Wednesday, April 19, 2006

Marchalina hellenica



Αυτό που κολάει στα αυτοκίνητα όταν παρκάρουμε κάτω απο τα πεύκα της Αττικής, δεν ειναι ρετσίνι. Έχει να κάνει με το γεγονός, οτι το μεγαλύτερο μέρος της ετήσιας παραγωγής μελίου στη χώρα, είναι το πευκόμελο. Κάποια απο τα πεύκα "σταζουν" μελιτώματα. Είναι αυτά που έχουν πάνω τους τη "βαμβακάδα".

Πιάνοντας τα πράγματα απο την αρχή, πρεπει να σημειωθεί οτι η μέλισσα, χοντρά χοντρά, παράγει το μέλι ως εξής:

Bρίσκει κάτι πολύ γλυκό, το συλλέγει, το επεξεργάζεται με δικές της εκρίσεις - ένζυμα και το μετρέπει σε μέλι, μια τροφή που μπορεί να αποθηκέυει και να συντηρει, τόσο για να τρώει αργότερα, όσο και για να ταίζει τις νεαρώτερες μέλισσες.

Αυτές οι γλυκές τροφές που μπορεί να βρίσκει στη φύση σαν πρώτη ύλη, ειναι το νέκταρ των λουλουδιών. Απο αυτό παράγεται το λεγόμενο ανθόμελο, που μπορεί να ειναι και πιο εξειδικευμένο, δηλαδή κυρίως απο θυμάρι (θυμαρίσιο μέλι) απο ρείκι (ρεικόμελο) απο ακκακίες, πορτοκαλίες κλπ.

Υπάρχουν όμως και τα μέλια απο κωνοφόρα δέντρα, ελατίσιο, πευκόμελο κλπ. Αυτά δεν προκύπτουν απο λουλούδια, αλλα απο μικροοργανισμούς, εντομα που παρασιττουν στα δεντρα ρουφόντας τους χυμούς τους απο τον κορμο και παράγοντας εκκρίσεις που ειναι εξαιρετικα γλυκές. Αυτες με τη σειρά τους τις συλλέγουν οι μέλισσες και φτιάχνουν μέλι.


Οι ποσότητες αυτές ειναι τεράστιες και πολύ πιο ευκολο να συλεχθουν. Το μέλι απο κωνοφόρα ειναι η μεγαλύτερη παραγωγή μελιου στην Ελλάδα. Υπολογίζετε, οτι το 60%. του συνόλου της παραγωγής, ειναι μέλι απο τα τα παράγωγα φλοιομυζητικών εντόμων...

Τα έντομα αυτα ποικίλουν. Το πιο διάσημο όμως ειναι η Marchalina hellenica

Αυτό το βρίσκουμε μονο στα πεύκα και μάλιστα μόνο Ελλάδα, Τουρκία και νομίζω Ισραήλ. Το πευκόμελο είναι δίκο μας προνόμιο ή καλύτερα μεσογειακό. Η Marchalina hellenica στη γλώσσα των μελισσοκόμων λέγεται εργάτης του πεύκου ή απλά εργάτης. Απομυζά χυμους απο το πέυκο και παράγει τα γλυκά μελιττώματα, που στάζουν και λερώνουν οτι βρίσκεται κατω απο το ο πληγωμένο δέντρο. Φτίαχνουν ένα είδος κουκουλιού τη βαβμακάδα η οποία δημιουργεί μια αντιαισθητική εικόνα στο πεύκο. Χωρίζει το κόσμο σε δυο στρατόπεδα. Στους μελισοκόμους που θεωρούν οτι υπάρχει κέρδος απο την ύπαρξη του εργάτη και φροντίζουν για την αναπαραγωγή του και στους πολίτες που θεωρούν οτι το έντομο σε κάποιο βάθος χρόνου καταστρέφει το δέντρο και ξεραίνει τη λιγοστη χλωρίδα της Αττικής.

