Varroa Destructor x 2

Πριν απο σχεδόν ένα χρόνο έγραφα για τον Ρωμαίο Μάρκους Τερέντιους Βαρρώ το άκαρι varroa destructor που είναι μεγαλύτερη πληγή για τον Έλληνα μελισσοκομό και την ιστορια του.

Αυτό που δεν εγραψα είναι τι βλέπει ο μελισσοκόμος στα μελίσσια του όταν έχουν βαρρόα ή καλύτερα, όταν το Βαρρόα είναι σε έξαρση, γιατί νομίζω οτι βαρρόα υπάρχει σχεδόν παντου.

Το βαρρόα το βλέπουμε με γυμνό ματι, πάνω στο θώρακα του εντόμου. Ειναι λοιπόν ευκολο να το αντιληφθούμε αν παρατηρούμε τις μέλισσες. Απο την άλλη το βαρρόα που προσβάλει το γόνο (το κάνει αυτό για να γεννήσει) μεταδίδει ιούς στις μέλισσες που επηρεάζουν την ανάπτυξή τους.
Ετσι το πιο χαρακτηριστικό δείγμα οτι ένα μελίσσι είναι απολύτως προσβεβλημένο απο το βαρρόα είναι οι "ανάπηρες" εργάτριες που γεννιούνται και τις πετά το ίδιο το μελισσι έξω. Αυτές ειναι καχεκτικές αλλα το κυριότερο γνώρισμα τους είναι τα τσαλακωμένα και ημιτελή φτερά.

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν το post είναι ο ορισμός της πάθησης. H φωτογραφημένη εργάτρια όχι μονο είναι "τσαλακωμένη", επειδή οταν ακόμα ήταν προνύμφη παρασσιτησαν σε βαρος της 5-6 βαρρόα, αλλα με το που βγήκε απο το κελι ένα αλλο έκατσε επάνω της και πίνει την αιμόλεμφο της για τη σύντομη ζωή που της μένει.

Οι υγιείς εργάτριες αναλαμβάνουν την απομάκρυνση της απο την κυψέλη για να μην μολύνει περισσότερο τη φωλιά. Καμιά φορά δεν τις απομακρύνουν αρκετά κι εδώ έρχονται οι σφήκες να κάνουν τη μοναδική πράξη που ωφελεί τον μελισσοκόμο. Καθαρίζουν τα πτώματα που έχουν μείνει κοντά στην κυψέλη.

Θυμίζω μια ενδιαφερουσα, εύκολη και "καθαρή" τεχνική, χωρίς φάρμακα για τον έλεγχο του πληθυσμού του Βαρρόα.

Κολλα

Έψαχνα στις φωτογραφίες μου για κάτι άσχετο και έπεσα πάνω σε αυτή.
Δεν είχα κάνει καμία αναφορά στην παγίδα με κόλλα που έχουν προτείνει κατά καιρούς διάφοροι φίλοι.

Η συνταγή είναι πάνοπλη και χιλιοειπωμένη. Σε μια επιφάνεια βάζουμε κόλα για ποντίκια (και έντομα) Κοστίζει περίπου 3 ευρώ, είναι σε σωληνάριο και τη βρίσκεις σε όλα τα χρωματοπωλεία. Αφού την πασαλείψεις, βάζεις στο κέντρο ένα δόλωμα για σφήκες και σερσένια. (Ψαρι κλπ).
Τα θύματα κολάνε επάνω σε χρόνο μηδέν και αποτελεσματικότητα είναι τρομερή. Μπορεί στο βίντεο που ακολουθεί το σερσένι να είναι για λύπηση, αλλά πραγματικά φέτος με κατέστρεψαν, τρώγοντας τα περισσότερα από τα μελίσσια μου.

Εντύπωση μου έκανε ότι το σερσένι πεθαίνει πολύ γρήγορα σε αυτή την παγίδα. Μάλλον η κόλλα το εμποδίζει να αναπνεύσει. Την άνοιξη θα την χρησιμοποιήσω απο νωρίς.

(έχω καιρό να γράψω, αλλα έχω ελάχιστο ελευθερο χρόνο. Συντομα κοντα σας :)

To μελίσσι που το έφαγαν οι σφήκες.

όπως έλεγα στο προηγούμενο post, ένα από τα (3) μελίσσια της Φωκίδας το τσάκισαν οι σφήκες. Δεν μπορώ να είμαι ακριβης στο τι έγινε. Κάποια στιγμή στις αρχές προς μέσα Αυγούστου ο πατέρας μου είδε το συγκεκριμένο μελίσσι. Οχι προσεκτικά, αλλά τουλάχιστον είναι σε θέση να πει ότι ήταν ζωντανό. Εγώ το είχα δει γύρω στις 10 Ιουλίου και ήταν μια χαρά.

Όταν έφτασα στις 31 Αυγούστου το πράγμα φώναζε. Μαλλον η σιωπή φώναζε. Απο την πόρτα της κυψέλης δεν έβγαινε τίποτα. Δεν υπήρχε περίπτωση να έχει μέσα κάτι ζωντανό, εκτός από κηρόσκωρο. Τελικά δεν ειχε ουτε αυτό.

Τα πλαίσια.. Κατάστεγνα, ούτε γονο νεκρο ή ζωντανό, ούτε γύρη ούτε μέλι, ούτε μια νεκρή μέλισσα. Μόνο ένα ανοιχτό βασιλικό κελί μαρτυρούσε οτι σε κάποιο σταδιο το μελίσσι προσπάθησε να κάνει βασίλισσα. Πιστεύω όμως οτι δεν έχει καμια σχεση με την περίπτωση και ειναι απομεινάρι κάποιας παλιάς σμηνουργίας.

Απόδειξη οτι τα σερσενια αναλάμβαναν τον συνεχή καθαρισμό της κυψέλης είναι το γεγονός οτι τα πλαίσια που έφερα στην Αθήνα, έπιασαν αυτομάτως κηρόσκωρο. ενω όσο ήταν στο χωριό ηταν ατόφια, προφανώς γιατι τα σερσένια έτρωγαν ακόμα και τις προνύμφης. Το διπλανό μελίσσι ήταν σε καλύτερη κατάσταση.

Εμφανώς ταλαιπωρημένο αλλα καλα. ΄Αυτο τουλάχιστον είχε καταφέρει να πάρει μαζί του και ένα-δυο απο τους εχθρούς. Μάρτυρες τα πτώματα τους στην είσοδο. Το αχόρταγο τερατάκι όμως συνέχιζε το καταστροφικό του έργο.

Το μόνο μέτρο που έκανα τώρα ήταν να μικρύνω αισθητά την είσοδο. Το λάθος που έκανα πριν είναι οτι οταν τα μελισσια εσφιζαν απο ζωή, αφαίρεσα εντελώς τις πόρτες εισόδου για να διευκολύνω την κίνηση. Ετσι οταν αργότερα τα μελίσσια σμηνουργισαν (εγω έλειπα) και αποδυναμώθηκαν, δεν υπήρχαν πολλοι φρουροι να φυλάξουν τις εισόδους. "Μπηκαν στην πολη οι οχτροι" κι εμεις τώρα μειναμε με τα κουτια και τις φωτογραφίες. Ζωή σε λόγου μας και πάμε για αλλα.

Εχω πλήρη συνείδηση οτι τα εν λογω μελίσσια, είναι πειραματικά για να δω πόσο και πως, είναι σε θέση να επιβιώσουν με σχεδόν μηδενική περιποίηση. Παρόλα αυτα και για να μην προκαλούμε και εντελώς την τύχη μας, το "ελεύθερο πενταράκι" που είχα πιο δίπλα, το μετέφερα στην Αθηνα για να το βοηθήσω να ξεχειμώνιασει. Συντομα θα γράψω και για αυτό.

Οποτε διορθώνοντας τα μαθηματικά του προηγούμενου post, λεμε οτι είμαστε άλλο ένα μελίσσι μείον, οποτε εχουμε ένα στο χωριό. Και επειδή οι μελισσοκόμοι ξέρουν, ενα = κανένα. Αν τα καταφέρει και βγάλει το χειμώνα θα προσπαθήσω την άνοιξη να φερω μερικά ακόμα, για να συνεχίσουμε το "project Φωκίδα"

Ενα λιγότερο... (33.3% απώλεια!)

Στις 31 Αυγούστου είχα πάει στο χωριό. Μεταξύ των εργασιών που είχα στο πρόγραμμα, υπήρχαν προφανώς και κάπoιες που αφορούσαν τα μελίσσια. Όπως είχα ξαναγράψει, τα μελίσσια ήταν πλέον τρία. Το τρίτο όμως, δε ήταν αυτό που θα περίμενε κάνεις (σύμφωνα μια τη γνωστή λαϊκή ρήση). Ήταν το μικρότερο και πιο προβληματικό. Θυμίζω ότι ήταν ουσιαστικά ένας αφεσμος που μπήκε σε ένα πενταράκι κι έχτισε ελευθέρα 5 κερήθρες στην οροφή του, αφού δεν υπήρχαν καθόλου πλαίσια.

Ο αντικειμενικός σκοπός ήταν να το μεταφέρω αυτούσιο στην Αθήνα και να το βάλω με την ησυχία μου σε μια κανονική κυψέλη με πλαίσια, ώστε να είναι δυνατή η επιθεώρηση του και τα λοιπά γνωστά (λινκ κυψέλη). Λογάριασα όμως χωρίς τον ξενοδόχο, για μια σειρά προβλημάτων που ακολούθησαν και θα αναπτύξω στα ένα-δυο επόμενα post. Για αρχή να πω οτι ένας ουσιαστικό παράγοντας που μου ανέτρεψε τα σχέδια, ηταν οτι και στη Φωκίδα, στο Κροκύλειο, φέτος το καλοκαίρι οι σφήκες και τα σερσένια έιχαν την τιμητική τους.

To video που ακολουθεί δείχνει μια καθημερινή και "φυσιολογική" εικόνα.

Τα απομεινάρια μιας μπριζόλας σε ένα πιάτο... Είναι τραβηγμένο σε εξωτερικό χώρο αλλά παρόλα αυτά σας διαβεβαιώνω οτι και σε κλειστό ήταν σχεδόν αδύνατο να φας σαν άνθρωπος.

Οι περισσότερες σφήκες που είδα πότε. (70 σκότωσε με μυγοσκοτώστρα ο διπλανός μου σε ένα μεσημεριανό καφέ)

Για μύγες δεν το συζητάμε. Ειδος υπο εξαφάνιση. Οι σφήκες έτρωγαν τα πάντα στο πέρασμα τους και φυσικά τις μύγες. Και δεν ήταν μόνο αυτές αλλα και τα σερσένια, που είναι γνώστο πλέον απο αυτο το blog οτι κατατρώνε τις μέλισσες.

Δεν μπορούσες να κάνεις τίποτα χωρίς να σε επισκεφτούν σφήκες. Έκοβα ξύλα και ερχόντουσαν κατά κύματα για να δουν απο κοντά μήπως υπάρχει κάτι φαγώσιμο! Ειτε αυτό ήταν πριονίδι, είτε λάδι από το αλυσοπρίονο, ότι έπεφτε κατω τις προκαλούσε! Πεινα!

Ερχόντουσαν μυρίζανε κι έφευγαν άπρακτες. Δυστυχώ στα μελισσια δεν συνέβαινε το ίδιο. Δεν έφευγαν άπρακτες αλλα με μια μέλισσα "παραμάσχαλα" κάποια πέθαιναν στη μάχη. Τα περισσότερα όμως γνωρισαν εξαιρετικές επιτυχίες.

Λιγότερο απο 20 μέρες ειχε να δεί καποιος τα μελισσια. Στο χρόνο όμως αυτο τα σεσένια αποδείχθηκαν ικανανα να αποδεκατίσουν πλήρως το ένα και να δημιουργήσουν τρομερά προβλήματα στα αλλα. Ετσι στις 31 Αυγούστου τα μελίσσια στο χωριό ξανα έγιναν δυο. Ενα προβληματικό που έπρεπε να αποσυρθεί στην Αθηνα κι ενα καταταλαιπωρημένο απο τα σερσένια. Αν παραβλεψουμε το γεγονός οτι ποτέ δεν έχουμε παρει μέλι απο αυτά τα μελίσσια, ουσιαστικά μιλάμε για το πρώτο μεγάλο πρόβλημα στη Φωκίδα. Το ένα μελίσσι είχε χαθεί. Λεπτομέρειες στη συνέχεια.

Η οπισθοχώρηση του γύφτου, η ψαρίλα στο γραφείο και μια επικήρυξη

Με καλεί στο τηλέφωνο ο φίλος μου Ιορδάνης. Λίγο πιο δίπλα από τα μελίσσια μου, ο πατέρας του (πρώην εργολάβος) είχε εγκαταλείψει για χρόνια πολλές παλιές σκαλωσιές. Το οικόπεδο ήταν θαμμένο στα πουρνάρια και τα αγριόχορτα, αλλά ένα πρόσφατο καθάρισμα με μπολντόζα το έκανε σαν γήπεδο.

Ένας αθίγγανος παλιατζής, προσφέρθηκε να πάρει τις σκαλωσιές για λιώσιμο, αλλά στο πρώτο πεντάλεπτο υποχωρεί άτακτα μαζί με όλη τη φαμίλια που θα τον βοηθούσε. Δεν ξέρω τι ακριβώς σκηνές διαδραματίστηκαν. Έτρεχε μπρος αυτός και πίσω τα παιδιά? Φώναζαν παπακο παπακο κι αυτός σιχτίριζε Θεούς και δαίμονες? ότι και να έγινε αυτό που άφησε να εννοηθεί είναι οτι κινδύνεψε από τις μέλισσες που ήταν στις εγκαταλειμμένες σκαλωσιές.

Μεγάλη απορία.
Εγκατέλειψε ο γύφτος τα παλιοσίδερα? Άφησε ένα σίγουρο και καλό μεροκάματο γιατί φοβήθηκε τις μέλισσες μου? Όποιος είχε την παραμικρή επαφή με τέτοιου είδους παλιατζή, καταλαβαίνει το οξύμωρο του θέματος.

Η επίσκεψη έλυσε όλες τις απορίες. Η μπουλντόζα κατά το καθάρισμα αποκάλυψε εφιαλτικά πολλές αποικίες σερσενιών. Μαλιστα έμαθα μετά οτι και ο χειριστής του οχήματος καποια στιγμή δήλωσε οτι θα εγκαταλείψει αλλα τελικά συνέχισε. Οι δυο που έχω εστιάσει στις σκαλωσιές και στα ξύλα πραγματικά δεν πλησιάζονται. Καταλαβαίνεις οτι υπάρχει φωλιά απο την κινητικότητα, αλλά ειναι αδύνατο να πλησιασεις και δεν είναι ξεκάθαρο απο που μπαίνουν και που βγαίνουν. Πιο δίπλα όμως υπάρχει μια εξίσου καλή μέσα στο χώμα.
Πιο πάνω τα μελισάκια μου έχουν μαρτυρήσει πραγματικά. Παίρνω κι εγώ την απόφαση και φτιάχνω την Κυριακή την παγίδα που περιγράφει ο Σπύρος στο kypseli.blogspot.com.

Η επιτυχίες συνοψίζονται στα εξής:
1. Επειδή η περιοχή φιλοξενεί κατι πανέξυπνα σκυλιά, στο δόλωμα δεν έβαλα κρέας αλλά ψάρια. Eτσι όταν πήγα μετα την εγκατάσταση της παγίδας στο γραφείο έπλυνα τα χέρια μου 50 φορές, και πάλι όμως βρωμαγα ψαρίλα όλη μέρα. (μεγαλη επιτυχία)

2. το μεσημέρι που είχα μια ώρα κενό, ξανάπετάχτηκα στα μελίσσια με ένα μπουκαλάκι βενζίνη. Εγγυημένη επιτυχία στην καταστροφή φωλιάς. Ναι μεν την τσάκισα, αλλά είχαμε άλλες δυο μεγάλες ευστοχίες.
α. κατα τη μετάγγιση της βεζινης σε ενα αυτοσχέδιο νεροπίστολο-μπουκαλι πασαλήφτηκα οποτε δεν μυριζα πια ψαρίλα στο γραφειο, αλλα βενζίνη
β. πηγα και τα εκανα μερα μεσημερι αυτά και όχι νύχτα, οπότε τα σεσρενια που επέστρεφαν και έβρισκαν την κατεστραμμένη φωλιά απλά δεν έμπαιναν μέσα και πετουσαν τριγύρω, δημιουργώντας ενα απο τα πιο αγχωτικά σμήνη που έχεις δει ποτε (στιμφαλίδες όρνιθες λέμε)
3. σκύλος δεν πήγε στο δόλωμα αλλά το έφαγε μια γάτα πιο αργά
4. δεν χρησιμοποίησα δυο πατώματα για την παγίδα, αλλά ένα και μάλλον δεν είχε την πρέπουσα επιτυχία. Έπιασε μόνο 3-4 σεσρενια αλλα δεκάδες κίτρινες σφήκες.

Σημερα τη σήκωσα πιο ψηλά με δεύτερο πάτωμα, έβαλα και άλλη μια γύρα σαρδέλες και ελπίζω να μην ξανάρθει η γάτα και να πιάσω πιο πολλα σερσενια.

Μέσα απο την μυρωδιά της ψαρίλα της βενζίνης και κυρίως της επιτυχίας του πειράματος (αμα σε πιάσω κωλόγατα...) θυμήθηκα ένα άρθρο που έτυχε να διαβάσω σε ένα παλιο περιοδικό.

Μελισσοκομική Ελλάς τευχος 102ο Ιουνιος 1959 Σελίς 185
Ποιος ξέρει τι είχε περάσει τότε απ τα σερσένια ο κύριος Ρεζεπης και τι είδους επιστολή είχε στειλει στο περιοδικό.(δεν έχω το συγκεκριμένο τευχος) Ο κύριος Φ.Μιχελής εκ Λευκάδος όμως εσπευσε να του προτείνει τον εξής τρόπο για να γλυτώσει απο τα σερσένια:

"Αμοιβή 2-3 δραχμών δια την υπόδειξιν ή την καταστροφήν σφηκοφωλεας & 10-20 λεπτών δια τον φόνον μιας σφήκας. Τα παιδια θα παραφύλαγουν τότε στα νερα [...] για να λάβουν την αμοιβήν [...]."

Ρε μηπως να πληρωνα τον παλιατζη να μου σκοτώσει τα σερσένια?

Αλόνησος

Καταπληκτικό νησί, ωραίοι άνθρωποι, ωραίες, ζωνατανές θάλασσες και ωραία κουζίνα (εικονιζόμενη γαλατόπιτα με μέλι).

