Tuesday, March 28, 2006

Άλλα τα μάτια του λαγού...

Παρά το γεγονός οτι η σφήκες είναι κατά τη γνώμη μου απο τα πιο όμορφα έντομα, θα έλεγα μάλιστα και πολύ ομορφότερο και εντυπωσιακότερο απο τη μέλισσα, μπορώ να πώ οτι προσβάλομαι και εκνευρίζομαι όταν τις μπερδεύουν με αυτές.

Θεωρώ υβριστικό για μια μέλισσα να την πείς σφήκα!


Μπορεί να είναι λίγο υπεραπλουστευμένο, λαικό (και ίσως και λάθος, βιολογικά), και το έχω ξαναναφέρει σε αυτό το blog, αλλά η γνώμη μου είναι οτι η μέλισσα απέχει απο τη σφήκα όσο ο λύκος απο το πρόβατο... Και τα δυο είναι θηλαστικά, ζουν σε αγέλες, έχουν παρόμοιες διαστάσεις ειναι τετράποδα, αλλα ως εκεί! Ο λύκος τρώει φυτοφάγα πρόβατα!

Σφήκα και μέλισσα ειναι έντομα, υμενόπτερα, απόκριτα και κεντροφόρα. Οι αισθητικές διαφορές ειναι εντονότατες και δεν θέλουν απαραίτητα πολύ κοντινή παρατήρηση για να γίνουν αντιληπτές. Οι σφήκες έχουν ελάχιστο τρίχωμα και ειναι πολύ έντονα χρωματισμένες. Μοιάζουν πάνοπλες μπροστα στις μέλισσες και είναι κυνηγοί άλλων εντόμων, μεταξύ αυτών και μελισσών.

_______________________
Σφήκα παραμονεύει έξω απο την κυψέλη. Για να βγάλω αυτή τη φωτογραφία, η σφήκα μου ξέφυγε και σίγουρα κάποια ζημια θα έκανε... χαλάλι της
_______________________
Κάνουν κι αυτές κοινωνίες αλλα κατα πολύ μικρότερες. Βέβαια υπάρχουν αναφορές για γιγαντιαίες φωλιές. Οι φωλιές τους μοιάζουν ώς προς τα εξάγωνα κελιά αλλα ειναι γκρίζες και θυμίζουν χαρτόνι.



Χτίζονται σε απίθανες θέσεις ακόμα και εντελώς κατακόρυφα και ανάλογα το είδος των σφηκών διαφέρουν σε σχημα.
Δεν ειναι απαραίτητα επιθετικά έντομα αλλα επειδή οι επαφές τους με τον άνθρωπο ειναι πιο συχνες απο οτι του ανθρώπου με τις μέλισσες (εκτός βέβαια τους μελισσοκόμους) τα τσιμήματα ειναι κια αυτά πιο συχνά. Θα τις βρούμε στην παραλία να τρώνε απ' τα αποφάγια μας. Στις καφετέριες και στα ζαχαροπλαστεία να πέφτουν στις πορτοκαλάδες μας, σε κεραμοσκεπές και τσίγκους να κάνουν φωλιες κάτω απο τον καυτό ήλιο. Με λίγα λόγια θα υπάρχει πολυ πιο ευκολη επαφή και κατα συνέπεια απειλη.

Τρώνε σκουπίδια ψοφήμια και αλλα αηδιαστικα, για αυτο δεν μπρορώ να ακούω να τις μπερδεύουν με μέλισσες, οι οποίες σε καμια περιπτωση δεν τρώνε κατι αν δεν ειναι υπερβολικά γλυκο, μελίτωμα ή νέκταρ. Μάλιστα το αισθητήριο της γεύσης στη μέλισσα ειναι πιο ασθενές απο του ανθρώπου. Δηλαδή κατι που εμεις θεωρούμε γλυκο μπορεί να αφήνει τη μέλισσα παγερά αδιάφορη και να μην το γεύεται.

Ποτέ μια μέλισσα δεν θα έρθει στο τραπέζι μας όταν τρώμε, ποτέ μια μέλισσα δεν θα παει σε κάποιο νεκρό ζώο. Η μέλισσα παίρνει οτι πρωτείνες χρειάζεται απο τη γύρη η οποία ειναι μια απο τις πλήρεις τροφές (όπως το γάλα και το αυγό) και την καλύπτει απόλυτα.