Το 2000 το υπουργείο γεωργίας με συγγραφέα τον γεωπόνο Θανάση Μπικο κυκλοφόρισε μια εκδοση στην οποία περιγράφοταν τρόποι μετάδοσης - εμβολίασμου των πεύκων με το έντομο ώστε να γίνουν μελιττοφόρα. Απο την άλλη πολίτες επάναστάτησαν και διμαρτυρήθηκαν σε βαθμό που πρότειναν τo μποικοτάζ του πευκόμελου...

Το θέμα νομίζω δεν ειναι σίγουρα λυμένο, ουτε μέσα σε επιστημονικούς κύκλους. Αν δηλαδη περά απο το αισθητικό μέρος, ο εργάτης καταστρεφει το πευκο ή οχι. Η έλειψη επίσημης τοποθέτησης προκαλεί υστερικές λύσεις. Πχ ενω με νερό με πίεση την περίοδο αναπαραγωγής ο πληθυσμός μπορει να κρατηθει σε ελεγχόμενα επίπεδα, οι βλαχοδήμαρχοι καθε πληγήσας περιοχής καταλήγουν σε δηλητήρια και φάρμακα (ψεκασμούς) ή σε κοπή των κλαδίών που παρασιτόυνται απο εργάτες με αποτέλεσμα τον αμετάκλητο τραυματισμό των πεύκων.

Απο την άλλη μελισσοκόμοι με μηδενική γνώση των πιθανών επιπτώσεων καταφεύγουν στο "μπολιασμα " των πευκων κάθε τόσο με αποτέλεσμα πραγματικά, όλα σχεδον τα πευκα της πόλης να πάσχουν.

Στις φωτογραφίες που ακολουθουν φαίνεται η μαρχαλίνα, (ειναι το κίτρινο έντομο) η βαμβακάδα της αλλα και τα μελιττώματα. (οι κοκκινωπές σταγόνες) Καλό ειναι να μην παρκαρουμε κάτω απο πευκα με αυτη τη χιονισμένη εικόνα...


Labels: ,

Sunday, April 09, 2006

God save the queen

Ή εικονιζόμενη κυρία θεωρητικά θα μπορούσε να γεννάει τόσα αυγά όσο το διπλάσιο του βάρους της μέσα σε μια μέρα! Κί όμως... δεν το έκανε ουτε για αστείο. Οχι μόνο αυτό, αλλα με ταλαιπώρησε και με καταπίεσε αρκετά αυτες τις μέρες.



Αυτη ειναι λοιπόν η περιβόητη πλήρης μέλισσα. Ενα τέλειο θηλυκο με ολοκληρομένα γεννητικα όργανα, ικανό να γεννα το λιγότετρο 600 αυγα τη μέρα (σε περιόδους όπως ο Απρίλιος) γονιμομοιημενα και μη, ολα όμως ικανά να δώσουν νεους ζωντανους οργανισμους. [περισσότερες λεπτομέρειες στο άρθρο για το μελίσσι ]

Η συγκεκριμένη βασίλευε στο 001. Το πρώτο μου μελισσι και νομίζω το πιο "βλαμμένο". Τα πιο σοβαρά προβλήματα που έχω αντιμετωπίσει τα ειχε αυτό το μελίσσι. Πάντα όμως ανταποκρινόταν και πάντα επιβίωνε. Ακόμα και την πρώτη εβδομάδα που το αγόρασα, έβγαλε πρόβλημα και αναγκάστηκα αμεσα να το ενώσω με κάποιο άλλο για να ορθοποδήσει.

Κι όμως. Αυτό ηταν το δραστικότερο μέτρο που πήρα ποτε. Όλες τις άλλες περιπέτειες του τις αντιμετώπισε μόνο του και χωρίς ειδικες περιποιήσεις. Μόνο με "διεγερτική τροφοδοσία" τις κατάλληλες εποχές για να προκαλέσω γέννα και αυξηση του πληθυσμου και θυμόλη όταν κάποια στιγμη αντιμετώπισε σοβαρότατα προβλήματα απο varroa.