Εντυπωσιασμένες απο τις γέυσεις και οι σφήκες, που ήταν οι περισσότερες που είχα δει ποτέ. Σε κάθε μεσημεριανό γεύμα γινόταν παρέλαση.

Το πρόβλημα ήταν τέτοιο που οι καημένοι μαγαζάτορες κατέφευγαν σε καπνιστήρια και ματζούνια για να ανακουφίσουν τους αγανακτησμένους πελάτες, κάποιοι απο τους οποίους με εκνεύρισαν όταν τους άκουσα να λένε:
-αμαν πια αυτές οι μέλισσες....
Είπαμε κύριοι... είναι εντελώς διαφορετικά έντομα οι μέλισσες απο τις σφήκες.

Μιλάμε για σφήκες που αν δεν είχες πλύνει τα χέρια σου μετα απο τις γαρίδες και τα ψάρια, δεν πανικοβαλόσουν κι έμενες ακίνητος, ερχόντουσαν μέχρι και στα δάχτυλα σου και δάγκωναν για να φάνε τα υπολέιματα τροφής.

Και πες οκ, παρόμοια πράγματα έχουμε ξαναδεί. Αυτο όμως που δεν είχα ξαναδεί είναι να μένουν κοματάκια κρέας στο έδαφος και να έρχονται πέντε - πέντε τα σερσένια να τα κατασπαράζουν. Μιλάμε για υπερπληθυσμούς!

Το λουλούδι του φοίνικα και οι μέλισσες

Ήξερα οτι ο φοίνικας είναι μελισσκομικό φυτό. Οταν όμως το καλοκαίρι με φώναξαν δυο φίλοι να δώ τον φοίνικα έξω απο το δωμάτιο τους εντυπωσιάστηκα.

Στη βάση της τεράστιας ζαρτινίερας οι παλίες πήλινες κυψέλες, με διακοσμητικό πλέον χαρακτήρα. Στην κορυφή τα άνθη του φοίνικα να ταΐζουν στρατούς ολόκληρους κάνοντας ένα συνεχές βουητό.

Και φυσικά τα σερσένια και οι σφήκες να δράττονται της ευκαιρίας και να τσιμπάνε γευματάκια στον αέρα. Το φετινό καλοκαίρι περιλάμβανε πιο πολύ σφήκες παρά μέλισσες. Γενικά φέτος νομίζω η κατάσταση είναι τραγική. Εγώ μετράω ήδη απώλειες απο τις θαυμαστές σφήκες, που θα τις αναπτύξω στα ερχόμενα post.

το σερσένι έχει "βουτήξει" το πρώτο του θύμα και το σκοτώνει μέσα σε μια θάλασσα λουλουδιών

Παντού σερσένια. Τσίμπαγαν τις μέλισσες στον αέρα και τις σκοτώνανε μαζικά. Ελπίζω του χρόνου να είναι πιο μαζεμένα τα πράγματα. Κρίμα που ο φοίνικας δε μου έκανε τη χάρη να είναι σε πιο βατό σημείο κι έτσι δεν είχα καλύτερες φωτογραφίες του.

εργάτρια με τα πόδια φορτωμένα λευκή γύρη

Υπόσχομαι καλύτερες στα επόμενα post.. έχω αρκετό υλικό :)

Γεράνι

Επιστροφή λοιπόν στα πάτρια εδάφη. Πίσω μας αφήσαμε ιστορικές ζαρντινιέρες που τόσο παλιότερα (ζαρτινέρα 1 και 2) τόσο και φέτος, μας γέμισαν τα απογεύματα μετα τα μπάνια με θέα το Αιγαίο. Φετος εκεί που κοίταζα ένα πελώριο σέρσεγκα που γευμάτιζε σε κάτι μισο σαπισμένες ρώγες σταφυλιού, είδα κάτι που δεν είχα ξαναδεί.

'Οσα χρόνια με θυμάμαι έχουμε γεράνια. Μέλισσα δεν είδα ποτε να τα επισκέπτεται.

Οι μη μελισσκομοι φαντάζομαι θα αδιαφορούν. Οι μελισσοκόμοι ίσως έχουν την ίδια έκπληξη με εμένα. Δεν ξέρω. Ο σπιτονοικοκύρης και μελισσοκόμος μου έδωσε μια εξήγηση (αν και εξεπλάγει κι αυτος), αλλα δεν με πολυ κάλυψε. Εκει κοντά είχε το εργαστήριο του. Μήπως έφερε καμιά μέλισσα καταλάθος και "ξελιγωμένη" όπως είπε έψαχνε τροφή ακόμα και στα γεράνια? Χλωμο.

Αυτό που μου φάνηκε πιο περίεργο είναι οτι και στην Αλόννησο, πολλές μέρες μέτα σε μια άλλη ζαρντινιέρα με γεράνι, πάλι μέλισα προσπαθούσε να πάρει κάτι απο τα άνθη απλά τότε δεν είχα τη μηχανή μαζι. Περίεργο. Δύο στα δύο. Σε κάθε περίπτωση, καλως σας βρήκα :D

Aμερικάνικη σηψηγονία

Είναι μια πάθηση του γόνου των μελισσών. Όπως όλα όσα συνοδεύονται από το χαρακτηρισμό αμερικάνικο, είναι κάπως υπερβολικό. Βαριά πάθηση, καλό είναι να μην την πάθεις. Η πείρα λέει ότι αν τα μελίσσια σου προσβληθούν από αυτή... πρέπει να τα κάψεις. Τουλάχιστον έτσι δεν θα προσβάλλεις κι άλλα μελίσσια.

Κατα τα άλλα θεραπείες με τερραμυκίνη ή άλλα αντιβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν, αλλά ο κόπος έιναι τόσος που μάλλον είναι καλύτερα απλά να ξεφορτωθείς τα άρρωστα μελίσσια (αν βέβαια μπορείς να αντέξεις κάτι τέτοιο) Στις παρακάτω φωτογραφίες και βίντεο, θα προσπαθήσω να δώσω, εκείνα τα χαρακτηριστικά στοιχεία που σε κάνουν να ξέρεις αν τα μελίσσια σου έχουν προσβληθεί απο αμερικάνικη Σηψηγονία ή όχι.


Γενικά , η πάθηση οφείλεται σε ένα βακτήριο που λέγεται Bacillus larvae και στα αγγλικά είνα γνωστή σαν American Foul Brood. Το βακτηριο προσβάλει και σκοτώνει τις προνύμφες στο στάδιο της επώασης με αποτέλεσμα να σηπτονται - σαπίζουν ενώ είναι ακόμα κλειστές μέσα στα κελιά.


Το μελίσσι απο μόνο του μυρίζει χαρακτηριστικά. Η προπολή τα μελια και η γύρη και τα κεριά, δίνουν μια χαρακτηριστική μυρωδιά που όσοι αγαπουν τις μελισσσες θα την έλεγαν άρωμα. Αυτο το άρωμα χάνεται στο μελίσσι που ειναι προσβεβλημένο απο την αμερικάνικη σηψηγονία, αφου οι νεκρες προνυμφες έχουν μια δυσάρεστη οσμή θανάτου και αποσύνθεσης που θα μπορούσε απλα να χαρακτηριστεί ψαρίλα...


Επειδή δεν έιναι όλες οι μύτες ίδιες, τα πρώτα κριτήρια μπορεί να είναι άλλα.

1ον ο γόνος δεν είναι στρωτός αλλα διάσπαρτος. Οι εργάτριες κάνουν φιλότιμες προσπάθειες να καθαρίσουν τις νεκρές προνύμφες κι έτσι δημιουργούν κενά στη συνοχή του.

2ον τα καλυμμένα πλαίσια λαμβάνουν ένα μη υγιές σκούρο χρώμα, που υποθέτω οτι έχει να κάνει με χημικές διαδικασίες. Τα καλύμματα των κελιών "βαθουλώνονται". Αντι να ειναι εξογκωμένα, είναι εσοχές. Υποθέτω 'εχει να κάνει με φυσική και με το τι συμβαίνει μέσα στο κελι, που ίσως δημιουργεί αρνητική πίεση. Κάποια στιγμή τρυπούν και εκεί πλεον τα πράγματα είναι ξεκάθαρα.

Βλέπουμε λοιπόν διάσπαρτο γόνο, με "βαθουλωμένα καπάκια" και σε μερικά τρύπες.

Οι προνυμφες μεταμορφώνονται σε μια καφέ υγρή μάζα που αν την ακουμπήσεις με ενα ξυλάκι δημιουργεί μια χαρακτηριστική κλωστή- ίνα και μετά απο λίγες μέρες ξεραίνονται σχηματίζοντας μια μεμβράνη γνωστή σαν λέπι που είναι και η απόλυτη εστία μόλυνσης. Στην προσπάθεια τους να την απομακρύνουν οι εργάτριες μεταφέρουν το βακτήριο παντού.

Όταν ανοίξεις ένα κελί και τραβήξεις έξω με ένα ξυλάκι τη νεκρή προνύμφη, εκτός απο την χαρακτηριστικά άσχημη οσμή, βλέπεις οτι αυτή έχει μετατραπέι σε ένα καφέ κολώδες υγρό, όπως στο video που ακολουθεί

Αράχνη

Ένα πράγμα που μου λείπει όταν δεν έχω μελισσια στην ταράτσα, είναι η αμεση και καθημερινή επαφή. Δεν φαντάζεσαι τι γοητεία του να είσαι μεσημερακι στο "αεροδιάδρομο" των μελισσων και να ακους το πέταγμα τους (εκτός αν το εχεις ζησει) αλλα επίσης δεν φαντάζεσαι και τι φωτογραφίες σου δίνετε η ευκαιρία να βγάλεις, όταν έχεις διαρκώς ένα μελίσσι στα πόδια σου.

πχ στις 12 Απριλίου. Τι είναι αυτό? Γιατί εχει παραπάνω πόδια η μέλισσα και γιατι δεν κουνιέται?

Α! κουνιέται. οχι μόνη της όμως... κατι τη μεταφέρει. κρέμεται απο το λαιμό της χαλαρά. Ισα που κουνα σπασμωδικά το ένα της ποδαράκι.

Άραγε τη σκότωσε η αράχνη με κάποιον τρόπο μπροστα στη φωλία ή απλα ανέλαβε να μεταφέρει το κουφάρι στη δική της φωλιά.

Δεν ξέρω, θα βάλω πάντως label ασθένειες - εχθροί.

Tι βρίσκει κανείς στην ταράτσα...

Η χρησιμότητα ενός καθαρού χώρου μπροστά από την κυψέλη, είναι ένα θέμα που έχω ήδη θίξει. Η καθαρή είσοδος είναι καθρέφτης του μελισσιού.

Εδώ και αρκετές μέρες βρίσκω αρκετές νεκρές μέλισσες μπροστά από μια συγκεκριμένη κυψέλη. Υπολογίζω καμία 20αρια την ημέρα. Αν αφαιρέσουμε και διάφορες που τις παίρνει ο αέρας, άλλες που τις παίρνουν άλλα έντομα και κυρίως αυτές που τις πετούν οι ζωντανές μέλισσες αρκετά μακριά από την κυψέλη, μιλάμε για πολύ μεγαλύτερο αριθμό. (κακά νούμερα είναι αυτά)

Δεν μπορώ να βρω κάποιο προφανή λόγο. Δεν ξέρω και τι να κοιτάξω. Δεν είμαι καν σίγουρος ότι δεν οφείλεται σε βαρρόα καθώς έχω δει και δυο μέλισσες με όλα τα χαρακτηριστικά της προσβολής.

'Ομως όλες οι άλλες νεκρές, είναι αρτιμελέστατες. (η προσβολή από το παράσιτο βαρρόα, δημιουργεί πεδίο δράσης για μικρόβια που αφήνουν χαρακτηριστικά σημάδια ατροφίας στις νεκρες μέλισσες, όπως κακοσχηματισμένα φτερά κλπ, οπότε είναι εύκολο να διαγνώσεις από τι πέθαναν)

Απο την άλλη το μελισσάκι πάει καλα και αναπτύσεται ικανοποιητικά. Βεβαια μετα το σκ άλλαξα γνώμη γιατι βλέπω οτι τα υπόλοιπα αναπτύσονται ικανοποιητικότερα... οποτε δεν ξέρω τι να υποθέσω.
Προς το παρόν παρακολουθώ το χώρο μπροστά απο το μελίσσι, για να δώ τι μου βγάζει κάθε μέρα.

Σήμερα το απόγευμα βρήκα πάλι κάποιες νεκρές. Εργάτριες, κηφήνες ..μια βασίλισσα...
Φυσιολογικά πράγματα δηλαδή...(!)

Το πήρα ψύχραιμα (δεν είναι πολύ ωραίο να βρίσκεις μια νεκρή βασίλισσα αφού είναι μοναδική σε κάθε κυψέλη) και νομίζω έχω τη λύση. Θα ξέρω καλύτερα μόλις επιθεωρήσω τα μελίσσια, αλλά θα εκτιμούσα μια επιβεβαίωση της θεωρίας μου για να κοιμηθώ λίγο πιο ήσυχα απόψε.

Στον ίδιο χώρο έχει 2 παραφυάδες που όπως τα έχω υπολογίσει το αργότερο την Κυριακή θα έβγαζαν νεα βασίλισσα και δυο παραφυάδες που έκοψα από μελίσσι έτοιμο να σμηνουργίσει. Εχουν δηλαδή μέσα έτοιμα, κλειστα βασιλικά κελιά, τα όποια έχω βάσιμες υποψίες οτι άνοιξαν επίσης την Κυριακή.

Λέω λοιπόν οτι η άτυχη βασίλισσα που βρήκα, είναι μια νεαρή η οποία βγήκε δεύτερη. Η πρώτη και κατα κάποια λεπτά γηραιότερη βασίλισσα φρόντισε να την ξεπαστρέψει κι έτσι βρήκα εγώ το πτωμα της. Μια επιθεώρηση σε δυο τρεις μέρες ελίζω να με πείσει.

πειράματα κι επαναλήψεις

Την Καθαρά Δευτέρα πήγα στα μελισσία της Ερετριας. Η εικόνα καλή.

Ενα απ όλα είναι λιγο πιο μαζεμένο (δεν βλέπω όμως το λόγο) και ένα αλλο επιφύλασσε μια δυσάρεστη έκπληξη.

΄Ηταν το πρώτο που άνοιξα. Το πρώτο πλαίσιο που κοιταξα γεμάτο αυγά ημέρας! Το μελίσσι είχε και πολλά κλειστά κηφηνοκελια, λες και ετοιμάζει στρατούς απο μνηστήρες να γονιμοποιήσουν τις νέες ανοιξιάτικες βασίλισες. Και μελάκι έιχε και μέσα έξω οι εργατριες και ζωή. Καμάρωνα εγώ για την προκοπή και πάω να φέρω τη φωτογραφική.

Εκεί γίνετε η μοιραία καλύτερη παρατήρηση. Αυγα. Πολλα αυγα.

Ενα, δυο και τρια σε κάθε κελι... Μεγάλη επιτυχία όπως και πέρσι, ακριβώς τετοιες μέρες!

Τα λέω πιο αναλυτικά στο περσινό post ας τα πω συνοπτικά και τώρα. Οταν το μελίσσι δέν έχει βασίλισσα για πολυ καιρό, όταν ειναι αμετάκλητα ορφανό, οι εργάτριες μπαινουν σε μια λανθάνουσα κατάσταση και ξεκινούν μια αρρωστημένη γέννα στα κελια.

Επειδή το blog καποιες φορες δεν γίνετε κατανοητό στους μη μυημένους στη μελισσοκομία, για βοήθεια παραθέτω και τα σχετικά link
Βασίλισσα / εργάτρια / κηφήνας /το μελίσσι / Διπλά αυγά

Το μελίσσι είναι άμοιρο. Λογικά έπρεπε να το διαλύσω και να τινάξω τα πλαίσια με τις αρρενοτόκες μέλισσες καπου πιο δίπλα. Ο πληθυσμός όμως ήταν αξιόλογα μεγάλος και η διαδικασία της "απολύσεως" ενός μελισσιού δε μου αρέσει ποτέ.
Ετσι πήγα χτες με σκοπό να το ενώσω με κάποιο άλλο. Θυμόμουνα όμως οτι απο παλιότερες συζητήσεις οι συνάδελφοι ειναι εναντίον αυτής της λύσης.

Ετσι κάλεσα σε βοήθεια τον Σπύρο που πάντα έχει την τάση να με ξελασπώνει επιτυχώς με τις συμβουλές και τη συμπαράσταση του.
Μου πρότεινε κάτι που μοιάζει πιο πολύ με πείραμα αλλα μου φάνηκε ενδιαφέρον και θα δούμε πως θα εξελιχθεί. Αφαίρεσα όλα τα πλαίσιά και άφησα μέσα μόνο ένα φύλλο άχτιστη κηρήθρα στη μέση και δυο πλαίσια χωρίς καν κηρήθρα αριστερά, δεξιά.

Αυτό με την κερήθρα θα απασχολήσει τις εργάτριες απο την άσκοπη γέννα. Θα υποχρεωθούν να το χτίσουν γιατι δεν έχουν πλέον φωλια και θα αναλώσουν τον χρόνο τους εκει. Τα άλλα δυο είναι απλα εκεί για να στηρίξουν το αυτοσχέδιο ζαχαροζύμαρο που έβαλα στο πάνω μέρος για να έχουν λίγες προμήθειες τροφής. Αργότερα θα εισαγάγω μια βασίλισσα σε κλουβάκι

Αυτο που με κάνει να αμφισβητώ την επιτυχία του εγχειρήματος είναι.
1 ον δεν ξεκαθαρίσαμε ποτε ειναι το αργότερα...
2 ον οποτε και να είναι εγώ πριν το Σαββατοκύριακο δεν μπορώ να παω...
3 ον που θα βρω βασίλισσα σε κλουβί τέτοιες μέρες?
4 ον εξακολουθεί να με τρωει το χέρι μου να το ενώσω με ενα υγιές (μήπως τώρα μπορώ?)

Αμαν, αμάν, αμάν, σε γενικές γραμμές, μάλλον φωτογραφικό μοντέλο θα καταλήξει κι αυτο το μελίσσι και θα πεθάνει. Κρίμα γιατι πραγματικά είναι πολλές οι εργάτριες.

Ο χώρος μπροστά στο μελίσσι

Eνα καθαρό επίπεδο-πεδίο μπροστά απο μια είσοδο κυψέλης, γίνεται μάρτυρας πολλών ιστοριών. Στα δυο-τρια μελισσια της ερέτριας, που βρίσκονται σε τσιμεντένια επιφάνεια (τα περισσότερα όμως, ειναι σε χώμα) μπορεις να ξέρεις, τι έχει προηγηθεί των επισκέψεων σου.
Νεκρές σφήκες που καταμαρτυρούν μάχες,

απομεινάρια από νεκρές μέλισσες που λειτουργούν σαν καθρέφτης της υγείας του μελισσιου.

Μέλισσες που είτε νόσησαν απο κατι και εκδιώχθηκαν (ενας διαχρονικός Καιάδας) είτε πέθαναν απο φυσικά αιτια και τις έβγαλαν έξω οι ακμαίες για λόγους υγιεινής. Οι μέλισσες είναι εξαιρετικά καθαρές και δεν καρτούν τίποτα "μιαρό" μέσα στη φωλιά τους, εκτός αν δεν είναι σε θέση να το μεταφέρουν λόγο διαστάσεων. Ακόμα και τότε όμως το βαλσαμώνουν και το αποστειρώνουν.
Οι νεκρές μέλισσες στην είσοδο είναι σε θέση να δηλώσουν στο μελισσοκόμο ανάλογα τον αριθμό και την κατάσταση τους, τι μπορεί να συμβαίνει μέσα στο μελίσσι. Ειναι σημαντικό να κρατάμε καθαρό το χώρο μπροστά, τόσο για να διαβάζουμε τα μηνύματα αυτά, όσο και για να μην παρέχουμε την ασφάλεια του καμουφλάζ σε πιθανούς εχθρούς και δυνητικούς εισβολείς

Το καθαρό έδαφος μπροστά στο μελίσσι μπορεί να γίνει και μάρτυρας και εμφυλίων διαμαχών που να χαρίσουν ευκαιρίες φωτογραφίας.

Γείτονες

Κοντά στα μελίσσια ζουν και οι γείτονες. Φτιάχνουν κι αυτοί τις δικές τους συνθήκες και περιμένουν την τροφή ουρανοκατέβατη.

Άλλοτε παγιδεύουν τους εχθρούς των μελισσιών...

...άλλοτε όμως τις ίδιες τις εργάτριες. Ολοι στον αγώνα της μάσας...

H άχνη ζάχαρη δεν είναι μόνο για κουραμπίεδες...

Στα τέλη Οκτωβρίου έγραψα κάποια πράγματα για την Ιστορία του μεγαλύτερου εχθρου που γνωρίζει αυτή τη στιγμή ο έλληνας μελισσοκόμος. Το varroa. Aυριο, 20 Δεκεμβρίου θα γίνει στο hilton μια ημερίδα με θέμα τις ασθένειες των μελισσων και προφανώς θα γίνουν εκτενής αναφορές στο varroa. (ευχαριστούμε Σπύρο) Δυστυχώς απο μια μερια, δεν θα μπορέσω να πάω και ευτυχω΄ς απο μια άλλη, δεν θα μπορέσω γιατι θα κάνω κατι, που επίσης με ευχαριστεί. Απο την άλλη συμβαίνει και η εξής ακρότητα: θα είναι το τρίτο σαββατοκύριακο στη σειρά που πηγαίνω σε συνέδριο ή ημερίδα τις τελευταίες τρεις εβδομάδες και δεν θα αντέξω.

Eλπίζω να μας κατατοπίσουν οι συνάδελφοι που θα πάνε. Προς το παρόν αυτά που έχω να πώ ειναι τα εξής: Τις ημέρες που έγραφα για την ιστορία και τον Μάρκους Τερέντιους Βαρρώ, έκανα παράλληλα ένα χειρισμό για τον οποίο έχω ακούσει αρκετες φορές αλλα δεν τον είχα δοκιμάσει.

Μπορώ να πώ οτι έιχε ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Οι εργάτριες, για κάποιο λόγο δεν ΄"καθαρίζονται" απο το παράσιτο. Ετσι άν καταφέρεις και τις λερώσεις με κάτι που θα καθάριζαν θα παρασυρθούν και θα βγάλουν απο πανω τους και τον ξενιστή. Απο την αλλη το βαρρόα δυσκολευτεί να στηριχτεί πάνω σε σκονισμένες και ασταθείς επιφάνειες. Ετσι αν ρίξεις άχνη ζάχαρη στα μελισσια επιτυγχάνεις τα εξής πολλα.

Ριχνεις μπόλικη ζάχαρη στα πλαίσια και αυτη περνά απο τα κενα

Οι μελισσσες προσπαθούν να καθαριστούν απο ττη ζάχαρη ή να τη φάνε και ετσι αφαιρούν απο πανω τους και το παράσιτο. Το παράσιτο δυσκολευται να περπατήσει στις σκονισμένες επιφάνειες και πεφτει στον πυθμένα της κυψέλης. Οι μέλισσες τρώνε την άχνη ζάχαρη.

Αν λοιπον συνδυαστικά με το πασπάλισμα, εχεις ενα πάτο με σίτα στην κυψέλη σου, καταφέρνεις να ξεφορτωθείς χωρίς κανέναν φάρμακο η χημικό μεγάλο αριθμό παρασίτων. Δεν καθαρίζεις την κυψέλη, αλλα σίγουρα ξεφορτώνεσαι πολλά βαρρόα ανώδυνα.

την επόμενη μέρα έχουν ήδη καθαρίσει τη ζάχαρη, όση έχει μεινει κανει κρυστάλλους αλλα συνεχίζουν να την τρώνε

Μετακινόντας τον πάτο την επόμενη μέρα βρίσκεις τα εγκλωβισμένα varroa.

Tips. Εγω δεν έβαλα πολύ ζάχαρη γιατι ήταν η πρώτη φορά που το έκανα και κόλωσα.
Η ζάχαρη ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να ειναι αχνη του εμπορίου αλλα κρυσταλλική που τη σπάσαμε εμείς. Ο λόγος είναι όπως μου έλεγε ο Σπύρος οτι η αχνη του εμπορίου περιέχει άμυλο το οποίο πειράζει το πεπτικό των μελισσων. Σπάμε εύκολα την κρυσταλλική σε blender.
Η ολη ιστορία δεν αποτελεί θεραπεία αλλα απλή βοήθεια. Με ενδιαφέρον διάβασα μια πολύ καλη προσπάθεια του Θεοδόση.
Κάνοντας εναν περίπατο στα άλλα μελισσοκομικά blog θα βρούμε κι άλλα σχετικα παραδείγματα.

Αν πέσεις κάτω, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνεις, είναι να ξανασηκωθείς.

Στον Υμηττό είναι το σπίτι μου. Έτσι το να έχω μελίσσια στο βουνό, 20 λεπτά μακριά από το κρεβάτι μου έμοιαζε βολικό. Πραγματικά, το να είσαι κοντά βολεύει αφάνταστα, αφού μπορείς να παρατηρείς άμεσα τα προβλήματα και να τα λυνεις.

Από την άλλη τι πιο ωραίο, από το να έχεις ένα λόγο να πηγαίνεις μια φορά την εβδομάδα σε ένα όμορφο δάσος και να κάνεις δουλείες για τα μελισσάκια σου.

Βέβαια, σιγά σιγά τα πράγματα είχαν δυσκολέψει. Μετά τις μεγάλες φωτιές, εκτός από το οτι καρδιοχτυπίσαμε, αν και τελικα τα δικά μου μελίσια βγηκαν αλώβητα, η έντονη φύλαξη του βουνού απο σχετικές υπηρεσίες και το Δημο, άρχισε να μου δημιουργεί προβλήματα.

Οι επισκεψεις αραίωσαν αφου πλέον στις ιδανικες συνθήκες που επρεπε να υπαρχουν για να τελεστεί μια επίσκεψη, προστέθηκε αλλη μια:

Να μην είναι ώρα αιχμής (6.00-18,00!) για τους αλλους επισκεπτες του βουνου, καθως αυτόκλητοι πυροφύλακες και ευυπόληπτοι πολίτες με αγριοκοιταζαν, θεωρώντας με εν δυνάμει εμπρηστή.

Μια μεγάλη σιδερένια μπάρα (αριστοτεχνικά φτιαγμενη πρεπει να πω) εμπόδιζε την πρόσβαση με αυτοκίνητο στο χώρο που είχα τις μέλισσες. Δεν ειναι ο ποδαροδρομος που με ενοχλούσε, αλλα το γεγονος οτι ο δρομος ηταν αποτομος και το να κουβαλας πανω κατω μέλια, μελισσια και τροφες ηταν δύσκολο. Ετσι μεσα απο μια σταδιακή παραμέληση ήρθαν προβλήματα, όπως τα σερσένια και αλλα μυστηριώδη ζητήματα. Δυο φορές καποιος καλοθελητής, μου βούτηξε κενες κυψέλες και εξοπλισμο.

Παρόλα αυτά όλες τις φορές τα προβλήματα λύθηκαν. Η βλάστηση ήταν καλή (1 & 2) και το μέρος επιφύλασσε συχνα περίεργες εκπλήξεις, όπως πχ να ακους τη νύχτα πεντακάθαρα, συναυλίες απο το Λυκαβηττό, χιλιομετρα μακρια! Πριν περίπου τριάντα μέρες είχα κανει την τελευταία ενέργεια για καταπολέμηση του Βαρόα. Ειχα δει τις βασίλισσες μου, ειχα κατεβάσει οτι πατώματα έπρεπε, ήξερα οτι δεν΄είχα να περιμένω αλλες εκπλήξεις και με αφορμη την αλλαγή του καιρού είπα χτες να πάω εκει και να κάνω το οριστικό κλείσιμο για να ξεχειμωνιασουν. Να βάλω τις τροφές μου και να φύγω...

Τα είχαν κλέψει...

Eρέτρια

Χτες πήγα στην Ερέτρια. Εκεί υπάρχουν 8 μελίσσια αυτή τη στιγμή, μετά τις περσινές απώλειες και κάνα δυο μεταφορές που έγιναν. Εξαιρετικά πετυχημένη η επιλογή να έχω 5 - 6 μελίσσια εδώ, 5 - 6 εκεί και 5- 6 πιο πέρα. Μας έχουν φάει οι δρόμοι και η ανοργανωσιά. Από την άλλη όμως συμβαίνουν και κατι παράδοξα όπως ο σημερινό, που τελικά σε αποζημιώνουν. Βασικά φέτος η χρονιά ήταν καταστροφική σε ένα βαθμό. Τα μελίσσια του Υμηττού πήγαν χάλια. Εντάξει, μελια δεν είχαμε,αλλά είχαμε και ζημιές. Αλλα χάθηκαν, αλλά τα φαγαν τα σερσένια, αλλά τα φαγαν οι σπανιότατες επισκέψεις, μου καθώς ο φόβος για εμπρηστές είχε κυριεψει ολο τον κόσμο και μόλις έμπαινα στο δάσος μου την πέφταν από παντού δημόσιοι κατήγοροι για να σώσουν το βουνο από μένα...

Απο την άλλη αυτες ήταν οι μέλισσες που βασιζόμουν. Απο αυτές επερνα πάντα μέλι. Ελα όμως που φέτος που αυτές πάτωσαν, η Ερέτρια έκανε θαύματα. Εκτός από το οτι είναι υγιεστατες και υπερπλήρεις μου έδωσαν ένα δυο πολύ καλούς τρύγους και σήμερα που πηγα για να κανω μια τελευταία προληπτική ενέργεια για το βαρρόα, ώστε να τα κλείσω απο το άλλο σ.κ. για χειμώνα, τελικά τρύγησα!

Επειδή ήμουν μόνος και κάπως απροετοίμαστος δεν είχα χρόνο να βγάλω και πολλες φωτογραφίες. Ασε που με έφαγαν πριν καν ανοιξω κυψέλη απο ενα ατύχημα. Έβγαλα όμως μια δυο.

Για αρχή τις σφήκες στην ταράτσα που για καποιο περίεργο λόγο εχουν μια συγκεκριμένη κυψέλη που την έχουν ταραξει. Τρεις τρεις έπεφταν πάνω σε μέλισσες και τις κατασπάραζαν. Βεβαια οση ώρα ήμουν όμως εκεί, έμαθαν ότι εκτός από το ότι οι μέλισσες μου έχουν ωραία γεύση, έχω κι ένα παπούτσι που τις χωράει όλες από κάτω.

κάπου στη μέση και δεξια, φαίνεται το μαύρο ποδαράκι της άτυχης μέλισσας.

Υπήρχε μεγάλη κινητικότητα. Τι βρίσκουν τα μελίσσια δεν ξέρω. Μάλλον είναι πεύκο. Γύρη γενικά έχουν μέσα αλλα φρέσκια δεν πολύ έφερναν. Μια δυο και μάλιστα μιας έρημης, της έπεσε στο δρόμο.

Τέλος μια φωτογραφία απο μια κατάμαυρη μέλισσα. Οπως έχω πει και παλιά, η ηλικία μιας μέλισσας φαίνεται στην τριχόπτωση της. Οι ξανθές τριχούλες είναι που δίνουν τις ριγες στην κοιλιά. Όταν οι μέρες περνούν οι τρίχες πέφτουν και οι μέλισσα μενει μαύρη. Να ένα χαρακτηριστικό σημερινό παράδειγμα.

Mια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας Ρωμαίος.

Ο Μάρκους Τερέντιους Βαρρώ (Marcus Terentius Varro) ή Βαρρώ Ριτίνους, ήταν ένας Ρωμαίος λόγιος που έζησε απο το 116 ώς το 27 π.Χ. (την εποχή δηλαδή του Ιουλίου καίσαρα). Εξαιτίας του έργου του (πάνω απο 600 βιβλία) αναφέρεται στα χρόνια του, σαν ο πιο πολυμαθής Ρωμαίος. Υπήρξε σημαντικός ερευνητής και πρωτοπόρος της επιδημιολογίας και της μικροβιολογίας και ήταν βέβαια και μελισσοκόμος...

Οι ψείρες και τα τσιμπούρια απο τη μερία τους, προκαλούν λιγότερο το θαυμασμό μας, είναι παράσιτα του δέρματος και πίνουν το αίμα μας για να ζήσουν. Δεν πεθαίνεις βέβαια από αυτά, πάρα μόνο αν μολυνθείς απο κάποιον άλλο παράγοντα, έναν ιό ή μικρόβιο, που λόγο του τραυματισμού σου από το τσιμπούρι, βρίσκει πρόσφορο "έδαφος" ώστε να σε προσβάλλει κι αυτό.

Βέβαια υπάρχει και το ενδεχόμενο το τσιμπούρι να μην είναι μικρό σαν σποράκι από σουσάμι, αλλα μεγάλο σαν πεπόνι. Τοτε αν κατσει επάνω σου κι αρχίσει να σου πίνει το αίμα, τα πράγματα, θα ειναι σίγουρα πιο σοβαρά και μάλλον δεν θα επιβιώσεις να μας πεις τι βίωσες. Αυτό βέβαια δεν υπάρχει. Θα μπορούσε να είναι βάση για το alien του 1978 του HR Giger, αλλά απλά, δεν υπάρχει.

Θα μπορούσε όμως να είναι και πραγματικότητα (και είναι) οταν δε μιλάμε για άνθρωπο αλλα για μέλισσα. Ετσι κάποια στιγμή στο παρελθόν καταγράφηκε στην Ινδονησία ένα άκαρι, το οποίο σαν την ψείρα, καθόταν πάνω στη μέλισσα και επινε απο αυτη την αιμόλεμφο της, το αντίστοιχο δηλαδή με το δικό μας αίμα. Το παράσιτο ήταν τόσο μεγαλο αναλογικά με τον ξενιστή, που αν μιλάγαμε για άνθρωπο θα ήταν περίπου όσο ειπα πριν. Σαν παρασιτεί επάνω μου ένα ζώο, μεγέθους μικρου πεπονιου!

Χρονικά καπου το 1904 το άκαρι ταυτοποιήθηκε και ονομάστηκε τιμητικά στον Μαρκους, τον ρωμαίο πολυμαθή μελισσοκόμο, Varroa jacobsoni by Oudemans και αργότερα διαπιστώθηκε και μια παραλλαγή του γνωστή ως VARROA DESTRUCTOR.

Σταδιάκα το άκαρι που σκότωνε τις μέλισσες πέρασε στη Σιγκαπούρη (1951), στη Ρωσία (1953), Κίνα, Ινδία, ακόμα και Ιαπωνία και το το 1972 και στα Βαλκάνια. Μέχρι το 1979 γύρισε όλο τον κόσμο και φυσικά εμφανίστηκε και στην Ελλάδα το 1978, κάπου στη Νεα Σάντα. Αν δεν κάνω λάθος αυτό που σκότωνε τα μελίσσια και κατέστρεφε μελισσοκόμους, ταυτοποιήθηκε ώς βαρροική ακκαρίαση στην Ελλάδα απο τον Νίκο Εμμανουήλ το '79.

Οι μελισσκοκόμοι δεν ειχαν άμυνες απέναντι στον νέο εχθρό και κλείναν τα "μαγαζιά" ο ένας μετά τον άλλο. Οι παλιοι θα θυμούνται καλύτερα, εγώ το μόνο που ξέρω είναι οτι ο πατέρας μου παράτησε τη μελισσκομία το 85 - 86 μην μπορώντας να καταπολεμήσει τις ασθένειες και προφανώς αυτό.

Εγώ έχοντας πλήρη άγνοια για το τι είναι, το προωτοσυνάντισα το 2003 και το παλέυω. Μαλλον δέν υπάρχει μελισσι που να μην έχει καθόλου βαρρόα και αποτελεί τη σημαντικότερη πληγή για τον μελισσοκόμο.

Αν οι πληροφορίες μου είναι σωστές, αυτό είναι ιστορικά το εκνευριστικό πλασματάκι της φύσης που ακούει στο όνομα βαρρόα, το οποίο για μια ακόμα φορά είδα στα μελίσσια μου στην τελευταία επιθεώρηση και που θα το αναπτύξω λίγο ακόμα στα ερχόμενα posts.

Αve Marcus Terentius Varro. (στη φωτογραφία απεικονίζεται ενα ενήλικο varroa που περιφέρετε σε μια κερήθρα μου την πρωτη Μαίου 2006)

ηρεμία

Καθένας μας έχει ένα δυο πράγματα που μπορεί να κάνει όταν είναι πιεσμένος και να τον ηρεμήσουν. Ένα από αυτά που προφανώς χαλαρώνουν εμένα, είναι οι επισκέψεις στα μελίσσια. Ειδικά οι αναίτιες. Αν μου πεί κάποιος να ανακαλέσω στο μυαλό μου μια ήρεμη και χαλαρωτική εικόνα της ζωής μου, νομίζω ότι θα περιγράψω άμεσα το εξής:

Μια ζεστή ανοιξιάτική μέρα, να κάθομαι απλά δίπλα σε μια κυψέλη και παρακολουθώ με όλες μου τις αισθήσεις μια κυψέλη. Να βλέπεις τα μελίσσια να μπαινοβγαίνουν, να ακούς το βουητό τους, να μυρίζεις το ζεστό περιεχόμενο της, τα κεριά την πρόπολη και ενίοτε να κάθετε στο χέρι σου μια κατάκοπη εργάτρια, φορτωμένη γύρη,να ξαποστάσει λίγο πριν μπει στο σπιτι της για να συνεχίσει τις δουλείες της.

Κάτι τέτοιο πήγα να κάνω προχτές και με την ευκαιρία τσέκαρα και το μοναδικό μελισσάκι που έχω στο σπίτι και αποτελεί συνήθως θύμα των πειραμάτων μου. Έβγαλα και μια δυο φωτογραφίες, αλλά όπως θα δουν και οι πιο έμπειροι, η επίσκεψη αυτή δεν ανταπέδωσε την πολυπόθητη ηρεμία και χαλάρωση.

Αραιά και που, είδαμε και κάνα varroa distructor να παρασιτεί στις μελισσουλες μου...

Δεν πειράζει, έδωσε το ερέθισμα για νέες εργασίες, πειράματα και post.

To μελισσοντούλαπο.

Έτσι θα αποκαλούσα ένα ντουλάπι, ύψους περίπου 1,80μ που βρίσκετε ακόμα στο μελισσοκομείο του παππού. Το ντουλάπι αυτό δεν είναι τίποτα περισσότερο, από ένα σκελετό από καδρονάκια, πάνω στον οποίο είναι καρφωμένα κόντρα πλακέ. Αφήνουν ένα μεγάλο άνοιγμα στο μπροστά μέρος, που κλείνει με μια αντίστοιχης κατασκευής πόρτα. Σκελετός από καδρονάκια, καλυμμένα με κόντρα πλακέ.

Η διαφορά από μια κανονική ντουλάπα, είναι ότι στο εσωτερικό υπάρχουν ράγες - ραφάκια, τοποθετημένες και μετρημένες έτσι, ώστε να μπορεί κανείς να κρεμάσει επιτυχώς περίπου 300 πλαίσια, όπως το υπολογίζω.

Ακόμα και σήμερα υπάρχουν μέσα καμία 10αρια σκοροφαγωμένα, για να θυμίζουν τον τρόπο λειτουργίας. Και είναι πολύ ειρωνικό οτι ειναι σκοροφαγωμένα, γιατι αυτο ακριβώς εξυπηρετούσε το ντουλάπι.

Οταν γινόταν τρύγος τα καθαρά πλαίσια τοποθετούνταν εκει μέσα. Άλλα επέστρεφαν αργότερα στην κυψέλη κι άλλα έμεναν εκεί για αποθήκευση. Αντίστοιχα και τα πλαίσια που έβγαιναν από τις κυψέλες για να "ξεχειμωνιάζουν" με λιγότερα πατώματα αποθηκευόταν εκεί.

Ο κηρόσκορος που κάποια στιγμή μετά την εγκατάλειψη των μελισσιών, αλώνισε εκει μέσα, δεν μπορούσε να ζήσει στο ντουλάπι, αφού ανα τακτά χρονικά διαστήματα, ο παππούς έβαζε μέσα "θειαφοφυτίλια" και τα έκαιγε. Άφηνε δηλαδή μεσα σε καποιο μεταλλικό σκεύος κομμάτια ύφασμα, βουτηγμένα στο θειάφι, τα οποία μετά την καύση τους, άφηναν ένα βαρύ καπνό, που έπνιγε τόσο τις προνύμφες, όσο και τις πεταλούδες του σκόρου, καθιστώντας αδύνατη την αναπαραγωγή τους και καταστροφή των πολύτιμων κερηθρών.

Tα ραφάκια ήταν τοποθετημένα έτσι, ώστε να μπορούν να "φιλοξενούν" κανονικά αλλα και "μισά" πλαίσια απο μικρά πατώματα.

Σήμερα ο κηρόσκορος καταπολεμάτε με αντίστοιχες κατασκευές αποθήκευσης που τον σκοτώνουν όμως με την εφαρμογή έντονου ψύχους. Περισσότερα για τον κηρόσκορο, εδώ κι εδώ.

Hedera Helix / Kισσός.

Κισσοί. Θυμάμαι κάποτε να μάχομαι ώρες με κάποιους απο αυτούς. Βλέπεις το δευτερεύον σπίτι στο χωριό, αυτό στο περιβόλι, κάποτε κινδύνεψε να γίνει δικό τους. Τραβαγες ενα κλαδι και ερχόντουσαν μαζι του πλάκες απο τη σκεπή. Ήσουν μέσα στο σπίτι και απο τα κενα στα σκεβρωμένο κουφώματα, έμπαιναν ολόκληρες περικοκλάδες.

Την πρώτη χρονια που αποφάσισα να το καθαρίσω μου πήρε ωρες να τα κόψω. Ηταν μια εργασία που πριν απο μένα, μπορει να ειχε και 7 - 8 χρονια να γινει. Ζούγκλα. Εκ τότε κάθε χρόνο μέσα στον Αύγουστο, ήξερα οτι πρέπει να φάω καμία ωρίτσα να τιθασεύω τον κισσό ώστε να μην ξανα κλείσει όλο το κτίριο.

Ειναι όμως πολυ καλό μελισσοκομικό φυτο και δίνει γύρη και νεκταρ σε καλές ποσότητες. Ετσι τώρα πια οταν ειμαι στο χωριο ο φουκαράς ο κισσος που ειναι δίπλα στο κτίριο κόβετε και πάλι από τη ρίζα, (ξαναπετάει βέβαια) ενώ οι αλλοι, που συναντώ στο δρόμο για το περιβόλι μου ανοίγουν την καρδία, καθώς ειναι γεμάτοι απο μέλισσες. Οι φωτογραφίες είναι από τα τέλη Αυγούστου.

Δεν έχουν ανοίξει ακόμα όλα τα λουλούδια, αλλά σφύζουν απο επισκέπτες και ζωή. Τώρα λογικα θα γίνεται χαμός. Οι πρώην καλλιεργήσιμες πεζούλες, έχουν πλέον καταληφθεί.

Οι μέλισσες σπεύδουν να πάρουν την τροφή τους και τα γνωστά και μη εξαιρετέα σερσενάνκια δράττονται της ευκαιρίας και κάνουν κι αυτα το γεύμα τους.

Ανυπομονώ να ξαναπάω στο χωριό να δώ πως θα κλείσει η ανθοφορία τους και αν πραγματικά θα εχουν ωφελήσει τα δικα μου μελισσια. Υποχρεώσεις όμως και προβληματάκια που θα παλέψουμε, με καθηλώνουν προσωρινά εδώ. Δεν πειράζει, καλη ορεξη σε όλους, σερσενια δευτερευόντος (η φύση τα χει... τι να κάνουμε) και μέλισσες κυρίως (να ξεχεμιωνιασουν καλά, να πάρουμε και κανα μελι)

Σερσένια - τέλος

Δεν έχω καθαρίσει ακόμα 100% με τα σερσένια. Πάντως η συμβουλή με τη βενζίνη ήταν μακράν η καλύτερη. Νόμιζα οτι ειναι σχήμα λόγου το "ακαριαίος θάνατος" που μου είπαν οι glam και θεοδόσης, αλλα τελίκα δεν ήταν υπερβολή. Πήγα κι εγω την πρώτη μέρα ντυμένος με πανοπλία να δώ τι θα κάνω. Μεχρι και μπουφάν φόρεσα. Τελικά η βενζίνη που ρέει μεσα στην τρύπα και ενα κλείσιμο με χαρτί επίσης ποτισμένο με βενζίνη έκανε δουλεία.

Το μόνο ζήτημα ειναι ότι (ω τι περίεργο) δεν ήταν ουτε δυο οι φωλιές. Βρήκα σε απόσταση αναπνοής και μια τρίτη. Ετσι εχουμε μια δεν την έχουμε καταστρέψει ακόμα. Ενα πράγμα που έπιασε ήταν ότι μεχρι να τα οργανώσω αυτα προσπάθησαν να κερδίσω χρόνο με τον κηρόσκωρο. Δηλαδή τίναξα τα προβληματικά απο το σκώρο πλαισια κοντα στη φωλια των σερσενιών.

Οι καμπιες τα κουκούλια και τα ελαχιστα μέλια απασχόλησαν το στρατό των σερσενιών για ενα απόγευμα με αποτέλεσμα να επιτιθονται λιγότερα στα μελισσία. (αφου είχαν ετοιμη την τροφή μπροστά τους.) Αυτο το λουκούλλειο γέυμα βέβαια ηταν το τελευταίο του γιατι το ίδιο βράδυ κατέστρεψα τη συγκεκριμένη φωλια. Αυτο που επίσης με εντυπωσίασε είναι το γεγονός οτι ενω κατάφερα και την εφραξα τελείως (όχι όμως με τον ασβέστη που τον ξετρύπισαν σε μια νύχτα) ακόμα και τώρα αραιά και πού μπορείς να δεις σερσένια να πλησιάζουν και να κάθονται λίγη ώρα εκει που ήταν παλια οι είσοδοι.

Δυο πράγματα καταλαβαίνω έγω. Ειτε οτι τα σεσρενια μπορει να κανουν περισσότερο απο δυο μέρες να γυρίσουν στη φωλια (και να μάθουν τα μαντάτα) έιτε (αυτο θα ηταν το πιο περίεργο) οτι κανουν ανταλλαγές πληθυσμών φωλιές που ειναι τοσο κοντα η μια στην αλλη (μιλαμε για 3-4 μέτρα)

Το βιντεο αυτό ειναι γυρισμένο στην πρώτη φωλιά. Εχει δυο εισόδους και μετα την πρώτη απόπειρα που εκανα να τη θαψω με ασβέστη απέκτησε 3.

Χαρακτηριστικό για να καταλαβει κανεις το μέγεθος της φωλιάς, είναι να δει το ύλικο (πέτρες και χαλίκια) που έχουν βγάλει έξω τα σερσένια για να σκάψουν την τρύπα

Το βιντεο δεν ειναι καλό γιατι ειναι τραβηγμένο απρόσεκτα μεσα σε πανικο, αφου ταυτόχρονα (εχω απλα αφήσει τη μηχανή) κανω αλλες 10 δουλειες. Εχει όμως πλάκα γιατι περνάνε κάποια ελικόπτερα και συνδυάζοντας την εικόνα με τον ήχο δίνει αλλες εντυπώσεις.

Aνασκόπηση

Τα σερσένια αποτέλεσαν και αποτελούν αντικείμενο θαυμασμού για μένα. Συγκλονιστικά έντομα, με ασύλληπτες δυναμεις και ιδιότητες. Σερσένι που έτρωγε ζωντανή σαύρα(!)αφορούσε άλλωστε και ενα από τα το πρώτα post αυτου του blog, πριν 2 χρόνια. (το σχετικό άρθρο)

Με την πάροδο αυτών των 2 ετών έμαθα και είδα πολλα πράγμτα. Πχ, το οτι τα λέμε όλα σερσένια δε σημαίνει οτι ειναι όλα ίδια. Υπάρχουν περίπου 25 είδη. Προσωπικά είχα "στενές" επαφές με vespa crabro και vespa orientalis. Οι τελευταίες κύριως, καταδυναστεύουν χρονια τώρα τις κυψέλες μου. Έμαθα οτι δεν ειναι ανάγκη να πηγαίνουν στα μελίσσια μου και να τα τρώνε αλλα μπρουν να το κανουν άνετα και στο τοπο βοσκής των μελισσιων. (βλ. σχετικά άρθρα 1 και 2)

Εμαθα όμως οτι αυτα ειναι απλα είδη σε σχέση με την Γιαπωνέζικη vespa mandarina, που ειναι ικανή να καταστρέψει μια ολόκληρη κυψέλη ευρωπαϊκών μελισσών σε λιγες ώρες. (βλ. σχετικό άρθρο)
Εμαθα οτι γιαπωνέζοι, προσπαθούν να εμπορευθούν τα θαυμασια αυτα έντομα, ισχυριζόμενοι οτι απομονώνουν τον αντίστοιχο δικό τους βασιλικό πολτο. (βλ. σχετικό άρθρο)

Εφτασα στο σημείο να μαζέψω ολόκληρη φωλιά στο σπίτι και να την επεξεργαστώ για εβδομάδες. (ολες οι φωτογραφίες εδώ)

Η φωτογραφία που παραθέτω ειναι τραβηγμένη φέτος τον Αυγουστο και δείχνει οτι εκτός απο τρομερος κυνηγός ειναι πραγματι και πτωματοφάγος.

Εμαθα οτι τα στίγματα στο πάνω μερος της κοιλιας του λειτουργουν σαν κανονικά φωτοβολταϊκά και τα γεμίζουν ενεργεια. Εμαθα κι εγώ κι ολος ο κόσμος μεσω του διδακτορικού του Α. Παπαχριστοφόρου, πώς οι κυπριακές μέλισσες αμύνονται στα φανταστικά αυτα έντομα προκαλώντας τους... ασφυξία! (βλ. σχετικό άρθρο)

Ε σήμερα νομίζω οτι έμαθα και οτι παρόλα αυτα που ξέρω και πάλι τα είχα υποτίμησει....

Χτες, όπως ήδη έγραψα ανακάλυψα οτι μέσα στον Αυγουστο έχασα ένα μελισσι. Το γεγονός οτι στα 10 μέτρα βρήκα και μια φωλιά απο σερσένια μάλλον έχει σχέση. Σημερα θα πήγαινα να τα σκωτώσω. (χλωμο) Με μια ελαφρα πίεση χρόνου δεν μπόρεσα να σκεφτώ πιο καλή λύση απο το να "χτίσω" την είσοδο της φωλιάς με ασβέστη. Ηταν η μοναδική λύση που είχα αμεση αφου δεν προλάβαινα να αγοράσω καποιο υλικο, όπως εντομοκτόνο.

Πήγα εκει και μιας και βοηθόυσε το φως ειπα να βγαλω και μερικες φωτογραφίες. Έκατσα αρκετη ώρα και συνειδητοποίησα οτι μιλάμε για ζουγκλα. Τα σεσρενια ειναι α π ε ι ρ α.

Η φωλια του ειναι γιγαντιαία και οι επιδρομή ειναι συνεχης. Ποτε οσο ημουν εκει, δεν σταμάτησαν να προσπαθούν να εισβάλουν σε κυψέλη. Η φωτογράφιση δεν ειχε και την πιο μεγαλη επιτυχια γιατι η κατάσταση ηταν εως και επικύνδινη. Εβλεπα το θέαμα και σκεφτόμουν το σχόλιο του Παντελή: "μήπως τα σφηκακια κάνανε όλο το κακό? "

Και τότε εμφανίζεται ενας ευγενής κύριος, υπάλληλος του Δήμου Υμηττού, που συστήθηκε σαν Μιχάλης και μου λεει:
- Λεβέντη, φωτογραφίες βγάζεις τα μελισσια?
-Ναι απαντω και αρχίζω να νιώθω ενοχες...
-Eχεις δει τι εχει εδω μου λεει και μου δείχνει τη φωλια. Θα στα φανε όλα, γινετε μέρες αυτο. Πρεπει να τα πολεμήσεις αυτα κι οχι να φωτογραφίζεις...
- Τα σερσένια ε? Εχουν φωλια!
-Τι μονο αυτή? πιο πανω να δεις...

Ωχ ωχ ωχ... και με πηγε πιο πανω ανθρωπος... Πιο πολλα ειναι λεμε τα σερσενια απο τα μελισσακια μου! Tης %#+@^@$ γινόταν. Αφου με έπεισε οτι ειναι ικανα να μου φανε και τα αλλα μελισσια και μάλιστα αμεσα, μου εξήγησε και οτι με τον ασβεστη δεν θα κανω τίποτα. Παρολα αυτα με ενθαρρυνε να το κανω, απλα για πείραμα...

Σημερα λοιπον πηγα και ασβέστωσα, αυριο μαλλον θα περασω να δω τα αποτελέσματα, θα περιγράψω και στο blog τι έγινε και μαλλον θα ψαξω να βρώ αλλη λύση γιατι υπάρχει θεμα!

Επίσης ενα σοβαρο θέμα ειναι οτι κώλωσα, γιατι αλλο να βλέπεις 50 μέλισσες να θελουν να σε τσιμπήσουν κι αλλο 50 σερσενια. Επειδη ενα απο τα πιο σοβαρα πράγματα που μου έχουν συμβει ήταν μια μαζικη επιθεση μελισσιων, η οποία με ειχε φτασει στα ορια της αντοχης της υγείας μου και για την οποια δεν εχω τολμήσει καν να γραψω εχω σίγουρα μαθει οτι δεν πρεπει να ρισκάρεις και πολυ με τα εντομα. Και τα σερσενια μου μοιαζουν με τα απόλυτα εντομα.

Αγνωστη Ζημιά

Οταν υπάρχει πρόβλημα στα μελίσσια του Υμηττού το ξέρω παντα. Μυστήριο πράγμα. Ειναι σε μια ανηφορίτσα και φαίνονται απο το δρομο (μπορει να το εχω ξαναγράψει αυτο) Με το που τα βλέπω απο μακρία, ξέρω αν κατι δεν παει καλα.

Σημερα όπως ανέβαινα το νιωσα παλι. Οπως παλιότερα ειτε με κλοπές, ειτε με σοβαρα προβλήματα, ετσι και σήμερα ειχα ζημία. Ειχα να δω τα τεσσερα μελισσια που ειχαν απομείνει πολύ καιρό. Ενα μήνα και βάλε.

Την τελευταία φορα λόγω τον φωτιών και των έντονων μέτρων, δεν ειχα κάνει κανονική επιθεώρηση. Χωρίς καπνιστήρι απλα τα ανοιξα, ειδα οτι δεν επρεπε να προσθέσω κανένα αχτιστο πλαίσιο στα πανω πατώματα κι εφυγα. Τι έγινε μέσα στον Αύγουστο δεν ξέρω.Σήμερα πηγα και ενα ηταν νεκρο.Ειναι το τρίτο μελισσι που χάνω με παρόμοιο τροπο στο ίδιο μέρος. Απλα δεν υπηρχε.

Δεκαεφτά πλαίσια, όλα αδεια. Μέλισσες πουθενά. Αυτή τη φόρα ούτε καν οι λίγες νεκρες που ειδα το χειμώνα σε αντίστοιχη περίπτωση. Άδειο. Ο κηρόσκωρος να εχει κανει την αηδιαστική του κατάληψη του χώρου. Ακόμα και στον τροφοδότη. Το παράδοξο ειναι οτι ειχε μέσα ακόμα και λίγα μέλια.

Γιατι να εξαφανιστεί το μελισσι δεν ξερω. Κρατώ όμως τις διαβεβαιώσεις των επαγγελματιών οτι CCD δεν έχει αναφερθεί στην Ελλάδα φαντάζομαι πως κατι πήγε στραβα που δεν το πρόλαβα και με υπομονή συνεχίζουμε. Ετσι ειναι τα ζωντανα, κάποτε κατι θα πάθουν και ισως να μην τα προλάβεις.

Τα άλλα ήταν μια χαρα. Αγριεμένα γιατι εκει δίπλα έκαναν φωλιά σερσένια και γίνονται συνεχώς επιδρομες, αλλα κατα τα αλλα καλα. Το πρωί θα τα φωτογραφίσω κι αυτα και μετα ας με συγχωρέσουν τα θαυμαστά αυτα μαμουνια, θα τα σκοτώσω. Εν αναμονή νέου post λοιπον και ζωή σε λόγου μας για το μελισσακι.

Τα μελίσσια τα αγαπώ πάρα πολυ και με γεμίζουν ενέργεια και ηρεμία. Όσο έχω την ικανότητα να τα έχω δεν θα με πτοήσει τιποτα. Ακόμα και η απώλεια αφου δεν ειναι ολοκληρωτική θα παλευται. Γενικά δεν ήταν καλή χρονιά απο πλευράς απωλειών, αλλα δε θα μασήσουμε.

πάλι φωτια

Μεγάλη επιτυχία η σημερινή μέρα. Δεν εχει περάσει ουτε ενας χρόνος απο τότε που έγραφα για τη φωτιά στον Υμηττό. Τι να πω? Τα μελίσσια μου πάλι τη γλύτωσαν.

Δεν ειχα ξανα ανέβει στην ταράτσα του γραφείου. Απο τον έβδομο στο Μαρούσι βλέπεις τα καμένα στην Πεντέλη, στην Πάρνηθα και τώρα και στον Υμηττό...

Μυστήρια και κακάσχημα πράματα

Έγραφα μόλις κατι φαμφαρολογίες αλλα τις έσβησα. Θα μπώ κατευθείαν στο ψητό. Το Σάββατο εχασα ενα μελίσσι και παιζει να χάσω αλλο ένα. Δεν καταλαβαίνω τι εγινε και ελπίζω να με κατατοπίσει κανενας. Στον Υμηττό είχα 5 μελίσσια το χειμώνα. Θεωρητικά ιδιας δυναμικής. Ενα μόνο ήταν μια κάπως ληψη παραφυαδούλα, τα αλλα ηταν δυνατούτσικα. Λιγο καιρό πριν τα κρύα (δεν θυμαμαι πότε ακριβώς) τα τροφοδότησα με ζαχαροζύμαρο. Δεν εκανα επιθεώρηση, ο καιρός δεν βόλευε. Ανοιξα απλα κι εβαλα την τροφή. Αυτο που με ειχε παραξανεψει ηταν οτι ενα μελισσι δεν ειχε τραβηξει καθόλου απο την τροφή. Ηταν το τελευταιο που ειχα δει. Ειχα στο χέρι μιση τροφή. Μηχανικά την εβαλα κι αυτη.

Το Σαββατο την ανοιξα πρωτη. Νεκρή. Την έκλεισα αυτοματα, αφησα το ξεστρο μου στο πλαι και απο φόβο μετάδωσης καποιας ασθενειας (ακομα δεν ξερω την τη σκότωσε) επιθεώρησα τα αλλα μελισσια με αλλο ξέστρο. Τα αλλα 3 μελίσσια ειναι φυσιολογικα. Τα δυο λιγο ταλαιπωρημενα απο το χειμώνα το ενα θηρίο.

Το τεταρτο μελισσι (όπως καλύτερα διαπίστωσα την Κυριακη που ξαναπήγα) ειναι χαλια. Κυψέλη 20 πλαισίων.... Το πανω πατωμα γεμάτο μελια.

Ελαχιστες όμως μελισσες και ακόμα πιο ελάχιστος γόνος.

Το κατω πατωμα έρημος. Ουτε μια εργάτρια και στεγνες αδειες κερήθρες. Ενα ζαχαρύμαρο που είχε μεσα αθικτο. Επισης σε μαι κερήθρα εχουν αποθηκεύσει κατι περίεργο που εικάζω οτι ειναι ζαχαροζύμαρο απο την παλιοτερη τροφοδοσία!
Το συνέπτυξα σε ενα πάτωμα και το παρακολούθω. (θα ενημερώνω σχετικα)

το μελισσι του σαββατου ειναι απογοήτευση. Εχει μεσα μερικες 100αδες μέλισσες ειναι όλες νεκρές. Περίεργα νεκρες. Αλλες στον πυθμνενα, λογικό, κι αλλες ακίνητες στις θέσεις τους λες και απλα ξαφνικά πέθαναν.

Μπροστα στην κυψέλη οι νεκρες ηταν ελάχιστες.
Δυο πραγματα μου κάνουν εντύπωση. Το ένα είναι οτι δεν υπαρχει ίχνος αλλου προβλήματος. Κανεις δεν εκμεταλλεύτηκε την αφύλακτη κυψέλη. Ουτε λεηλατριες μέλισσες απο αλλες φωλιές, ουτε κηρόσκωρος ουτε τίποτα. Ισως το κρύο? τι να πω.
Το αλλο και το πίο περιεργο. Τι να σκότωσε το μελισσι αυτο? Το εφερα σπίτι και μιλάμε μου έβγαλε την ψυχή. Το ζύγισα (με τα ξύλα προφανώς) και τι να δω
51 κιλά.... (θυμίζω.. 51 με τα ξύλα) Δεν ξέρω ποσο ζυγίζει μια αδεια κυψέλη, ποσο ζυγίζουν τα κερια.. αλλα το εν λόγω μελισσι εχει μελι μεσα. Πολύ μελι, ήταν βαρύ. Τι το σκότωσε?
Την έχω φέρει σπίτι και την περιεργάζομαι...

Οι νεκρές μέλλισες μέσα στην κυψέλη..

Η νεκρη κυψέλη μεσα στο αυτοκίνητο...

Pollen Nation μια ταινία για μελισσοκόμους... (και οχι μόνο)

Το Pollen Nation ειναι μια ταινια που κατατάσσεται καπου αναμεσα στα road movies και τα ντοκιμαντέρ. Ακολουθει εναν (απο τους χιλιάδες) αμερικανο μελισσκομο που ασκει νομαδική μελισσοκομία, στο ταξίδι του απο τη Μινεσότα στην Καλιφόρνια. Απο το trailer και μονο βλεπει κανεις (παρα τα 1000 ελαττώματα τους όσον άφορα τη χρήση αντιβιωτικών και φαρμάκων) πόσο αλλου ειναι η μελισσοκομια στην αμερική.Υπερβολικοί σε όλα, με τεραστια φορτηγα, τεράστιες, μαγικές εκτάσεις για να στησεις τα χιλιαδες σμηνη σου και τρομερη οργάνωση μεταξύ μελισσοκόμων και αγροτών με σκοπο την επικονίαση των φυτων απο τις μέλισσες.

Φαινετε πολυ ενδιαφέρον και δειχνει και τη σταση των ιδιων των μελισσοκόμων στο ccd. (colony colapse disorder). H ταινία ειναι των Singeli Agnew και Joshua Fisher
Το site της ειναι εδώ www.pollennationthemovie.com/ και το trailer της αυτό.

376

Φαντασίωση (ευτυχώς)

Πυκνα συχνα, ξεκιναω μαζευω φωτογραφικό υλικο για να βγάλω καποια posts και μετα τα ξεχναω, τα αμελω δεν προλαβαίνω να κανω σχετικες ερευνες. Ανθρωποι που τους εχω υποσχεθει απο συνταγές με μέλια μεχρι περιγραφές κυψελών, μπορουν να σας το πουν καλύτερα... Υπομονη να εχουμε και θα ερθουν ολα (καποτε)
Προς το παρον βρηκα τυχαια καποιο υλκο απο μια κυψέλη που με προβληματισε τον Οκτωβρη που περασε τη φωτογράφισα και το δημοσιεύω τώρα με καποια καθυστέρηση.
Θα τα πω οσο πιο συνοπτικά μπορώ για να μην κουράσω.

Αρχες Οκτώβρη ο πατέρας μου ειχε παει στα λιγο παραμελημένα μελίσσια της Ερέτριας. Γυρνώντας μου ειπε οτι ενα πρώην διώροφο τώρα ηταν άδειο. Οι μελισσες το χαν εγκαταλείψει. Εβγαλε απο μεσα τα 19 πλαισια που ηταν σε πολυ καλη κατασταση και τα αποθηκευσε.Αφησε μεσα ενα πλαίσιο με τις ελάχιστες δεκάδες μέλισσες που περιφερόντουσαν και επέστρεψε στην Αθήνα.Το πλαίσιο ηταν παμπάλαιο και θα το πεταγε, αλλα για καποιο λόγο δεν προλαβε.

Δεν αντιμετώπισα με την ιδια ψυχραιμία την είδηση φοβούμενος οτι θα μπορούσε να ειναι Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας (Colony Collapse Disorder). Μια μυστηριώδης ασθενεία που πολυ εχει διαφημιστεί αυτον τον καιρό και παρουσιάζει αυτο το σύμπτωμα, εγκατάλειψη δηλαδη των μελισσιών. Τη γνωμη και γνωσεις μου για το θεμα αυτο εχο αναπτυξει παλιοτερα εδώ και εδώ

Να μην τα πολυλογώ πηγα στην ερετρια πανικόβλητος στον ταχυτερο δυνατο χρονο. Το θεαμα απογοητευτικό. Το αθλιο πλαισιάκι και μερικές εκατονταδες μέλισσες.

Προφανως αυτες που ελειπαν κατα την ενεργεια του πατερα μου και ηρθαν οταν αυτος ειχε φύγει. Ηρεμες εργάτρες αλλα σε σύγχυση. Δεν καταλαβαίνεις τι εκαναν. Θα ελεγα οτι απλα καθόντουσαν. Αρκετοι κηφήνες αποτέλεσμα της έλλειψης βασίλισσας (οποτε εχουμε γενες μόνο αρσενικών) και νωθρότητα.

Ακόμα και οταν καποιες σφηκες εισεβαλαν για να κλέψουν το λιγοστο μέλι που υπήρχε και εσταξε στον πυθμένα, δεν αντιδρούσαν καθόλου.

Μαζεψα μερικες σε ενα κουτι εβαλα και λιγο απο την κερηθρα σε ενα βάζο και απογοητευμένος μετεφερα τη συλλογη μου στην Αθήνα για να ζητήσω βοήθεια. Πριν όμως εκανα ενα ελεγχο σε ολα τα αλλα μελίσσια (αφου αποστείρωσα τα εργαλεία μου με ενα φλόγιστρο γιατι φοβήθηκα μη μεταδώσω τίποτα. Στον έλεγχο δεν βρήκα τίποτα άλλο ανησυχητικό.

Οταν τελικα εστειλα το φωτογραφικό υλικό στην κ. Γουναρη και τη ρώτησα σχετικα με καθησύχασε και μου εξήγησε οτι καποιοι δικοι μου κακοι χειρισμοί (με λιγα λογια η απουσια μου) σε συνδυασμό με κάποιον εξωτερικό παράγοντα, προφανώς οδήγησε το μελισσι να εγκαταλείψει την κυψέλη. Καποιος εισβολέας? θα μπορουσε να ειναι οτιδειποτε. Η ανησυχία μου για την Διαταραχή ηταν άστοχη, δεν κρίθηκε αναγκαίο να στειλω τα δείγματα στο εργαστήριο και ζήσαμε εμεις καλα και το μελισσι μου καπου αλλου ελπίζω καλύτερα. Αν ειμαι καλο παιδι φετος θα τα παμε καλυτερα.

Πολυ καλύτερα παντως ειναι μαθαίνεις οτι μαλλον τα κανες θάλασσα, απο οτι να σου ελεγαν: Nαι! το Colony Collapse Disorder ήρθε και στην Ελλάδα και το φερες εσυ! Το νου μας όμως...

Vespa orientalis

Μερικές ακόμα φωτογραφίες απο τη vespa crabro και καποιες προνύμφες της εκτος κελιών.

Μιας και αυτες τις μέρες έγινε τόσος λόγος για τη vespa crabro, εχθρο των μελισσών, να πω και για ενα καταπληκτικό άρθρο που διαβασα στο τελευταίο τεύχος του "μελισσοκομική επιθεώρηση" ( e-mail: melpress@otenet.gr, tel.: 2392091575)

Ειχα γραψει παλια για ενα σχετικό ντοκιμαντερ για την αμυνα της Γιαπωνέζικης Μέλισσας εναντια στη γιαπωνέζικη σφήκα vespa mandarinia (οπου η μέλισσα σκότωνε τη σφήκα με τη θερμοκρασία του σωματος της)
Ο κυριος Αλέξανδρος Παπαχριστοφόρου (γνωστος σε καποιους και απο τα αρθρα του στο Μ.Ε.) παρουσιάζει μερος της εργασίας του στο διδακτορικό του (αν δεν κανω λάθος) οπου μια άλλη γιγαντόσωμη σφήκα η vespa orientalis (η οποια επίσης εινα άριστος κυνηγός μελισσών) θανατώνεται απο τις εργατριες φρουρούς με ενα παρόμοιο τρόπο. Οι εργάτριες τυλίγουν με τα κορμιά τους τη σφήκα και της προκαλούν ασφυξία.

Ολη η επιστημονική εργασία δημοσιεύθηκε στο Current Biology με τιτλο "smothered to death"
Εχω βρει και τις σχετικές και καταπληκτικές φωτογραφίες εδω(credit για τον Emmanouil Filippou)
και δυο πολύ ενδιαφέροντα σχετικό video εδω κι εδω

(Δειτε επίσης το newscientist cosmosmagazine abc.net) και γενικα το google...

Σερσένια τέλος.

Οι τελευταιες μέρες ειναι λίγο δύσκολες. Υπαρχει μεγαλη πιεση χρονου και επαγγελματικες υποχρεώσεις . Παρολα αυτα εχω προλαβει να κανω μια δυο επιθεωρήσεις στις μέλισσες μου αλλα καμια ανάρτηση στο bees blog. Mάλιστα με τοσες δημοσιεύσεις για σφήκες θα κινδυνευω να χαρακτηριστώ απο beekeeper σε hornet / wasp keeper...
Η φωλιά - κυψέλη(?) με τα σερσένια προφανως και δεν υπάρχει πια. Παραθέτω μερικες φωτογραφίες απο αυτες που έβγαλα τις μέρες που την κρατησα με μερικα σχόλια για να κλεισω το θεμα αυτό.

To έντομο αυτό χρησιμοποιεί για όπλο τόσο το κεντρί όσο και τα σαγόνια του, τα οποία ναι μεν δεν εχουν δηλητήριο αλλα πονάνε...
Οσο και να τα ψείρισα, οσο κοντα και να τα ειδα δεν βρήκα πανω τους ουτε ίχνος varroa destructor (ουτε και περίμενα να δω αλλα το γραφω επειδή καποιος ρώτησε για βαρρόα)

Η αντοχή των εντόμων ηταν εντυπωσιακή. Ακόμα και όταν ανοιγα με το κοπίδι καποία κελιά της "κερήθρας" και εβγαζα απο μέσα ζωντανές προνύμφες σε διαφορα σταδια μεταμόρφωσης, αποδερμάτωσης κλπ αυτες επιβίωναν για μέρες.

Εξίσου εντυπωσιακές ηταν οι διαστάσεις τους που αγγιζαν τα 2.5cm για τα θυληκά (εργάτριες) και τα 3.0 για τα αρσενικά (κηφήνες)

Ο διαχωρισμος ειναι ευκολος γιατι εκτος απο τις διαστάσεις έχουν διαφορα και στα κεφαλια- κεραίες κοιλιες κλπ κλπ κλπ

Α... και μην ξεχάσω. Τα σημαδια στην κοιλια εκτός απο το οτι διαχωρίζουν το φύλο λειτουργουν και σαν φωτοβολταϊκά(!) εξοικονομώντας ενέργεια σε έντομα που πετουν πολλαπλάσια χιλιόμετρα ανα μερα σε σχεση με τη μέλισσα...

Κλεινω βάζοντας μια τελευταια φωτο στην οποια φαινονται καθαρά τα μάτια (μάτια ειναι και τα τα τρια στίγματα στο κεντρο του κεφαλίου)

και λέγονατας οτι το πιο κορυφαίο ειναι οτι μιλαμε για έντομα πολυ πιο ηρεμα απο τις μέλισσες και λιγότερο επιθετικά.
Κοιτώντας το αρχειο μου νομίζω οτι θα κανω αλλο ενα τελευταίο post με φωτογραφίες και μετα θα ξαναγυρίσω στα Μελίσσια! keep on beekeeping

Vespa Crabro,γέννηση

Αυτο ειναι ενα video με τη γεννηση δυο Σερσενιων απο τη φωλια που περιγράφω στα ποηγόυμενα post. Τωρα κουρδίστικα και με τα video για τα καλα και με βλέπω να μπαινω σε νεα εξοδα. Εnjoy:



Xαρακτηριστικό είναι οτι μετα τη γεννηση τα νεα εντομα βγαζουν κατι απο την κοιλια τους (υποθετω κατι κακο που κρατουσαν μεσα τους οσον καιρό κρατησε η μεταμόρφωση τους σε ακαιρεο εντομο μεσα στο κελι)

Το κοματι ειναι APHEXTWIN το widowlicker

Γέννηση

Εχω μια δυσκολία στο να κανω upload στο youtube τα video που εχω βγαλει με τα σερσενια. Αλλα θα γινει κι αυτο σιγα σιγά. Ελεγα λοιπον για εκεινη την τρελη φωλιά που μου δώρισε ο φίλος μου ο Κώστας... Δεν θυμάμαι ποτε μου πρωτο τηλεφώνησε και μου πε πως την ειχε στη διάθεση του και με περιμενε. Χτες όμως που πεταξα το μεγαλύτερο μερος της (για τεχνικους λόγους και να με συγχωρέσει ο Σπύρος, αλλα οι νεκροί γόνοι διαστάσεων 3 εκ. έκαστος μυρίζουν άσχημα μετα απο τόσες μερες) ειδα με σχετική έκπληξη οτι ακόμα κάποιες προνυμφες ηταν ζωντανές και μεταμορφωνόντουσαν!!

Vespa carbro. Oσο το βλέπεις το θαυμαζεις. Για να ανακεφαλαιώσω να πω οτι ο Κωστας μου εδωσε μια φωλια κακοποιημενη. Ψεκασμενη με μπαιγκον, σπασμένη, κλεισμένη σε μια σακούλα ναύλον για δεν ξερω ποσες μερες. Που την πηρα στα χερια μου στις 28.10.2007 και προχτες 17.11.2007 φυλαγμένη σε άθλιες συνθηκες, με κρυο υγρασια και καμια τροφο να φροντιζει το γόνο, ακομα γεννούσε σερσενια! Τετοιο θηριο πως να το αντιπαρατεθούν οι μέλισσες? Πως να υπερασπιστούν την φωλια τους και πως να μην το θαυμασω και να μην το σκοτώσω με σεβασμό (οσο και να ακούγεται οξύμωρο) οταν καθε καλοκαιρι μου λιανιζει τα μελισσια?

Το πρωτο βράδυ λοιπον (28.10.2007) που φερνω τη φωλια σπιτι, δεν εχω καμια αίσθηση του τι ειναι. Την εφερα ξεσκέπαστη 4 ωρες δρομο στην Αθηνα. Την εβαλα στο τραπεζάκι στο σαλόνι για καμια ώρα. Και μεχρι να βαλω σε ταξη τα πραγματα που χα φερει απο το χωριο, ακουω την Ελισαβετ αν μου λεει με τροπο:

Εεεεε ....Κωστα, αυτα τα πραγματα βγαινουν!

Βλέπω λοιπον το πρωτο σερσενι να εχει τρυπησει το κουκουλι του, να βγαίνει ολοκληρωμένο εξω και να τεντώνει - καθαριζει με στυλ τα φτερα του. Οχι και πολυ καλο θεαμα για σαλονι αλλα απο την αλλη με γεμισε ελπίδα οτι κάποιο απο τα δεκάδες που ακολούθησαν θα μου εδινε και καποιο καλο βιντεο.(πράγματι εχω καποια αλλα θα τα ανεβάσω εν καιρώ, γιατί όπως είπα έχω θέματα με το youtube)

Το εικονιζόμενο ηταν και το πιο ανθεκτικό. Εζησε 4 -5 μερες μεσα σε ενα αθλιο βαζακι κλειστο με τουλι.

Ατάιστη η σφηκα ειχ μια απόλυτα διαφανη κοιλια στην αρχη. Εκει που ηρθε η φαινη ιδέα να την ταισω μελι και να τα αποτελεσματα τω φωτογραφιών. (σκουρινε και η κοιλίτσα...)(Ας με διορθώσουν οι γνώστες) ειναι μια εργατρια η οποια κατω απο κανονικες συθηκες θα έτρωγε-έφερνε στη φωλια 10-15 μελισσες εργάτριες τη μερα. Τωρα αρκέστηκε να κανει το μοντελο μου και πεθανε απο ασιτία μερικές μερες μετα τη γέννηση της (το μελι δεν την καλυψε)

Η νεότητα της φαίνεται στο ποσο χνουδωτη και απαλη ειναι...

Οι θορυβώδεις προνύμφες headbangers και "ανάποδος" βασιλικός πολτός

Οι προνύμφες στη φωλιά που περιέγραφα στα προηγουμενα post ειναι εξαιρετικά δραστήριες. Kαι όπως τα κελία που τις φιλοξενούν, ειναι κι αυτες τεράστιες.

Η διαδικασία διατροφής τους (όπως περιέγραφα και στο post για το σκεύασμα VAAM) διαφέρει απο αυτη των μελισσών. Οι ενήλικες εργάτριες φέρνουν πρωτεΐνες που εχουν μαζεψει σκοτώνοντας αλλα εντομα ή και πιο μεγάλους οργανισμους ή εχουν συλλέξει απο πτώματα και αλλα.

Τις επεξεργάζονται σε ενα βαθμο και ταιζουν με τον πολτο τους τις προνύμφες.Αυτες σε αντάλλαγμα επιστρέφουν κατι που παράγουν αυτες κατι σαν τον βασιλικό πολτο της μέλισσας και ταΐζουν με αυτο τις εργάτριες. Αυτη η ανταλλαγή αφήνει χορτάτες τις σφηκες σε όλα τα σταδια της ζωής τους.
Οι προνύμφες κάνουν μια έντονη κίνηση μπρος πισω και τριβουν τα σαγόνια τους πανω στα τοιχώματα του κελιου του. Δηλωνουν ετσι την πεινα τους κανοντας εναν εντονο θόρυβο. Οσο πιο πολυ πεινάνε τοσο πιο εντονο ειναι αυτο.
Ειναι φανερο οτι στη φωλια αυτη αφου όλα τα ενήλικα έντομα ηταν νέκρα, δεν υπήρχε κάποιος να κανει την τροφο. Η πείνα θέριζε... οι προνύμφες χτυπιοντουσαν μεσα στα κελια κάνοντας ενα ανατριχιαστικό "κριτσι κριτσι"
" που δεν μπόρεσε να καταγράφει τόσο καλά στο βιντεο.

H φωλια

Έρχεται λοιπόν ο φίλος μου ο Κώστας με την 9οροφη φωλια. Στο χωρίο λενε καθε όροφο πίτα. Απο τις 9 πιτες λοιπόν οι 4 ηταν ακόμα κολλημένες μεταξύ τους. Συνολικά το σύστημα συνδέετε με μικρα κοματια υλικου και τα κελια κρέμονται το ενα κατω απο το αλλο κι οχι το ενα διπλα στο αλλο όπως των μελισσών. Ειναι δηλαδή σαν ανάποδα ποτήρια. Δεν ειμαι 100% βέβαιος για αυτα που γράφω οποτε αν δουμε κατι ακραίο με διορθώνει όποιος ξέρει.

Το σύνολο της φωλιάς ειναι τυλιγμένο με ενα λεπτο φύλο δημιουργώντας ενα τοίχωμα γυρω της και απομονώντας την απο εχθρους (τι εχθρο να χει αυτο το πραμα?? υποθετω τον καιρο.)

Το υλικο δεν ειναι καποια εκρισση όπως το κερί στη μέλισσα αλλα ενας πολτός απο ξύλο λιωμένα όλα στο στομα των χτιστών και επεξεργασμένα κατάλληλα. Κατι σαν ανακυκλωμένο χαρτι.

Η βασίλισσα χρησιμοποιεί τα κελια μονο για γεννα. Το εντομο αυτό δεν αποθηκευει τροφη στη φωλία και σε καμια περίπτωση δεν κανει μελι...

Στη φωτο που ακολουθεί φαίνεται ενας απο τους σπασμένους ορόφους. Τα λευκα ειναι κελια που εχουν κλείσει και περιεχουν τις υπο μεταμόρφωση προνύμφες.

Οι προνύμφες αυτές οταν έφτασε η ωρα να κλειστούν στα κελιά τους έπλεξαν ενα μεταξένιο κάλυμμα σε αυτα και μειναν μεσα στην ησυχία τους για να μεταμορφωθούν σε πλήρες εντομο.

Υποθέτω οτι το υψος του καλύματος ορίζει και το μεγεθος του εντομου και το φύλο. Το αρσενικο λογικα θα ειναι το μεγαλύτερο.

Σερσένια Vespa Crabro

Αρκετες φορες στο παρελθόν εχω ασχοληθεί με τις σφήκες και τις οικογένειες τους σε αυτο το blog... Mαλίστα τα σερσένια (ετσι τα λεμε στο Χωριό) ηταν κι ενα απο τα πρωτα posts.

Για όποιον δεν εχει διαβάσει καποια απο τα προηγούμενα posts να πω σύντομα οτι πρόκειται για ενα τρομερα δυνατο εντομο, τριπλασιο (στην καλυτερη) απο μια μέλισσα, εξαιρετικο κυνηγο (βλ. το post στο οποιο σκοτώνει τη σαυρα) το οποιο σε ενα πολυ μεγαλο βαθμο σκοτωνει μελισσες προκαλώντας πονοκεφαλο στους μελισσοκομους.

Μπορω με ανεση να πω οτι ειναι απο τα πιο αγαπημενα μου εντομα παρόλα αυτα. Δεν με εχει τσιμπήσει ποτε (λενε οτι δεν το ξεχνας ευκολα οταν συμβει) και δεν ειχα δει ποτε φωλια live.
Mεχρι την προηγούμενη Κυριακη (28.10.2007) Ο φιλος μου ο Κώστας μου χε πει απο πριν παω στο χριο οτι εχει βρει μια σε μια καπνοδόχο.
Μου ειχε πει οτι την ψέκασε απο ακρη σε ακρη με μπαιγκον (βλεπεις επρεπε να καθαρίσει το τζακι)
Μου εχει πει οτι ηταν τεράστια και οτι την ειχε φυλάξει. Δεν περίμενα ομως με τιποτα να μου τη φερει, να την κρατήσω και ακομα και σήμερα και μετα απο ολη αυτη την ταλαιπωρία να γενννα ζωντανα εντομα.

Αν το δουμε απο την αρχη (θα φαει πολλα posts μαλλον η περιγραφή) η ιστορια εχει ως εξης.
Ο Κωστας μου λεει σε ανύποπτο χρονο οτι ξεχασε να μου φερει τη φωλια και θα πηγαινε πισω στο σπιτι του επι τουτου. Εφυγε και μετα απο λθγο επιστρεφει με μια σακούλα σκουπιδιών. Απο μεσα εβγαλε τα λείψανα της φωλιας. Ηταν ενα σύστημα απο 9 ορόφους. Oι 5 ειχαν σπασει και οι 4 που ειχαν μεινει έτριζαν απο πανω ως κατω.

Λιγο οι προνυμφες που λιμοκτονουσαν και κανανε ενα χαρακτηριστικό ηχο για να προκαλεσουν ματαια τις ενηλικες τροφους. Λιγο τα ολοκληρωμένα εντομα που άρχισαν να σκίζουν τα καλύμματα των κελιων τους για να βγουν. Πολυ φασαρία. Να λοιπον απο που εχεουν εμπνευστεί ταινιες σαν το alien. Θα βαλω και αλλες φωτος και video αυτες τις μέρες.

Μεχρι τότε:
001 002 003 004 005 006 007

Tα νεα pets

Το νέο μου.... "κατοικίδιο" (ή και κατοικίδια...) υπέπεσε στην κατοχή μου το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Δείχνω δυο τρεις φωτογραφίες τώρα και αν είμαι ζωντανός (γιατι τα χω μεσα στο σπίτι) μεχρι το ερχόμενο Σαββατοκυριακο θα αρχίσω να ανεβάζω κι άλλες φωτογραφίες τους... Προς το παρόν αυτές ειναι αρκετές:

Το φάντασμα

Αυτες ειναι οι τραγικες φωτογραφίες, ενος μελισσοκομειου που βρήκα στο Μορνο το Σ.K. που μας πέρασε. Δεν εχω ιδέα τι του συνέβη. Ειναι περιπου 20 κυψέλες. Ειναι σπασμενες εξαιρετικά βίαια. Πριν και μετα απο αυτό, σε όλη τη διαδρομή, ειδα πολλα ακμαιότατα μελισσοκομεία. Αυτο ηταν η ανατριχιαστική παραφωνία. Δεν θα θελα με τιποτα να ειμαι στη θεση του ιδιοκτήτη του. Ποιος ξέρει τι μπορείνα εχει συμβεί?

βελανίδια που τοποθέτησαν σε μια κυψέλη σκιούροι και τρωκτικά.
Oι τσιμεντολιθοι - βασεις απο τις κυψέλες

Mετά τις φωτιές (λίιιιιιιιιιιγη μικρή ελπίδα)

Πήγα σήμερα στα μελίσσια στον Υμηττό Δυο πράγματα μου έμειναν. Ένα καλό κι ένα κακό.

1. Τα μελίσσια λιμοκτονούν και ο χειμώνας θα είναι δύσκολος

αλλά:

2. Κάποια από τα καμένα έχουν ήδη αρχίσει να συνέρχονται σε ένα βαθμό! O έρμος ο ευκάλυπτος της φωτογραφίας έχει αρχίσει ήδη να δίνει τα πρώτα σημεία ζωής και πιστεύω μέχρι τον επόμενο Ιούνιο θα είναι σε θέση να δώσει πάλι λουλουδάκια και να μοιάζει κάπως με τον ευκάλυπτο παλιότερου post. :D

Aethina tumida

Καποια στιγμη λοιπόν, κάνοντας επιθεώρηση στα μελίσσια του χωριού, βρίσκω στηνπρόσοψη μιας κυψέλης ενα σκαθαράκι. Δεδομένο οτι υπάρχει ένα συγκεκριμένο σκαθάρι που ονομάζετε Aethina tumida, και αποτελεί μεγάλη απειλή για τα μελισσια στο εξωτερικό, δεν χαίρομαι ιδιαίτερα να βρίσκω τέτοιου είδους μαμούνια κοντά στα κορίτσια μου.

Η Aethina tumida δεν εχει εμφανιστεί ακόμα στην Ελλάδα. Οταν προχώρησα στην επιθεώρηση, ανοιξα την κυψέλη και βρήκα αλλο ένα μέσα, πανικοβλήθηκα ελαφρά...

Θεώρησα οτι θα ειμαι ο πρώτος που θα κάνει επίσημη αναφορά. Το σκαθαράκι αυτό εχει καταστρεπτικές συνέπειες και δεν εχουν βρεθεί ικανοποιητικές μέθοδοι για την αντιμετώπιση του. Δεν θα ήθελα να το αποκτίσω. Σε κάθε περίπτωση, απο τα δυο που συνάντησα και υπέθεσα οτι ειναι πιθανο να ειναι Aethina tumida, το ένα γνώρισε απο κοντα το βαρύ ξέστρο μου και το άλλο το κρατούσα στο χέρι μου καθ όλη τη διάρκεια της επιθεώρησης. Οταν τελείωσα το πηρα στο σπίτι ( που ήταν κοντα,) το φωτογράφισα και το έβαλα σε ενα κουτακι για να το φερω μαζί μου στην Αθήνα.

Το πρώτο πραγμα που έκανα οταν εφτασα Αθήνα ηταν να μπω στο interenet και να ψάξω για σχετικές εικόνες. Το σκαθαράκι που είχα βρει δεν ήταν Aethina tumida αλλα υποθέτω δεν ηταν και για καλό μέσα στην κυψελη μου. Μια εβδομάδα μετα κυριολεκτικά έβγαλα κι έβαλα ξανα όλα α πλαίσια και κοιταξα πολυ σχολαστικά τις κυψέλες και ηρέμησα, αφου δεν βρήκα τιποτα περίεργο ή άλλους ανεπιθύμητους επισκέπτες

Ομως μου κινήθηκε ξανα το ενδιαφέρον οταν είδα οτι τις ίδιες ακριβώς μέρες, το ιδιο πρόβλημα αντιμετώπισε και ο beehappy και μάλιστα ακριβώς με τους ιδιους συνειρμούς με μένα.

Έστειλα λοιπόν τις φωτογραφίες αο το σκαθαρακι στη Γεωπόνο κ. Σοφία Γουναρη και τη ρώτησα σχετικα με το αν αποτελει καποιον ιδιαίτερο κίνδυνο ή καποια αξιόλογη ανακάλυψη το εν λόγο σκαθαράκι. Ευτυχώς έλαβα μια καθησυχαστική απάντηση και τελικα το ατυχές και θρασύ σκαθαράκι ειναι ενας απλος κλασικός εισβολέας.

συγκεκριμένα η απάντηση περιέλάμβανε αυτο:

[...] δεν είναι το aethina. Είναι coleoptera, της οικογένειας Scarabaeidae, πιθανότατα της υποοικογένειας Cetoniinae. Τρέφονται με γύρη και βρίσκονται επάνω σε άνθη [...]

Επίσης ειμαι ευτυχής γιατι αυτό ειναι το πρώτο μου post απο το νέο μου mac book και το γράφω στο πλοίο κι όχι στο γραφείο μου. Αφορα μεν κατι το οπόιο έχει συμβεί εδώ και μέρες, αλλα πλεον το mac book μπορεινα δώσει άλλον άέρα στο blogging :) ...

φωτιάς συνέχεια.

Σχετικά με την φωτιά στον Υμηττό.

Εχω καταφέρει εδω και μερικες μέρες να παω στα μελίσσια. Η φωτια σταμάτησε περιπου 600 - 700 μετρα μακρια. (Αισχος). Το πρόβλημα ειναι οτι το βουνο ειναι σε καραντίνα απο τις 6 το απογευμα ως τις 6 το πρωι καθε μέρα. Με αποτέλεσμα να πρεπει η να ξυπνήσω μια ωρα νωρίτερα (πράγμα δύσκολο τον τελευταίο καιρό) ωστε να παω πριν το απο το γραφειο ή να φυγω μια ωρα νωρίτερα απο το γραφειο, πράγμα επισης δυσκολο (τα τελευταία χρονια) παρα το γεγονος οτι δεν ειμαι γιατρός η πυρηνικός επιστήμονας.

Τέλος πάντων πηγα ενα πρωι στα μελισσια για να δω οτι ναι μεν δεν καηκαν αλλα τόσο ο καιρος όσο και οι σφήκες τα ταλαιπωρούν.

Εβγαλα κι αυτη τη φωτο που 8 το πρωι καθονται σαν τα ζαβα στην πορτα με καμια διαθεση για εργασία.

Οι πιο παρατηρητικοί θα καταλαβουν επίσης οτι τι φωτο αυτη θα την ξαναδημοσιευσω μόλις κανω καποιο post για το varroa destructor μιας και υπαρχει μια εργατρια που εχει πανω της κολλημενο ενα τεραστιο (ειναι ενα ακαρι γνωστο και ως ψειρα, που κανει στη μελισσα οτι θα εκανε η ψειρα σε μας. Επειδη όμως η αναλογια δεν τηρείται και ειναι και σε διαστάσεις σαν ψειρα, καταλαβαίνεται οτι η μελίσσα τη σκοτώνει, δεν της προκαλει απλα φαγούρα... αλλη φορα όμως.)

Οποτε στην επίσκεψη μου το Σάββατο, δεν εκανα τιποτα περισσότερο απο αυτα.
1. Ανοιξα μια κυψέλη, άκαπνα (χμ. ουτε για το καπνιστηρι εχω γραψει ποτε...) αλλα οι μελισσες δεν με αντιμετώπισαν φιλικά και την εκλεισα αυτομάτως. Οι εργατες του δημου στα 50 μετρα εκοβαν κλαδια για πυρασφάλεια και μου φανηκε λιγο προκλητικό να αναβω εγω καπνιστηρια.

2. Ξαναεβαλα τα φελιζολ για να προστατεύσω τα μελίσσια απο τον ηλιο (σχετικό link)

3. τοποθέτησα μια παγίδα για τις σφηκες γιατι εχει παραγίνει (σχετικό link 1 & 2 )

το ζουζουνι και η κοτα...

Σκηνικό ενα πιατο με αποφάγια νοστιμότατου κοτόπουλου με μυρωδικά σκορδάκια κλπ.
Πρωταγωνιστεί μια αδηφάγος σφήκα...

Στα τελευταία post έγιναν κανα δυο αναφορές σε κάποιες σφήκες. Για το αμέσως προηγούμενο είδος έλεγα οτι ειναι εχθρικό ώς προς τις μέλισσες. Στο ακόλουθο βιντεο και φωτογραφίες μπορει να γίνει κατανοητό πόσο πιο δυνατό ειναι αυτο το έντομο απο τη μέλισσα.

Δεν ειναι πολυ καλα τραβηγμένο αλλα δειχνει το εξής. Μετα το φαγητο μου ερχόταν ανα 2 λεπτα μια σφηκα και σε περίπου ενα λεπτο, (τοσο κρατα και το βιντεο) εκοβε ενα κομμάτι ισα με θώρακα της και έφευγε προς τη φωλια. Εκει προφανώς ταιζει αυτη τα μικρα και τα μικρα αυτη (σχετικό link)

Tι ελπίδα να εχει η μέλισσα μπροστά στο φανταστικό αυτο πλάσμα?

(για τους αναγνώστες αυτου του blog που μπερδευουν τη σφηκα με τη μελισσα: σχετικό link

Υμηττος

Πήγα μια βόλτα στο βουνό. Προφανώς η κατασταση είναι τραγικη.

Δεν θα με αφηναν να περάσω και ετσι ουτε καν ρώτησα αν μπορώ. Ρώτησα μόνο ένα δημοτικό αστυνομικό και μου ειπε οτι ειναι σχεδόν βέβαιως οτι η φωτια δεν εχει καψει το συγκεκριμένο σημείο που έχω τα μελισσια.

Οσο λοιπόν μου επιτρεπεται να προσανατολιστω και όπως εκτίμησα την κατάσταση:
1. ελπιζω oτι δεν καηκαν τα μελισσια μου
2. ελπίζω να μην τα πετυχε καμια ρηψη νερου απο τα ελικόπτερα
3. και κυριότερο ελπίζω να μην αναζοπυρωθει απόψε

Πραγματικα παντως ντραπηκα που ανεβηκα εκει συναμενος κουναμενος και ρώταγα αν η φωτια περασε το Σακέτα, αν εφτασε το σκοπευτήριο, η αν εφτασε τον Ορχο του Δημου για να προσανατολιστώ.

Εγω κυριλε, ενώ κατεβαιναν απο το βουνο ανθρωποι καταμαυροι με πυροσβεστήρες απο τα σπίτια τους στα χέρια! Γελοίο επιεικώς... αλλα φαντασου απόγνωση.

Μπραβο τους και κρίμα που δεν μπορεσα να ειμαι εκει να βοηθήσω.

Αλλες σφήκες

Το πρωί κατα τις 7:30 πριν έρθω στο γραφείο, πέρασα μια βόλτα απο τα μελισσια. Ηθελα να πάρω δυο πλαίσια μέλι για να ενισχύσω με αυτα τα πιο αδύναμα μελίσσια του χωριού. Τα απογέυματα ο δημαρχος βαζει τη δημοτικη αστυνομία να τριγυρνά στο Δάσος για να το προστατεύσει απο εμπρηστές και επειδη δεν μπορω τις πολλες συζητήσεις μαζί τους (αν και ειναι σχετικα ευγενεις) πηγα νωρις.Βλέπω λοιπόν το εξής. Οι σφηκες κανουν παρτυ εκει και απλα δεν το ξερα. Παρα πολλες και πολυ ενεργητικές. Αυτο για το οποιο δεν ειμαι σιγουρος ειναι αν με βλαπτουν ή τις βλάπτω. Φετος δεν εκανα καμια ενεργεια για να προστατευσω τα μελίσσια μου απο το Varroa. Eτσι δεν μπορω να πω οτι οι επιπτώσεις του δεν φαίνονται. Οι εργάτριες βγαζουν πυκνα συχνα εκτός κυψέλης προσβεβλημένες μέλισσες. Κανονικα οι υγιείς εργάτριες παίρνουν τις προσβεβλημένες απο το παράσιτο και τις πετούν πολύ μακριά πο την κυψέλη. Τωρα τον ρολο αυτο τον εχουν αναλάβει οι σφηκες που επιτίθενται αμεσα και τις παίρνουν-τρωνε.
Το θεμα ειναι αλλο.

1 εχω τοσο βαρρόα που βλέπεις προσβεβλημένες εργάτριες
2 οι σφηκες ξεσαλώνουν και θα επιτίθενται σε λίγο και στις υγιείς

Vespa

Επειδη βλέπω προκάλεσαν συζήτηση οι σφηκούλες του προηγούμενου post, ανεβάζω κι ενα χαζο-video που είχα βγάλει...



Σε απόδειξη αυτου που λεει ο Νικος οτι κανουν φωλιές σε προστατευμένα μέρη. Αν το συγκεκριμένο ειδος ειναι εχθρικό προς τις μέλισσες δεν το γνωρίζω, αφήνω όμως το label Εχθροί...

Bρήκα κι αυτο το ενδιαφέρον site

Δεν βαζω και το χέρι μου στη φωτιά για το ποια ακριβώς ειναι...

Σαββατοκύριακο

Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε πήγα στο χωριό (Κροκύλειο Δωρίδας) Εκεί λοιπόν εκτός απο τις σφήκες που φωτογράφισα (δεν ξέρω τι ειδος ειναι ακριβώς)

φύτεψα και μια Ακακία Κωνσταντινουπόλεως μετα τη βοήθεια και τις εξηγήσεις σας. Εκανα όμως κι το μεγάλο βήμα στο Φωκίδα project. Πηγα στο χωριό τα πρώτα μου μελίσσια και σύντομα θα γραψω για αυτό :D

όσο για τις σφήκες.... ειχα γράψει παλίοτερα.

Καύσωνα συνέχεια

όπως έλεγα λοιπον πέρσι ο καύσωνας δημιούργησε στα μελίσσια μου προβλήματα. Φέτος αν και τα πράγματα ειναι χειρότερα, αντέχουμε. Οπως μου εξήγησε κι η φίλη μου η Ολγα οι καύσωνες του Ιουνίου είναι οι χειρότεροι γιατι η μέρα ειναι η μεγαλύτερη του χρονου, η νυχτα η μικρότερη και δεν υπάρχει χρονος να δροσίσει.

Το ρολοι του ηρωικου opel astra, που οπως καθε αλλο αυτοκινητο που εχει περασει απο τα χερια μου... εχει παει παντου με τα πιο απιθανα φορτια. Θερμοκρασια 42...

Με αυτα κι αυτα, χτες κανόνισα το κατα μεσήμερο να πιω κατι δροσερό με τον κολλητό μου σε ενα μαγαζί στον Υμηττό. Αποφάσισα όμως πριν να δροσίσω και τις μέλισσες. Εδωσα λοιπον το ραντεβου μου, αλλα μιση ώρα πριν πήγα στα μελίσσια με ενα ψεκαστήρι για το σιδέρωμα, γεμάτο με κρύο νερό απο το ψυγείο και έβρεξα τις εισόδους.

Αυτο ειναι κατι που εκανα καθημερινά οταν ειχα μελίσσια στην ταράτσα Τωρα όμως που ειναι πιο μακριά δεν μπορώ να το κανω. Ειχε όμως την ιδια επιτυχία. Μολις ρίξεις λίγο νεράκι στις εισόδους (λιγο! οχι με το λαστιχο! ισα που ψεκαζεις να δημιουργίσεις υγρασία) καποιες εργάτριες μαζεύονται γύρω απο τις στάλες και σιγα σιγα τις καθαρίζουν.

Δεν ξερω πραγματικά αν τις ωφελεί ουσιαστικά να ριξεις λίγο νερο με 42 βαθμους, αλλα τουλάχιστον νιωθεις οτι προσπάθησες.

O Καυσωνας οι μέλισσες, εγω και το θυμαρι.

Πέρσι ο μεγαλύτερος καύσωνας του καλοκαιριού ήταν στι 21 Αυγουστου. Το θύμαμαι γιατι τοτε που ανέβασα και το ηρωικό post με τις κερήθρες που ελιωναν απ τη ζεστη και τα μελια να τρέχουν εκτος κυψέλης. Φέτος μας εσκασε πιο νωρίς. Νομιζω όμως το σωζουμε.

Τον τελευταιο καιρό μπορω να πω οτι τα εχω θαλασσώσει. Ειχα ανοιχτεί σε 15 επίπεδα και ο ελεύθερος χρόνος μου ηταν σε οριακή κατάσταση. Νομιζα οτι το ειχα, αλλα δεν υπολόγισα τον "χρόνο καβατζα". Ετσι θα τον λεω στο εξης και θα τον υπολογίζω σαν εξισου σημαντικο με τις αλλες μου υποχρεώσεις.

Τι εννοώ? Εκει που τα ειχα ολα τσίμα, τσίμα,μου έσκασαν δυο προσωπικά προβλήματα που ναι μεν ειμαι σε θεση να διαχειριστω και θα τα λύσω στο τέλος, αλλα μου βγαζουν εδω και δυο τρεις μηνες εντελως εκτος προγράμματος Ο ανθρωπος πρεπει να εχει "χρόνο καβατζα". Πως αφηνεις λεφτα στην ακρη για τα δύσκολα? Ενα τετοιο πραμα. Δεν πρεπει να ανοίγεσαι σε πιο πολλα πράγματα απο αυτα που αντέχεις. Οταν κάτσει η στραβή δεν θα προλαβαίνεις.

Οι αγαπημένες μου μέλισσες και καλύτερες μου φιλες με εχουν συγχωρέσει και ειναι αυτες που εγινα θυσια παλι για να προλαβαίνω εγω τα υπόλοιπα. Τις εχω παραμελήσει πολυ. Φτανει όμως. Σημερα πηγα να τις σωσω απο τον καυσωνα. Για να μην παθουν τα ιδια τα περσινά, πηγα και πήρα μερικα μεγάλα κομμάτια φελιζόλ. Τα κοψα σε μικροτερα και εχω κανει το μελισσοκομείο του Υμηττού τσίρκο. Καλυψα τα καπάκια των κυψελών και τις πλευρες που χτυπαει ο ήλιος περισσότερες ώρες. Ειχα την πολυτέλεια αυτη γιατι ειναι λίγα. Τα πολλα που ειναι στην Ερέτρια θα τα δω σε λίγο. Φευγω για εκει με σκοπό να μεταφερω αλλο ενα εδω. Ο λόγος ειναι ειναι πολυ κοντα σε ενα νεόδμητο σπίτι και θα ενοχλεί. Σχετικά με τη ζέστη δεν θα μπρορεσω να τους κανω και πολλα. Τουλάχιστον να σιγουρευτώ οτι ειναι ενταξει σε σχεση με το νερο τους κλπ.

Το post αυτο συνοδεύεται αποκλειστικα απο φωτογραφίες των μελισσών μου στα θυμάρια του Υμηττού που σε λίγες μέρες θα σταματίσουν να "δινου". Το θυμαρίσιο μελάκι σύντομα κοντα μας :D Μέχρι τότε εχετε τις φωτογραφίες του λουλουδιού.

Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας Colony Collapse Disorder 2

Πάλι σήμερα έκανε την εμφάνιση της σε όλα τα Μέσα Μαγικής Ενημέρωσης η Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας... Ειχα αναφερθεί και παλιότερα, δεν εχω ιδεά τι είναι και πόσο σοβαρό ειναι η δεν είναι, παντως υποτίθεται οτι στις ΗΠΑ υπάρχει μεγάλο πρόβλημα.

Τοτε διαβάζαμε για μέλισσες που πέθαιναν μακρία απο την κυψέλη τους και στα σώματα τους βρίσκονταν περισσότεροι μύκητες και μικροοργανισμοί απο το κανονικό. Σημερα γίνεται μια αναφορα σε μια ερευνα του Landau University (που είναι αυτο?) σύμφωνα με την οποία υπεθυνη για την παθηση(?), ειναι πιθανότατα η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που παράγεται απο κινητα τηλέφωνα και κεραίες κινητης τηλεφωνιας. Οι μέλισσες χανουν την δυνατότητα προσανατολισμου τους και δεν μπορουν να επιστρεψουν στην κυψέλη.

Δεν μπρορω να πω την άποψη μου γιατι εχω πλήρη αγνοια σε επιστημονικά θέματα.

Μου φαινεται όμως κάπως ενοχλητική η διασταση που εχει δωθει. Αναφερονται κρουσματα στην Ελλαδα απο τοτε που το πρωτοακόυσαμε το CCD, τον Φεβρουαριο. Εγω προσωπικα δεν εχω ακουσει ποτε για τετοιο πραγμα στην Ελλάδα. Αναφερονται ανακρίβειες όπως οτι ενας μελισσουργός που μετέφερε πρόσφατα δύο φορτηγά μέλισσες στην Καλιφόρνια για την επικονίαση των αμυγδαλιών ανέφερε ότι όλα τα έντομα ήταν νεκρά όταν έφτασε στον προορισμό του.

Ποιος ειναι ο ενας μελισσουργος που γινεται είδηση στην Ελλαδα?

Ποσους μελισσουργούς έχει η Καλιφόρνια κι ολος ο κόσμος και ποσοι απο αυτους δεν παθανε κατι χτες ή προχτες? Ειναι τρόπος αυτός να μεταφέρεις είδηση? Ειναι δυνατον να ακουω το πρωι ασχετους ανθρώπους στο Ραδιόφωνο (δεν θα πω ποιους εσκεμενα γιατι μου τη σπάνε και δεν θέλω να εχουν ουτε γραμμαριο διαφήμισης) να λένε βλακειες.

Ελεος! Μιλαμε για μουσικούς παραγωγούς που αναπτύσουν θεωρίες για το οτι οι μέλισσες δεν χανονται γιατι λεει, γιατι πετανε διπλα στην κυψέλη τους, λίγα μέτρα στα γυρω, γυρω λουλουδια. Ασχολήθηκαν με το θέμα λεγοντας τετοιες πληροφορίες απο την Υμηττο ώς το Μαρoύσι με όλη την κίνηση που εχει στις 9 το πρώι. Ειχα καλη παρέα στην οδήγηση σήμερα...

Σχετικα links
news.independent.co.uk
www.in.gr

υ.γ. Τα μελισσακια στη φωτο τον βρίσκουν μια χαρά το δρόμο τους (για να μην ανχώνεται ο κόσμος)

Διπλά αυγά

Tην Κυριακή 25 Φεβρουαρίου έκανα μια επιθεώρηση στα μελίσσια μου (αναφέρθηκα σε αυτη σε δυο προηγούμενα πόστ 1 και 2) Μίλησα για τα υπερβολικά ακμάζοντα μελίσσια που εκμεταλλευόμενα τον ασυνήθιστα καλό καιρό έχτιζαν και στα καπάκια
Ενα ομως ηταν διαφορετικό. Θυμίζει τον πλανήτη που επισκέφτηκε στο Αlien (1979) το Νοστρομος. Ούτως η άλλως νομίζω οτι η σύλληψη του HR Gigger για το Alien βασίζεται στα έντομα.

Οπως λοιπον το ατυχο πλήρωμα του Νοστρομος, έτσι κι εγω ανοίγοντας μια κυψέλη που περίμενα να σφίζει απο ζωη, αντίκρισα την τρομακτική καταστροφή. Θάνατος. Ενα νωχελικό μελίσσι με ελάχιστο πληθυσμό. Κερήθρες σκούρες, με ελάχιστο μελι. Καμία συντήρηση. Πουθενά νεα χτισίματα, δείγμα υγείας και ευημερίας. Αταξία. Τα καλύμματα των κελιων που άνοιξαν για να βγουν οι νέες γέννες ριγμένα στο πάτωμα... Κανεις δεν ενδιαφέρετε να τα καθαρίσει. Κανεις δεν ενδιαφέρετε να κεντρίσει εμενα, τον εισβολέα που σκαλίζει την παρακμάζουσα φωλιά. Νωχελικοί κηφήνες τριγυρίζουν παντου (δεν θα έπρεπε να εχει τόσους αυτη την εποχή) Χούφτες ολόκληρες στην κυριολεξία!

Κάπου καπου, συναντας τις απεγνωσμένες, ατελείς προσπάθειες να φτιάξουν οι εργάτριες Βασιλικά κελιά, χώρους εκτροφής νεων βασιλισσών.

Το μελίσσι ειναι αβασίλευτο. Φωναζει. Δεν υπάρχει μανα, δεν υπάρχει διάθεση για ζωή ή υπαρχει αλλα ειναι σε λανθανουσα μορφη*

Ενας "πολιτισμος" που διαλύεται για αγνωστους(?) λογους.
Όμως καθόλου τακτικά, διάσπαρτα, βλεπεις κλειστο γόνο.

Μονο κηφηνογόνο. Και αν προσέξει πιο καλα βλεπεις αυγα. Αυγα μιας και δυο ημερών... χωρις βασίλισσα? Γινεται να πέθανε η βασίλισσα μόλις μια δυο μερες πριν και να γνωρισε το μελισσι τετοια παρακμή και ερήμωση? Οχι. Και τα αυγα?

Εδώ ειναι η απόλυτη παρακμή

Το μελίσσι ηταν ορφανο πολύ καιρο. Τοσον καιρό που εχει σιγουρα προσπαθήσει να κανει μια νεα βασίλισσα, απέτυχε (για αγνωστο λόγο.. οπως αγνωστο ειναι και πως πεθανε η πρωτη βασίλισσα) και χανοντας την ισορροπία του, εχει αποσυντονιστει πλήρως.

*Τοσο που σε μια απεγνωσμένη τελευταία προσπάθεια οι στείρες εργάτριες αρχίζουν να γεννουν πληρως αντιτιθεμενες στους κανονες του μελισσιου! Ξαφνικά το μελίσσι γεμίζει αχρηστες μανες. Οι εργάτριες σε αυτη την ακραια συμπεριφορα, εχοντας ατελη γεννητικά όργανα και μη εχοντας την τυχη και δυνατότητα να γονιμοποιηθούν απο καποιον κηφήνα γεννούν μονο αγονιμοποιητα αυγα.