Μια σφήκα ειναι εξαιρετικα δυνατότερη απο μια μέλισσα. Στις επαφές τις με τη μέλισσα ειναι θρασύτατη και όταν τη δεις ειναι σαν "τη μύγα μεσ' το γάλα". Στη φωτογραφία αυτη "ενοχλούσε-περιεργαζόταν" ένα μελίσσι που ετοιμάζοταν για σμηνουργία. Φαινεται και η αδιαφορία - θράσος απένατι στο μελισσοσμήνος, αλλα και η χρωματική της αντίθεση.


Μια σημαντική διαφορα που έχει με τη μέλισσα και μας αφορα :) ειναι οτι κεντρί της, ειναι διαφορετικό κατασκευαστικά και δεν "μαγκώνει" μεσα στο δέρμα. Ετσι η σφήκα δεν πεθαίνει μετά απο ένα τσίμπημα (σε αντίθεση με τη μέλισσα που το αποχωρίζεται μαζι με ζωτικα της όργανα και πεθαίνει). Οπότε μπορει να ξανατσιμπίσει και να φυγει ανενόχλητη ενω θα αποκτάς ενα επώδυνο παράσημο...
Υ.Γ. Άλλο σχετικό έντομο είναι και αυτό...

Labels: ,

Wednesday, March 22, 2006

Boμβίνος

Ο εικονιζόμενος τριχωτός κύριος, ονομάζεται βομβίνος... συγκεκριμένα νομίζω Βombus Terrestris. Συνήθως όμως τον λένε Μπάμπουρα. Τον φωτογράφισα την προηγούμενη εβδομάδα στο μπαλκόνι μου.


Δεν είναι εχθρός των μελισσών. Ο λόγος για τον οποίο φιλοξενείται εδώ, είναι οτι ανήκει στην οικογένεια.

Βumblebee... γένος Bombus, οικογένεια Apidae... Η μέλισσα ειναι γένους Αpis.
Εχει κεντρί λοιπόν, οπότε θέλει προσοχή στην προσέγγιση (το φωτογραφημένο μάλλον ειχε κάποιο κόλημα γιατι με δυσκολία πετούσε) είναι κοινωνικό έντομο και ζει σε ομάδες το πολύ 50 ατόμων.

Οπως και η μέλισσα, είναι κι αυτός ένα έντομο που έχει "επαγγελματική" σχέση με τον άνθρωπο. Δεν παίρνουμε το μέλι του γιατι οι φωλίες του είναι μικρές και υπόγειες (κανει στοές στο χώμα) οπότε ειναι μάλλον ασύμφορο να ασχοληθεί κανεις... άλλωστε υπάρχουν οι μέλισσες.

Ενας μπάμπουρας όμως επισκέπτεται περισσότερα λουλουδια κατα τις εξόδους του απο μια μέλισσα (ενδεικτικό ειναι πόση γύρη έχει συγκεντρώσει αυτός στα πόδια του- ειναι η κίτρινη μπαλα κατω δεξιά)


Ετσι π.χ., διατηρώντας 2 - 3 κοινωνίες 100 συνολικα ατόμων μέσα σε ένα θερμοκήπιο, οι οποίες ειναι πολυ πιο ευκολα διαχειρίσμες απο μια κυψέλη 10.000 μελισσων, μπορώ να επικονιάζω φυσικα τα φυτά μου με πολύ καλά αποτελέσματα. Με λιγα λόγια χρησιμοποιουνται σαν μεσολαβητές στην γονιμοπόιηση ντοματιών, πεπονιών κ.λπ. στην γεωργία.

Νομίζω μάλιστα "κυψελίδια" με βομβίνους μπορει να προμηθευτει κανείς σε μερη που πουλάνε είδη για βιολογική καλιέργεια.

Αυτά απο τους βομβίνους και καλή Ανοιξη! Επίσημα πλέον, αφου πέρασε και η 21/3/2006

Labels:

Saturday, March 18, 2006

κερήθρες και... γαστρονομία

Υπάρχουν άπειρες συνταγές με μέλι.

Παρόλα αυτά δεν υπάρχει τίποτα μα τίποτα, που να μπορεί να συγκριθεί με το μέλι μέσα στη φυσική του "συσκευασία" και ιδανικά να καταναλωθεί, ακριβώς εκεί που την έκοψες... πάνω απο την κυψέλη.

Κερήθρα στεγνή... Μπορεί να μοιάζει λιγο βάρβαρο και αρκουδίστικο αν σκεφτείς τι κόπο έκαναν και σε τι χρόνο το εφτιαξαν, αλλά λειτουργεί λιγο σαν λωτός της Οδύσσειας...