Tον φετεινο χειμώνα ήταν ένα απο τα πιο πολλα υποσχόμενα μελίσσια μου. Το ειχα ξεχειμωνίασει με τεράστιο πληθυσμό και περίμενα την ανοιξη να "φουσκώσει" δραματικά. Όμως το μελίσσι είχε άλλα σχεδια. Η τριων χρονων [τουλάχιστον] βασίλισσα του δεν γένναγε πια γονιμοποιημένα αυγα. Λογικότατο. Πιθανότατα το σπέρμα των κηφηνών που τη γονιμοποίησαν πριν χρόνια έχει πια εξαντληθει και η σπερματοδόχος της είναι άδεια. Τα αγονιμοποίητα αυγά της έβγαζαν μόνο αρσενικά ατομα και το μελίσσι κορεσμένο απο κηφήνες δεν αναπτυσόταν.

Για να τα καταλάβω όλα αυτά ίδρωσα. Λιγο η απειρία μου λίγο το οτι το μελίσσι ήταν γεμάτο μέλισσες, δεν μπορουσαν να βρώ τη βασίλισσα ανάμεσα στις εργάτριες με τίποτα. Εδώ και εβδομάδες βλέπω ένα μελίσσι με ελάχιστο γόνο και μάλιστα κηφηνογόνο και δεν μπορώ να βρώ τη βασίλισσα πουθενα. Το μελίσσι ήταν ήρεμο και δεν τσίμπαγε. Γενικα δεν ειχε κανένα σύμπτωμα ορφάνιας αλλα δεν μου εδινε γόνο. Αντίθετα, τα υπόλοιπα μελισσια στο μελισσοκομείο ανπτύσονται με τρελλους ρυθμους.

Κι εκει που λές ότι ειναι ορφανό και δυο ανθρωποι δεν ειναι σε θεση να βρουν τη βασίλισσα ξανφνικα βρίσκεις αυγά. Κι αν μπερδευτηκα εγω που υποτίθεται οτι ξέρω 5 πράγματα τότε ο μέσος αναγνώστης δεν θα καταλαβαίνει τίποτα. Οπότε συνοπτικα, λέω οτι η σήμερα ειμαι λυτρομένος γιατι ενα απο τα 20 μελίσσια μου (το πρώτο μου) που με τραβολογαει εδω και τόσες μέρες με μυστήρια που έχουν να κάνουν και με τις ανωμαλίες του αλλα και με την απειρία μου, θα αποκτήσει νέα βασίλισσα. Μιας και ο πληθυσμός του έχει αραιώσει ικανοποιητικά μπόρεσα επιτέλους σήμερα να βρώ την ελατωματική βασίλισσα και να την απομακρύνω. Εξη ώρες μετα την απομάκρυνση της,(δηλαδή κατα τις 6 το απόγευμα) το μελισσι θα αντιληφθηκε την απώλεια και θα ξεκίνησε διαδικασίες για την κατασκευή άλλης. Για να το πετύχει αυτό του έβαλα αυγά 24ωρών απο άλλο, υγειές μελίσσι. Αυριο πιθανότατα να του βάλω και έτοιμο βασιλικό κελι απο παραπλήσιο μελίσσι που ειναι ήδη στη διαδικασία δημιουργίας βασίλισσας, εδω και μια εβδομάδα.


Στο μέλλον θα κάνω τις αντικαταστάσεις αυτές πιο συχνά γιατι ειναι πολύ πιο βολικό για την παραγωγή.

Η απαχθείσα βασίλισσα έκανε τον κύκλο της. Στα χρόνια που πέρασαν έκανε καλά τη δουλειά της αλλα πλέον ειναι προβληματική. Η τελευταία προσφορά της είναι να ποζάρει για να έχω επιτέλους και μερικές φωτογραφίες απο βασίλισσα.

Labels: