Τι είναι:


Μικρό κολεόπτερο που περνά μέρος του βιολογικού του κύκλου μέσα στην κυψέλη, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα στις μέλισσες.

Το πρόβλημα:

Το ενήλικο έντομο εισέρχεται στην κυψέλη είτε με την ανοχή των μελισσών, είτε λόγο της ανεπάρκειας φύλαξης και γεννά τα αυγά του στον εσωτερικό χώρο. Οι προνύμφες που εκκολάπτονται, κατατρώνε τις αποθηκευμένες τροφές (μέλι, γύρη) αλλά και αυγά μελισσών, καταστρέφοντας τα πάντα στο πέρασμα τους και μολύνοντας την κυψέλη με περιττώματα. Οι μέλισσες αδυνατούν να διαχειριστούν το πρόβλημα και ανάλογα με τα γονίδια και τις ικανότητες τους, είτε εγκαταλείπουν τη φωλιά (στην καλή περίπτωση) είτε επιμένουν να προσπαθούν να διορθώσουν τα αδιόρθωτα και καταρρέουν μαζί της.

Ζωή:

Στην πατρίδα του, νότια Αφρική, ο κύκλος ζωής του εντόμου από αυγό σε ενήλικο έντομο, είναι 38 εώς 81 μέρες (ανάλογα την εποχή) και μπορούμε να έχουμε μέχρι 5 γενιές τον χρόνο. Οι ξενιστές του είναι η μέλισσα και οι βοβμίνοι, όμως ζει και πολλαπλασιάζεται άνετα παρασιτώντας σε φρούτα, κάτι που καθιστά την αντιμετώπιση της εξάπλωσης πολύ δύσκολη.

Ο κύκλος ζωής είναι:

  • Αυγό 2-4 μέρες
  • Προνύμφη (παρασιτεί στην κυψέλη) 10 – 18 μέρες
  • Μετά την εγκαταλείπει για να μπει στο έδαφος, όπου θα μεταμορφωθεί σε σκαθάρι σε 20 με 30 μέρες και θα επιστρέψει για να γεννήσει σε κυψέλες άλλα αυγά. Oι γνώμες για το πόσα αυγά γεννά στη ζωή του ένα ενήλικο άτομο, διίστανται ξεκινώντας από 1000 και φτάνοντας τα 2000. Το ενήλικο έντομο ζει από έξι μήνες μέχρι ένα έτος (σε ιδανικές συνθήκες)

 

aethina tumida, ή μικρό σκαθάρι της κυψέλης ή the small hive beetle.

aethina tumida, ή μικρό σκαθάρι της κυψέλης ή the small hive beetle.

 

Ιστορικά:

Ταξινομήθηκε το 1867 από τον Andrew Dickson Murray στην Πρετόρια, στην Νότιο Αφρική. Αριθμεί λοιπόν 148 καταγεγραμμένα χρόνια ενδημικής ζωής, στην υποσαχάρια Αφρική. Καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1996 στην Αμερική (ακόμα και στη Χαβάη καταμεσής του ωκεανού) το 2002 στην Αυστραλία (καταμεσής του ωκεανού) το 2006 στον Καναδά το 2000 στη γειτονική μας Αίγυπτο και σε πολλά άλλα σημεία του πλανήτη.

Μεταφορά / μετάδοση:

To έντομο μεταφέρεται από μέρος σε μέρος
α. με τη μεταφορά μολυσμένων μελισσών – μελισσιών (πχ εισαγωγές βασιλισσών)
β. με τη μεταφορά μολυσμένων φρούτων – λαχανικών και χώματος
γ. μόνο του, αφού μπορεί να ταξιδέψει πετώντας αρκετά χιλιόμετρα

aethina tumida, ή μικρό σκαθάρι της κυψέλης ή the small hive beetle.

aethina tumida, ή μικρό σκαθάρι της κυψέλης ή the small hive beetle.

 

Ευρώπη:

Το 2004 ταυτοποιούνται αυγά και προνύμφες του μικρού σκαθαριού της κυψέλης – (Aθηνά Τούμιδα ή Αθηνά Τουμίδα) στην Πορτογαλία. Τα έντομα βρίσκονται σε κλουβιά βασιλισσών οι οποίες είχαν εισαχθεί από το Τέξας. Οι αρχές άμεσα προχωρούν σε καύση όλων των ύποπτων δειγμάτων και έτσι το πρόβλημα μένει στην πρώτη αναφορά. Δεν συμβαίνει το ίδιο στην γειτονική Ιταλία όπου στις 12 Σεπτεμβρίου 2014 καταγράφεται επίσημα στην Καλαβρία το πρώτο κρούσμα.

Το πρόβλημα δεν μπόρεσε να εκριζωθεί έγκαιρα και σήμερα άλλη μια γειτονική μας χώρα (ευτυχώς κι αυτή με θαλάσσια μόνο σύνορα) πάσχει.

Αντιμετώπιση:

Υπάρχουν πολλοί τρόποι αντιμετώπισης, οι οποίοι δεν είναι 100% δοκιμασμένοι λόγω της απειρίας στο πρόβλημα. Αυτοί τρόποι αντιμετώπισης περιλαμβάνουν φάρμακα ή βιολογικές θεραπείες (πχ νηματοειδή ή ακόμα και ψευδοσκορπιούς) όμως οι επικρατέστερες λύσεις είναι μηχανικές και αποτελούνται από παγίδες σύλληψης του ενήλικου σκαθαριού. Κοινή αντίληψη στους παθόντες, είναι η κλασική η άποψη ότι πρέπει να διατηρούμε δυνατά μελίσσια.

Ελλάδα:

Όλα δείχνουν ότι αφού το σκαθάρι είναι προ των πυλών, είναι ζήτημα χρόνου να το δούμε και στην Ελλάδα. Το θέμα είναι πότε, που και πως αλλά και τι θα γίνει τότε.

Η μόνη περίπτωση να σωθούμε όπως σώθηκε προσωρινά η Πορτογαλία, είναι ο «τυχερός» που θα το βρει πρώτος να είναι έξυπνος και κυρίως ηθικός. H απειρία στο θέμα της θεραπείας απαιτεί την σωστή καθοδήγηση από ειδικούς. Όποιος δεν ανατρέξει στη βοήθεια αυτή θα οδηγηθεί με μαθηματική ακρίβεια στην ολοκληρωτική καταστροφή.

Το πρόβλημα είναι ότι και να ανατρέξει στους ειδικούς, πάλι κατεστραμμένο είναι, αφού το πρώτο πράγμα που θα γίνει θα είναι να επιδιωχθεί η καύση του εξοπλισμού του.

Εκεί λοιπόν είναι το κομβικό σημείο. Αν ο πρώτος παθών θα προτιμήσει την καταστροφή των μελισσιών του από το κράτος ή από τη φύση. Στην πρώτη περίπτωση, αν το θύμα είναι επαγγελματίας μπορεί να πάρει κάποια αποζημίωση. Επιπλέον ξέρει ότι έσωσε τον κλάδο και πιθανόν να συνεχίσει να είναι μελισσοκόμος με νέα μελίσσια. Στη δεύτερη περίπτωση και θα χάσει τα μελίσσια του και δεν θα αποζημιωθεί, αφού θα έχει κρύψει την καταστροφή του και θα μεταδώσει το παράσιτο δημιουργώντας τεράστια προβλήματα στον κλάδο.

Στη δε περίπτωση που ο μελισσοκόμος είναι ερασιτέχνης με αδήλωτα μελίσσια, άρα με μηδενική πιθανότητα να πάρει κάποια αποζημίωση νομίζω τα μέλλον είναι προφανές και ζοφερό.

Καλό κουράγιο λοιπόν, γιατί στο μέλλον μάλλον θα πρέπει να ασκούμε τη μελισσοκομία με ενα κάρο επιπλέον τσιμπράγκαλα και εργαλεία που θα μας διασφαλίζουν από το νέο αυτό πρόβλημα.

Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, στην Ελλάδα υπάρχουν τουλάχιστον τρία σκαθάρια που δείχνουν ενδιαφέρον για τις κυψέλες και μπορεί να τα συναντήσουμε ακόμα και μέσα στα μελίσσια μας. Τα έντομα αυτά είναι απλά λίγο ενοχλητικά και σε καμιά περίπτωση δεν είναι είναι τόσο επικίνδυνα όσο το μικρό σκαθάρι της κυψέλης.

 

Eπειδή όπως έγραφα πριν οκτώ χρόνια από αυτή τη σελίδα κι εγώ είχα μπερδευτεί, παραθέτω τις φωτογραφίες τους. Εκτός από την γνωστή «χρυσόμυγα»  λοιπόν, που προφανώς δεν θα την μπερδέψει κανείς, μπορεί να τα ξεχωρίσει κάποιος εύκολα από την aethina από τις ακόλουθες φωτογραφίες.

 

Σημείωση: η μεγάλη εικόνα του πραγματικού σκαθαριού της κυψέλης, είναι του Αlex Wild, εγώ ευτυχώς δεν μπόρεσα να το φωτογραφίσω ακόμα. Έχω ήδη αναφέρει τον κίνδυνο της έλευσης του πριν οκτώ χρόνια (ccd), όμως εδώ επιμένουμε να ασχολούμαστε με ανύπαρκατα για το δικό μας οικοσύστημα προβλήματα, όπως το ccd, που δεν θέλω να το υποτιμίσω αλλά νομίζω απέχει πολύ περισσότερο απ’ οτι η Αίγυπτος και η Ιταλία.

ΠΗΓΕΣ:

Alex Wild
cabi.org
ec.europa.eu
wikipedia.org
Andrew Dickson Murray
cabdirect.org
aua.gr
SMALL HIVE BEETLE
www.apidologie.org

Written By

Beekeeper

Greek beekeeper