Το κερί, αλλά και το μέλι έχουν την ιδιότητα να απορροφούν μυρωδιές απο το περιβάλλον τους.
Ειναι τρομέρα ενδιαφέρον λοιπόν να φας ενα κομάτι κερήθρα και το κερί να έχει πάρει μυρωδιά απο τα καπνίσματα που έχει υποστεί στο παρελθόν [κατα την επιθεώρηση ο μελισσοκόμος καπνίζει τις μέλισσες με σχετικό εργαλείο, ωστε να τις κρατάει ήρεμες]. Συνήθως και λογικά το κάπνισμα γίνεται με πευκοβελόνες οπότε το καμένο ρετσίνι αφήνει ενα ιδιαίτερο άρωμα που ακολουθεί καμια φορά ακόμα και το μέλι, ειδικά τις πρώτες μέρες που έχει τριγηθεί και ακόμα αιωρούνται μέσα του κοματάκια κερί.

Λιγότερο επιβλαβες για τον μελισσοκόμο ώστε να μη χαλάει τα φρεσκοχτισμένα πλαίσια του, ειναι να έχουν χτίσει οι μέλισσες σε κάποια σημεία που δεν "προβλέπεται" και να έχουν αποθηκέυσει και μέλι!

Αυτο είχε τύχει στις 29/10/2005, όταν ο πατέρας μου παραπονιόταν οτι το καπάκι μιας κυψέλης είχε κολήσει. Τι ευχάριστη έκπληξη να βλέπεις οτι δεν είναι κολημένο, αλλα ασήκωτο απο το βάρος του μελιού που περιέχει. Οι μέλισσες είχαν φτιάξει στα 5 εκατοστά που μεσολαβούν απο το τέλος των πλαισίων ως την οροφή, μεσα στο καπάκι δηλαδή, ενα φανταστικό κατασκεύασμα γεμάτο μέλι!


Τα κομάτια που λείπουν μοιράστηκαν άμεσα σε ενα δυο γνωστούς στη γειτονία, τα υπόλοιπα έμειναν ως είχαν χτιστεί και ηρθαν μαζί με το καπάκι στην Αθήνα, για να φαγωθούν έδω ;)


Στην αρχη παθαίνεις ενα Α' σοκ, βλεποντας το και αναρωτιεσαι πως το άφησες να συμβεί. Μετα βλέπεις οτι το μέλι όχι μόνο δεν παέι χαμένο αλλα εξοικονόμισες την πιο σουπερ εφαρμογή του για όλο το χρόνο, μιας και η συσκευασία εκτός απο νόστιμη ειναι και τέλεια κλειστή


Τα συγκεριμένα κομάτια δεν ειχαν καπνιστεί ποτέ παρα μόνο ελάχιστα την μέρα που αφαιρέθηκαν και το μέλι εχει πολύ ελαφρια γεύση.



Labels: ,

κερήθρες και χτίσμο

_______________________
Σε αυτό το post χρησημοποιώ flash elements. Αυτό σημαίνει οτι σε προγράμματα που διαβάζουν rss καποια πράγματα ίσως δεν θα φαίνονται.
_______________________

To μελισσοσμήνος κατοικεί πάνω στις κερήθρες [ή κηρήθρες]. Αυτες τις φτιάχνει μόνο του και συγκεριμένα οι εργάτριες. Το φυσιολογικό είναι τη συντήρηση και κατασκευή να κανουν οι εργάτριες που η ηλικία τους είναι γύρω στη 12η με 18η μέρα της ζωής της γιατί τότε οι κηρογόνοι αδένες τους είναι κατάλληλοτεροι για παραγωγή κεριου. Η κηρήθρα ειναι το σύμπλεγμα των μικρών, κέρινων, εξάγωνων "ποτηριών" που στεκονται παράλληλα μεταξύ του χτισμένα σε συστάδες, απο πάνω προς τα κάτω. Κρέμονται δηλαδή απο κάπου και όταν φτασουν στο μηκος που επιθυμούν οι μέλισσες, παράλληλα χτίζεται μια νέα κηρήθρα αφήνοντας χώρο 0,95 εκατοστά ακριβώς, τόσο όσο χρειάζεται μια μελισσα να κινείται με άνεση ανάμεσα τους. Το σύνολο αυτών των παράλληλων κηρηθρών ειναι η φωλιά..

Πιθανότατα η Μαγια η μέλισσα έχει δημιουργίσει την παραπληροφόριση οτι οι μέλισσες κατοικούν και κοιμούνται στα κελιά.


Τα όμως κελία ειναι μονο οι χώροι που αποθηκεύεται τροφή και που γεννά η βασιλισσα τα αυγά της. Οταν γεμίζουν σφαγίζονται απο τις εργάτριες και οταν αδειασουν καθαρίζονται σηντηρούνται και ξαναχρησημοποιούνται. Σφραγίζονται όταν γεμίσουν τοσο μέλι που δεν χωρά άλλο ή όταν το αυγό που εχει γενηθεί μεσα τους έχει ήδη μετατραπει σε προνύμφη και δε χρειάζεται πια φροντίδα, αλλα την ησυχια της για να μεταμορφωθεί σε μέλισσα. Μαλιστα ο μελισσοκόμος γνωρίζει τι περιέχει το καθε κελι και απο το κάλυμα του γιατι ανάλογα την περίπτωση το σφράγισμα είναι διαφορετικο. Οταν το κελι περιέχει γύρη δεν σφραγίζεται.


_______________________
Κερήθρα με αποθηκευμένη γύρη
_______________________

Ξεσφραγίζονται όταν οι μελισσες μεγαλώσουν και βγουν απο αυτά ή όταν το μέλι που είναι μέσα πρέπει βγει π.χ για να καταναλωθει ή μετακινηθει.

Η διάταξη με την οποία τοποθετουνται τα περίεχόμενα των κελίων ειναι συγκεκριμένη αλλα όχι απόλυτη.








Τα κελιά ειναι εξάγωνα για εργονομικους λόγους. Το κερί δεν ειναι ευκολο στην παραγωγή και η οικονομία ειναι σημαντική. Τόσο που οι εργάτριες που βρίσκουν κάπου έτοιμο κερί με μεγάλη χαρά το "δανείζονται". [αυτος είναι ο λόγος για τον οποίο ο κηρόσκωρος θεωρείται τόσο επιβλαβής]


_______________________
Η εικονιζόμενη μέλισσα "κλέβει" έτοιμο κερί απο πάτωμα κυψέλης, το οποίο για καποιο λόγο είχα αδειάσει απο τα πλαίσια και ειχα αφήσει πρόχειρα κοντά στο μελισσοκομείο. Είναι χαρακτηριστικό οτι το κερί που παίρνει το αποθηκεύει στο πόδι της μέχρι να το μεταφέρει πίσω στη φωλιά της. Εκει ακριβώς αποθηκέυουν και τη γύρη
_______________________
Αν τα κελια ήταν είχαν άλλο σχήμα, πχ κυκλικά, [που ειναι το πιο κοντινό] τα κενά που θα αφηναν αναμεσα τους θα έπρεπε να καλυφθουν με το πολυτιμο κερί.


Σημαντικό είναι οτι το εξάγωνο δημιουργεί ένα πολύ σταθερό πλέγμα, απο μηχανικής αποψης με αποτέλεσμα η τελική κατασκευη να αντεχει μεγάλο βάρος και να είναι ιδανικός χώρος αποθήκευσης. Οι μέλισσες τα χτίζουν απο πάνω προς τα κάτω πρώτα φτιαχνοντας μια βάση και μετά επεκτίνοτας τα κελια προς τα έξω. Στο κεντρο του πυθμένα καθε κελιού συναντώνται τα τρια κελια που βρίκονται στο πίσω μέρος της κηρήθρας κάνοντας την κατασκεύη ακόμα πιο ισχυρή.






Τέλος ο πυθμένας καθε κελιου δεν ειναι επίπεδος αλλα ειναι μια αναποδη εξάγωνη πυραμίδα. Οπότε έτσι επιτυνχάνεται τέλεια στήρηξη με τους πυθμένες των κελίων που βρίσκονται πίσω του.


Aπο αυτόν το πυθμένα αρχιζει το χτίσιμο προς τα έξω, δίνοντας όμως μια κλιση 13 μοιρών ώστε το περιεχόμενο του κάθε κελιού να συγρατείται μέσα..

Γίνεται περίπου όπως φαίνεται στο flash animation, που ακολουθεί.




Labels: ,

Thursday, March 16, 2006

Η ζωή του κηφήνα (που δεν ειναι ο τεμπέλης της κυψέλης)

Ο κηφήνας ειναι το αρσενικό άτομο του μελισσιου. Ειναι πολύ πιο μεγαλόσωμος και ευρωστος απο μια εργάτρια. Ειναι γεννημένος απο αγονιμοποίητα αυγα, δηλαδή προιόν παρθενογέννεσης, πραγμα εντυπωσιακό αν κάνει κανείς μια αναγωγή του φαινομένου σε αλλα πλάσματα.


Θα ήταν ιδιέταιρα θαυμαστό και οικονομικα βολικό, να βάλω μια παρθένα κότα σε ενα δωμάτιο και όταν της ξανανοίξω μετά απο 1 μήνα να να βρω 30 κόκορες. Η πραγματικότητα βέβαια απέχει πολύ γιατι η μέλισσα μόνη της δεν υφίσταται. Το σύνολο των μελισσών, το σμήνος ειναι ένας υπεροργανισμός και χωρίς την παρουσία των υπολοίπων εντόμων [εργατριων - βασλισσας] ο κηφήνας δεν έχει ουτε αξία, ούτε και μέλλον. Ο υπεροργανισμός- σμήνος ειναι αυτός που λέμε τελικα μέλισσες και αυτος δεν μπορει να αναπαραχθεί χωρίς τη συνδρομή όλων των μελων του. Οι μέλισσες δεν χαρίζονται ουτε και φημίζονται για την κοινωνική τους πρόνοια. Αν ο κηφήνας ήταν τεμπελης ή αχρηστος δεν θα είχα κανένα μέλλον σε μια κυψέλη.

Το αγονιμοποίητο αυγό που αφήνει η βασίλισσα στο κηφηνοκελί στέκεται όρθιο την πρωτη μέρα. Σταδικα πέρνει μια κλιση και την 3η μέρα οριζοντιομένο πλέον, ανοιγει και μια μικρη προνύμφη κανει την εμφάνιση της. Αυτη ταίζεται απο τις εργάτριες για 2μιση μερες με βασιλικό πολτό και μετα με νερο γύρη και μέλι. Εξημιση μέρες μετά το κελι σφραγίζεται και η νυμφη με την ησυχία της μεταμορφώνεται σε κηφήνα. Το κελι του ειναι πιο μεγάλο απο των εργατριών για να τον χωράει και ξεχωρίζει. Το κάλυμα θα ανοίξει και ο κηφήνας θα αντικρύσει φως, 24 μέρες μετα τη γεννηση του αυγου.


Το νέο άτομο δεν θα βγει απο την φωλια αμέσως [καμια μελισσα δεν το κάνει αυτό] Θα παραμείνει μέσα για 12 μέρες. Η παρουσία του δεν θα συνοδευται απο κάποια εργασία αλλα οι μετακινήσεις του πανω στις κηρηθρες θα βοηθουν δραστικά στο να κρατιεται η θερμοκρασια του εκολαπτόμενου γόνου σταθερή. Μετα τη 12ατη μερα θα αρχίσει να βγαινει προς ευρεση "συζύγου" βασίλισσας η οποία αντίστοιχα κανει την μοναδική της πτήση για να γονιμοποιηθει. Κατα την συζευξη όμως θα έχει την ατυχία να πεθάνει καθώς μέρος των γενητικών του οργάνων θα αποκολήθουν για να ολοκληρωθει η γονιμοποίηση. Ο φαλλός βρίσκεται μέσα του σαν αδειο μπαλόνι. Αν πιέσεις έναν κηφήνα στην κοιλια θα είναι σαν να αδειάζεις ένα μπαλόνι μεσα σε άλλο και το όργανο θα φουσκώσει τόσο που θα ειναι θεατό]


Κηφήνες δεν παραγωνται μόνο όταν ένα μελισσι θέλει να αναπραχθει αλλα η παραγωγή τους συνεχίζεται "με μέτρο" όσο και αυτη των εργατριών προκυμενου να γονιμοποιούν και βασίλισσες απο άλλες φωλίες αλλα να είναι και σε επιφυλακή (?). Η ζωή τους σε αυτές τις συνθήκες δεν υπερβαίνει τους δυο μήνες και αν θεωρηθεί ενδιάμεσα οτι συντρέχει λόγος "απόλυσεως", (πχ έλειψη τροφής) οι εργάτριες τους "ξεφορτώνονται".

Ο κηφήνας παρά το εντυπωσιακό του μεγεθος ειναι ανυπεράσπιστος. Δεν έχει κεντρι και ειναι το πιο εύκολο θύμα των διαφόρων θηρευτών της κυψέλης. Ισως αυτο δικαιολογει οτι εγκαταλείπει την ασφάλεια της μονο για τη γονιμοποίηση.

Labels:

Friday, March 10, 2006

To μελίσσι

1 βασίλισσα, [ενα ολοκήρωμένο θηλυκό έντομο] μερικές εκατοντάδες κηφήνες [αρσενικές μέλισσες] και μερικες χιλιάδες εργάτριες [ατελή θηλυκά έντομα που δεν ειναι σε θέση να γεννήσουν γονιμοποιημένα αυγα], αποτελούν τον πληθυσμό ενος μελισσιου.

Η μέλισσα όπως την ξέρουμε στην Ελλαδα ειναι το κοινωνικό έντομο apis mellifera και η πιο διαδεδομένη απο τα χιλιαδες ειδη μελισσών που υπάρχουν στον πλανήτη. Κοινωνικό έντομο σημαινει οτι ζει σε οργανωμένες κοινωνίες με συγκεκριμένους ρόλους και πεδίο δράσης για το κάθε άτομο. Ενα λογικο άθροισμα των προηγουμενων θα μπρορουσε να ειναι 15.000 εντομα [μια μεση κυψέλη τον μηνα Απρίλιο] αλλα να φτάνει και τα 40-50.000 εντομα. Χοντρικα η βασίλισσα ειναι αυτη που γενναει, οι κηφηνες που τη γονιμοποιουν και οι εργάτριες που συντηρουν τρεφουν και προστατευουν το σύνολο.

Πιο ειδικά οι εργατριες έχουν χτίσει σε κάποιον προστετεύομενο χώρο [σπηλια, κουφάλα δέντρου, κυψέλη κλπ] ένα σύμπλεγμα απο κερύθρες που αποτελουνται απο χιλιαδες εξαγωνα κελια ισων διαστασεων [κατα βάση], παράλληλα τοποθετημενων. Σε κάποια απο αυτά αποθηκευουν τροφή, μελι και γύρη και σε αλλα γενναει απο ένα αυγό η βασίλισσα που όπως ειπα ειναι η μοναδική ολοκληρωμένη θηλυκη.


_______________________
Αυγά σε ανοιχτα κελια, μάλλον κηφηνοκελια, φωτογραφημένα απο την Ελισάβετ Πεντζίκη.
_______________________

Το αυγό σε 3 μέρες ανοίγει και γεννίεται ένα μικρό σκουλικάκι, η προνύμφη. Αυτή ανάλογα με το τί θα γίνει [κηφήνας? εργάτρια? βασίλισσα?] μένει στο ανοιχτό κελι απο πεντέμιση εώς εξίμιση μέρες και ενώ μεγαλώνει ταίζεται απο τις εργάτριες.


_______________________
Ανοιχτός γόνος - στην ακρη κερύθρας.
_______________________

Μετά το κελι στο οποίο μεγαλωνει κλεινεται απο τις εργάτριες και αρχίζει η μεταμόρφωση σε κανόνικό έντομο. Ανάλογα πάλι με το τί θα γίνει μετά απο 16 ως 24 μέρες απο την γέννηση του αυγού, το κελι ανοιγει και βγαίνει απο μέσα ενα έντομο.

Ξεκίνησα απο το αυγό γιατι μου μοιαζει ο πιο σωστός τροπος για να πεις την ιστορία, αλλα εδω έρχεται το κλασικό ηλίθιο ερώτημα σχετικα με το αν η κοτα έκανε το αυγο κλπ, οπότε ας πάμε πάλι στην αρχή και ας δούμε ποιος έκανε τελος πάντων το αυγό. Έστω λοιπον οτι απο το αυγό που περιγράφαμε πριν βγήκε μια βασίλισσα. Αυτο έχει γίνει με λίγο πολύπλοκο τρόπο αλλα δε μας ενδιαφέρει τώρα. Αλλωστε σκόπος του post ειναι να βάλει στο κλιμα με απλό τρόπο όσους δεν ξέρουν. Εστω λοιπόν οτι γεννήθηκε μια βασίλισσα και οτι στο μελίσσι για έναν μυστήριο λόγο δεν υπάρχει άλλη βασίλισσα. Αυτή που έκανε το αυγό χάθηκε-εφυγε [δε μας νοιαζει]... η νέα βασίλισσα λοιπόν αποκτα αμέσως συνοδεία. Εργάτριες την προσέχουν την φροντίζουν και την ταίζουν. Ειναι μεγαλύτερη απο ολες τις άλλες μέλισσες γιατι τα γεννητικα και αναπαραγωγικά της όργανα ειναι πλήρη και η κοιλία της μακρύτερη για να τα χωράει.

Τις πρώτες 20 μέρες της ζωής της θα βγεί απο τη φωλία για μια και μοναδική πτήση. Στην πτηση αυτη θα την ακολουθήσουν οι κηφήνες και οι πιο "αξιοι" θα την γονιμοποιήσουν στον αέρα. Με τη σπερματοθηκη της γεμάτη απο το σπέρμα των κηφηνών, θα επιστεψει στη φωλια απο την οποία δεν θα ξαναβγει... Με εργοστασιακό ρυθμό θα βυθίζει την μακριά κοιλια της στα αδεια κέρινα κελια και θα γεννα στον πυθμένα τους αυγά-ωάρια. Εργοστασιακό ρυθμο γιατί ειναι ικανη να γεννήσει και 2 φορες το βάρος της σε αυγά την ημέρα... Ειναι ικανή να κανει και 2,000 αυγά ημερισίως! Καθώς η κοιλια θα πιέζεται απο τα τοιχώματα του κελιου για να μπορέσει να φτάσει στον πυθμένα η συμπιεζόμενη σπερματοθήκη τις θα φερνει σε επαφή τα ωάρια με τα σπερματοζωάρια και θα τα γονιμοποιεί. Τα γονιμοποιημενα αυγά θα μας δώσουν θηλυκα άτομα εργάτριες ή βασίλισσες.


Κάποια κελια όμως ειναι πιο μεγαλα.. πρωορίζονται να βγάλουν κηφήνες, αρσενικους. Σαφώς πιο ευρωστα άτομα με μεγάλα κεφάλια και κοιλιες. Εκει η κοιλια δεν συμπιέζετε... το ωάριο πεφτει "στεγνο" χωρίς τη συνδρομή του σπερματοζωαρίου.. αγονιμοποίητο... Κι όμως!!! ανοιγει και βγάζει ενα κανονικότατο έντομο τον κηφήνα που θέλει μεγάλο κελι για να εκολαυθεί!!! Παρθενογέννεση! Ενα αγονιμοποιητο αυγο έγβαλε ζωή.

Κι αν αυτό ειναι θαυμαστό τοτε αυτό τι ειναι? Στα γονιμοποιημνενα αυγά, τι διαφορόποιεί την εργάτρια απο τη βασίλισσα?

Η προνύμφη της εργάτριας ταίζεται με βασιλικο πολτό ένα παράγωγο της εργάτριας τροφού για 2μιση μερες. Μετα η διατροφή περιλαμβάνει γύρη νερό και μέλι μεχρι να κλεισουν το κελι για να ολοκληρωθει το εντομο. Στην περίπτωση που η προνύμφη ταιστει μονο με πολτό, συνέχεια μεχρι να κλεισει το κελι, το έντομο θα ανπτυχθεί περισσοτερο!!! θα εχει πληρη όργανα και θα γίνει βασλισσα!

Εν κατακλειδι: Aπο το αγονιμοποίητο αυγό βγαίνουν κηφήνες και απο τα γονιμοποιημενα θηλυκα. Ανάλογα τη διατροφή του το θηλυκο ειτε ειναι αρτιμελες - βασίλισσα είτε ειναι μια στείρα εργάτρια με ατελή όργανα.

Πιο ενδιαφέρον απ ολα όμως ειναι οτι με λιγη προσοχή θα δει κανείς, οτι για τίποτα απο αυτά δεν αποφάσισε η βασίλισσα, που απλα βαζει την κοιλια της σε κελια και γενναει, αλλα οι παλιοτερες εργάτριες, που επηρεάζουν το αποτέλεσμα της γέννας, ειτε αλλαζοντας τη διάμετρο των κελιών ανάλογα με τις αναγκες του σμήνους, [σε μια περίοδο που προσβλέπουν σε αναπαραγωγή χτίζουν κηφηνοκελια] ειτε αλλαζοντας την διατροφή της προνύμφης [όταν υπαρξει πχ αναγκη αντικαταστασεως της βασίλισσας ταίζουν κάποιες προνύμφες μονο με πολτο και παράγουν νέες βασίλισσες]. Μιλάμε για μια ιδιότυπη δημοκρατία που αξίζει δίκου της post.


_______________________
Κλειστός γόνος - στην ακρη της κερύθρας τα μεγάλα- φουσκωμένα κελια ειναι για κηφήνες, ενω τα πιο πάνω για τι πιο μικρόσωμες εργάτριες.
_______________________

Το σύνολο των προηγουμενων εξάποδων κεντροφόρων και μη συντρόφων μας [ολοι τρωμε μελια ;)] ειναι το μελισσοσμηνος, περιγεγραμμενο συνοπτικα και ερασιτεχνικά. Οσοι δεν το γνωρίζατε ίσως βρίσκετε πιο ενδιαφέρουσες τις μέλισσες τώρα. Οσοι το γνωρίζατε ίσως θα θελετε να συμπλήρώσετε στοιχεία.

Labels: , ,

Tuesday, March 07, 2006

Tριήμερο Καθαράς Δευτέρας

Τριήμερο. Ωραίος καιρός, ανοιξιάτικος. Τόσο που είδα και το πρωτο φίδι για φετος!
Οι μέλισσες έχουν ξεφύγει ελαφρώς... Yπάρχει πολύ τροφή.


Φετος, όπως και περυσι αφήσα τα μελίσσια μου να ξεχειμωνιάσουν με μπολικο μέλι μεσα στις κυψέλες. Αυτό έγινε την πρώτη φορά γιατι δεν ήθελα να είμαι πλεονέκτης. Δεν ειμαι επαγγελματίας και δε με ενδιαφέρει να έχω τεράστια παραγωγή, αλλα τα γερά μελισσια. Μάλλον όμως, ειχε αρνητικές συνέπειες γιατι την ανοιξη οι βασίλισσες δεν βρήκαν χώρο να γεννήσουν και τελικα ειχα σοβαρα προβλήματα σμηνουργίας. Φέτος δεν ξέρω γιατι το επανέλαβα... Το μετάνιωσα όμως και ειδικα οταν πριν απο καμια 15αρια μερες ειδα οτι ο ευνοικός καιρος συντελεσε στο να βάλουν κι αλλο μέλι, αποφασισα να τρυγίσω, για να δημιουργήσω χώρο. Η πίεση του χρόνου με αναγκασε να αφήσω σε μερικα μελίσσια το δευτερο πατωμα μισό, δηλαδή να μην το γεμίσω με πλαίσια. Το τριήμερο λοιπόν πήγα στο μελισσοκομείο να επιθεωρήσω. Δεν πήρα μαζί τις τριγημένες κερύθρες. Τις αφήσα στην Αθήνα για το μελισσκομείο του Υμηττού που εμοιαζε να τις έχει μεγαλύτερη ανάγκη. Πήρα μαζί 5 άχτιστες δεδομένο οτι απέκλισα το ενδεχόμενο να εχουν διάθεση χτισίματος και γνωρίζοντας οτι ο πατέρας μου την προ-προηγούμενη εβδομάδα ειχε βάλει τουλάχιστον μια αχτιστη σε κάθε δυνατό μελίσσι. Δηλαδη όπως το αντιλαμβανόμουν εγώ κι αυτα που πήρα αχρηστα ήταν.. καλού κακού όμως....

ΣΦΑΛΜΑ.
Οι μέλισσες εχουν καλύψει όλους τους χώρους και χτίζουν τα κενα ακανόνιστα.

Βαζουν μέλι συνέχεια. Ο γόνος σε μερικές περιπτώσεις είναι συμπαγής σαν τουβλο και ολα μοιαζουν με ... Απρίλιο. Βαζω το Σαββατο στις 2 το μεσημέρι, σε μια κυψελη αχτιστη κερύθρα. Το μελίσσι είχε κενο μέσα και ειχε ήδη χτίσει μια ελεύθερη κερύθρα σχεδόν όσο μισο πλαίσιο.


Ηταν ολόφρεσκη... δεν ειχει πάνω μέλι ουτε την είχαν γεννήσει. Τοσο ζεστή που με δυσκολία την έβγαλα χωρίς να τη χαλάσω. Συμπλήρωσα ο κενό της με την αχτιστη που έλεγα και ξανανοίγω το μελίσσι την Κυρακή στις 11. Την ειχαν προχωρήσει ήδη.... την πήρα και την έβαλα σε άλλο, πιο αδύναμο μελίσσι [πιο αδύναμο απο το πρώτο, οχι αδύναμο στην κυριoλεξία] και έβαλα πάλι σε αυτό μια αχτιστη για να κερδίσω χρόνο.


Ουτε λίγο ούτε πολύ χρησημοποίησα 13 αχτιστα πλαίσια.Δεδομένο οτι και τα 5 που ειχα μαζι μου τα θεώρησα αχρηστα, μπορει να πει κανεις οτι μάλλον έπεσα έξω. Δεν είχα εξοπλισμο να φτιάξω κι αλλα, αλλα τουλάχιστον δυο μελίσσια θέλουν προσθήκη πατώματος οπότε πρέπει σύντομα να παω κα να διορθώσω τη δευτερη στη σειρά ημιτελή εργασία μου. Προμηνύεται για μένα τουλάχιστον μια ενδιαφέρουσα περίοδος κατα την οποία θα πρέπει να καταφέρω να ελέγξω τη ραγδαία αναπτυξη τους. Οι πληθυσμοί μεγαλώνουν :)


Συμπερασματικα θα έλεγα οτι ο καιρός φέτος ειναι πολύ περίεργος. Ο Χειμώνας ήταν ελάχιστος. Απότομος αλλα ελάχιστος. Εμενα πάντως δε με χαλαει :)

Labels: ,