Αυτα που ανοιγουν κανονικα, σε μια θαυματουργή παρθενογένεση, παράγουν κηφηνες. Μονο κηφηνες. Και αυτοι με τη σειρα τους δεν εχουν τελειο θυληκο (βασίλισσα) να γονιμοποιήσουν Δεν βρίσκουν εδαφος να κανουν την κυριότερη εργασια που τους εχει ανατεθεί: Να γονιμοποιήσουν. Μοιραία μονο καταναλίσκουν τροφή σε ενα καταδικασμένο μελίσσι.

Δεν θα μεγαλώσουν όμως όλα. Οι τερατώδεις μανες κανουν λαθη. Αυτος ειναι κι ο χαρακτηριστικότερος τρόπος να καταλαβεις την υπαρξη τους. Το συνηθέστερο ειναι να γεννουν περισσότερα

απο ενα αυγο σε καθε κελι με αποτελεσμα να μην ειναι δυνατον να μεγαλώσουν οι προνύμφες. Επισης επιλέγουν να γεννουν στα κελια που ειναι χτισμενα στα ακρα του πλαισιου και ειναι πιο ρηχα. Οταν γεννουν στα κεντρικα κελια οι μικρες κοιλιες τους, σε αντιθεση με της κανονικης μανας - βασίλισσας, δεν φτανουν στον πυθμένα κι ετσι τα αυγα αιωρούνται στα τοιχώματα.

Το μελίσσι αυτο δεν εχει μαλλον, κανενα μελλον. Εχω ηδη αμελήσει (και μου τα χαλασε κι ο καιρος τώρα) να κανω τις σχετικες διαδικασίες. Ξεχώρισα τα 5 πλαίσια που δεν ειχανπροβλημα και θα τα χρησιμοποιήσω σε αλλα μελίσσια Τα 5 πλαίσια που έμειναν θα τα καταστρέψω Εχουν πανω τους άτακτο και απεριποίητο κηφηνογόνο με νεκρες ή θνησιγενείς προνύμφες που συντομα θα ειναι εστια μόλυνσης Θα τις απομακρύνω λίγο απο το μελισσοκομείο και θα τις τιναξω ωστε να φυγουν απο πανω οι εργάτριες. Μετα λιώσιμο για να παρω το κερι. Οι εργατριες που θα φυγουν θα περιπλανηθούν λίγο και μετααλλες κυψελες αφου δεν θα βρίσκουν φωλια η θα πεθανουν.Οσες ειναι σε θεση να παραγουν εργο θα γινουν αποδεκτες απο τις αλλες κυψελες. Οσες δεν φαινονται ακμαίες δεν θα περάσουν.

Ενα και το αυτο και σε μελισσι του Σπύρου, συμπτωματικα, σε επιθεώρηση της ιδιας ακριβως μέρας

Wax moth II

Eχω ξαναγράψει για τον κηρόσκωρο εδώ

Την Κυριακή σε μια πολύ ενδιαφέρουσα επιθεώρηση μεταξύ άλλων πέτυχα κι ενα ωραίο στιγμιότυπο καθαρισμου της κυψέλης απο εισβολέα. Συγκεκριμένα προσθεσα πλαίσια στα μελίσσια μου, γιατι ηταν ανγκαίο να του εξοικονομίσω χώρο. Προφανώς καποιο ηταν προσβεβλημένο απο σκώρο, αλλα αυτο μας απασχόλησε ελάχιστα.

Τα μελίσσια ειναι τόσο δυνατα που απλα θα δαπανήσουν (δαπάνησαν.. προφανως εχουν ηδη τελειώσει) λιγα λεπτα για να αποβαλουν τις ελάχιστες καμπιες και λίγες ώρες για να καθαρίσουν τα αυγά τους. Αυτο που μου έκανε εντύπωση ειναι οτι όσην ωρα παρατηρουσα την επιχέιρηση καθαρισμου, δεν ειδα ουτε κατέγραψα ουτε ενα κεντρισμα.

Αυτο που προσπαθουσαν να κανουν (και έκαναν) ήταν να σηκώσουν την καμπια και να πετάξουν με αυτη μακρια απο την κυψέλη (εκει ειναι ετσι κι αλλιως καταδικασμένη γιατι δεν θα έχει τροφή) Δεν ξέρω αν το έχασα εγω η αν πραγματικα δεν χρησιμοποιούν κεντρι εναντιον του σκώρου.

Παραθέτω σκηνες απο την πάλη...

Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας Colony Collapse Disorder CCD

Σήμερα έλαβα απο τουλάχιστον 5 διαφορετικά άτομα ενα link απο το in.gr που κανει αναφορά σε μια ασθένεια (?) που ονομάζεται προς το παρόν Διαταραχή Κατάρρευσης Αποικίας. Λεω προς το παρόν γιατι ειναι όλα ρευστα ακόμα. Δεν γνωρίζουν ουτε απο τι προέρχεται ουτε πως να το καταπολεμήσουν Οι αναφορές λένε οτι σε 22 πολιτείες της Αμερικής μελισσοκόμοι δηλώνουν τον αποδεκατισμό των μελισσιών τους και στις ακόλουθες έρευνες οι νεκρες μέλισσες βρέθηκαν να έχουν στα σώματα τους μύκητες και βακτήρια πέραν του κανονικού.

Αυτο που διάβαζα κι εχει ενδιαφέρον ειναι οτι πιθανότατα οι πασχουσες μέλισσες πετούν μονες τους μακρια απο τη φωλια και πεθαίνουν αλλου. Επισης τα αποδυναμομένα απο το αγνωστο φαινόμενο μελισσια δεν πεφτουν θύματα λεηλασίας απο τα γειτονικα υγιή Γενικα υποθέτω οτι θα ακούσουνε πολλα αυτον τον καιρό.

Δεν ξέρω αν ειναι κατι ανησυχητικό αν και οι Αμερικανοί μαλλον το θεωρουν σοβαρο. Παρόλα αυτα δεν εχω σε ιδιαίτερη εκτίμηση τον τροπο με τον οποιο οι Αμερικανοί μεταδίδουν ειδήσεις και σπέρνουν τον πανικο (θυμίζω οτι παλιότερα ειχε σημανει εκει κόκκινος συναγερμός για να προστατευτούν απο τις θανατηφόρες αφρικανικές μελισσες και οτι αυτοι η στιγμη βρίσκονται στο Ιρακ γιατι ο Σανταμ (δεν) ειχε πυρηνικά οπλα.)

Το θεμα πρωτοαναφέρθηκε στο Penn State University τον Νοέμβριο και ειμαι σίγουρος οτι θα μελετηθει όπως του αξίζει και του αρμόζει. Φαντάζομαι ειναι πιο σοβαρο για τον Ελληνα μελισσοκομό αυτη τη στιγμη, να ασχοληθεί με το Βαρρόα που ειναι υπαρκτό και ακρως επικίνδυνο (για τα μελίσσια) στη χώρα μας η να κανουμε μια ερευνα για την aethina tumida, παρα να αγχωνόμαστε για κατι που απέχει τόσο. Δεν ξέρω αν ειμαι δογματικός αλλα υποθέτω οτι ειναι δεδομένο οτι δεν πρέπει να εισαγουμε μελίσσια και βασίλισσες απο άλλες χωρες και να κραταμε τα μελίσσια μας όσο γίνεται λιγότερο σε επαφή με των αλλων συναδέλφων.

Για την ιστορία ο σημαντικότερος ίσως εχθρός της μελισσκομιας (πλην του κακου μελισσκόμου) ειναι το ακαρι βαρρόα ( Varroa destructor ) που πρωτο αναφέρθηκε στη Ρωσία και Ιαπωνια το 1960 και έκανε 10 χρόνια να εμφανιστει στην Ελλαδα (αλλα να μας θερίσει) ενω το αξιοπροσεκτο σκαθάρι aethina tumida που ήδη αποτελει θρύλο και φοβο για τους μελισσοκόμους, εχει ηδη κανει εμφανιση στην Αιγυπτο που σημαίνει οτι ειναι ζήτημα χρονου να το δούμε κι εδω (κανεις όμως δεν ξερει τι θα κανουμε τοτε...ενημέρωση μηδέν)

Γενικα όλα αυτα μου θυμίζουν τους Ευγγελατους και την ελεεινή και τρισάθλια ειδηση που βγάζουν σχεδον καθε καλοκαιρι, οτι μια πρωτόγνωρη και σαρκοφάγος μύγα γνωστη ως κρεατόμυγα σκοτώνει κατσίκες στην Κρήτη (ειναι ενα απόλυτα φυσιολογικό εντομο που υπήρχε ανέκαθεν και το έχουμε δει όλοι, σχετικα συχνα γινετε αιτία να μολυνθούν απο τις προνύμφες του, εως θανάτου καποια ζώα, αλλα δεν παρχει λογος να το ακουμε και στις ειδήσεις.. ειναι σα να λεμε μια γατα εφαγε ενα ποντικι)

Σίγουρα παντως πρέπει να μαθουμε τι ειναι αυτο το Colony Collapse Disorder πως δεν θα το φέρουμε εδώ και αν το δουμε ποτέ πως θα το καταπολεμήσουμε χωρίς να γεμίσουμε αντιβιοτικά τα προϊόντα

Η φωτό ειναι άσχετη αλλα δεν μπoρω να βάζω πόστς χωρις εικονα :D

Links:(open link in new window)
in.gr NYT Yahoo news CNN wikipedia MSNBC ακόμα και Ιndymedia!

Acherontia atropos (Death's Head Hawkmoth) - Αχερόντια II

Εχει ενδιαφέρον πως κανουν κύκλο τα πράγματα. Σχεδόν πριν ένα χρόνο έγραφα για αυτο το έντομο [Acherontia atropos (Death's Head Hawkmoth) - Αχερόντια].

Μαλιστα τότε ειχα χρησιμοποιήσει και φωτογραφίες απο ένα άλλο μέλος της οικογένειας των σκώρων απο λάθος. Στο ίδιο άρθρο ανέφερα την χρησιμότητα της "μετρημένης" εισόδου στην κυψέλη.

Ενα χρόνο μετα λοιπόν, ολοκληρώνεται η εξήγηση της εισόδου (βλ. σχετικό post) αλλα βρίσκω και αυτη την "εκτός εποχής" αχερόντια.

(το πάνω μέρος της κοιλιας του νεκρου εισβολέα, διαφανο και σκληρό απο την "επισμάλτωση" και επεξεργασία που της έκαναν οι μέλισσες, για να μην του επιτρέψουν να μολύνει την φωλιά τους)

Λέω εκτός εποχής γιατι τις συναντά κανεις το συνήθως το Σεπτέμβρη. Δε θυμάμαι ποτε την βρήκα εγώ, αλλα την είχα φυλάξει γιατι ειναι η πρώτη που βρίσκω με κοιλια. Την ειχα βάλει σε μια παλια κυψέλη που έχω στην ταράτσα και χρησιμοποιλω σαν ντουλάπι μελισσοκομικών εργαλείων, την ειχα ξεχάσει και την ξανα συναντησα προχτες!

30 σφήκες εναντίον 30.000 μελισσών...

Έχουν περάσει 11 μήνες απο τότε που έγραψα αυτό το άρθρο, για την εντυπωσιακή σκηνή της οποίας έγινα κάποτε μάρτυρας. Η εικόνα ενός μεγάλου εντόμου να σκοτώνει ένα μικρό ερπετό...

Τότε είχα κάνει και μια αναφορά στη γιαπωνέζικη σφήκα η οποία ειναι η μεγαλύτερη που υπάρχει και η οποία κάνει εντυπωσιακές λεηλασίες σε κυψέλες μελισσιών.

Το national geographic έχει ενα φανταστικό ντοκιμαντέρ, το Hornets From Hell, που δείχνει λεπτομέρειες για τη σφήκα αυτη. Πρόσφατα έιχα την τυχη να δώ το ντοκιμαντέρ αυτό (μεταγλωττισμένο όμως ) στο ΣΚΑΙ. Το κανάλι γενικά βάζει εξαιρετικά ντοκιμαντερ του national geographic και του BBC σε επαναλήψεις οπότε είναι εύκολο να το ξαναδεί κάποιος.

Είχα όμως την τύχη να βρω το επίμαχο κομμάτι με την επίθεση στην κυψέλη και στο you tube και το παραθέτω εδώ.

Αν κάποιος θέλει να δει και το video στην μη μεταγλωττισμένη του έκδοση, μπορεί να το βρεί εδω.

O δυνάστης του μικρόκοσμου μιας κυκλαδίτικης ζαρτινιέρας...

Ζβίνγκα στο βασιλικό!!! Ουτε σφήκα, ουτε σφίγγα... ζβίνγκα. Και με το ν πολυ έντονο... ζβίν - νγκα θα τόλμαγα να πώ. Αυτό ειπε ο Ιάκωβος, ιδιοκτήτης τόσο της ζαρτινιέρας όσο και των παρακείμενων μελισσιών, που εντυπωσιάστηκε κι αυτος με το θέαμα.

Το σερσένι (όπως το ξέρω εγώ) - vespa orientalis κανονικά, κάνει επιδορμές στις κυψέλες για να κλέψει μέλισσες. Δεν το είχα ξαναδεί να κυνηγάει με τέτοια ένταση και σύστημα στο χώρο βοσκής. (ευχαριστώ τον κ. Αλεξανδρο Παπαχριστοφόρου για την υπόδειξη του στις 03.04.07 οτι τελικα το εικονιζόμενο έντομο ειναι vespa orientalis κι oχι crabro όπως ειχα αρχικά γράψει)

Πιανοντας τα πράγματα απο την αρχή, η ζαρτινίερα στην οποία αναφέρθηκα στο προηγούμενο post, καταδυναστεύονταν καθε μέρα απο αυτον τον τρομέρο κυνηγό. Δεν πείραζε τα άλλα έντομα. Μονο τις μέλισσες!

Δεν ειμαι σιγουρος αν ήταν ένα ή περισσότερα. Ερχόταν πάντως περιοδικά. Τσιμπαγε μια μέλισσα. Την τεμάχιζε λίγο πιο δίπλα και μέτα πάλι το ίδιο. Ηλίαση έπαθα για να το φωτογραφίσω.

Το πραγμα ηταν δύσκολο. Κι εγώ κουραζόμουνα κι αυτό. Εγω απο τον ήλιο και τη συνεχή κίνηση κι αυτο απο την ενοχλητική παρέα μου. Σε κάθε του πτηση, κάποιος με φωτογραφική μηχανή κολημένος πίσω του, τρόμαζε την πιθανή του λεία και του έκανε το κυνήγι δυσκολότερο*.

Είτε πετά τρυγύρω και ψάχνει,

είτε στήνει ενεδρες μέσα στα φυλλώματα.

Παντα προσπαθεί όμως να περάσει απαρατήρητο απο τις μέλισσες.

Με εμένα πίσω του να φωτογραφίζω δεν ειναι ευκολο όμως, ενοχλείται...

Αλλοτε του διώχνω τα θηράματα και μένει άπραγο στα κενά ανθη...

Αλλοτε τα καταφερνει παίρνει μια μέλισσα και φεύγει μακρια, πριν προλάβω να βγάλω μια κοντινή φωτγοραφία...

Κι εγώ με τη σειρά μου να προσπαθώ να βγάλω μια κοντίνη με το θήραμα, χωρίς να ειναι κουνημένη.

Όταν επιτέλους τα κατάφερα μια ακόμα δύστυχη μελισσούλα είχε πέσει στην αγγαλιά του δολοφόνου της.

Δεν είμαι σίγουρος για τη διαδικασία που ακολουθείται. Σε μερικές μέλισσες που πρόλαβα να δώ, το σερσένι προχωρούσε σε τεμαχισμο. Ο Ιακωβος μου έλεγε οτι κράταγε μόνο το θώρακα. Αφαιρούσε δηλαδη κοιλια και κεφάλι κι επαιρνε το υπόλοιπο στη φωλια του. Πιθανό.

Έχω φωτογραφίσει κάτι αντίστοιχο στο παρελθόν, πολύ πιο εντυπωσιακό όμως, με σαυρα(!) (το post ειναι εδώ), αλλα και μέλισσες να σκοτώνουν Σερσένι. (σπάνιο) Επίσης υπάρχει κι ενα πιο παλιο post για την σφήκα, η οποία επίσης κυνηγάει μέλισσες καμια φορά, αλλα και για άλλα σερσένια, που δεν είχαν τύχη...

Όπως και να έχει, η μέρα κάνει τον κύκλο της οι επιζήσαντες γυρνάνε στις φωλιες τους και οι μάχες της ζαρτινέρας παύουν, επιτρέποντας στα γατάκια να αράζουν στην μαντρούλα και απολαμβάνουν.

_______________________________________

* Εδώ αποδείχθηκε και πόσο δύσκολα σου επιτείθετε αυτό το έντομο. Αρκεί να σκεφτεί κανεις πόσες φορες το ακούμπησα καταλάθος για να πάω κοντα και να το φωτογραφίσω αλλα δεν με κέντρισε.

O μικρόκοσμος μιας κυκλαδίτικης ζαρτινιέρας.

Ανατολικές κυκάδες, Αύγουστος 2006. H αγαπημένη μου θέα απο το μπαλκονάκι, δεν περιλαμβανει σκέτο το πέλαγος που απλώνεται μπροστα μου, αλλα και μια πετρόχτιστη ζαρτινιερούλα με βασιλικούς και κανα δυο άλλα λουλουδάκια. Ασήμαντη στο μάτι κι αδιάφορη στον άνθρωπο.

Ομώς ένας ολόκληρος κόσμος κρύβεται εκεί. Mια ζούγκλα απο τεράστια, ολάνθιστα.... "βασιλικοδεντρα" :)

Mέσα στην Αυγουστιάτικη ξεραίλα, κάθε είδους έντομο που επιθυμει να συλλέξει νέκταρ έρχεται στην όαση της καλοποτισμένης ζαρτινίερας, να βρεί την πολυπόθητη τροφή. Ανάλογα με τις διαστάσεις και τις ικανότητες του επιλέγει άνθη. Aς πούμε η τεράστια μαυρη κι εντυπωσιακη μέλισσα του ξύλου, Xylocopa violacea πάει στα μεγάλα άνθη.

Τα δεκάδες μικρα @%#$&!, τα οποία δεν ξέρω τι είναι, αλλα θα εκτιμούσα πολύ να μου τα σύστηνε κάποιος, έβοσκαν στους βασιλικους με τους μικρούς κάλυκες στα άνθη.

(τις φωτογραφίες απο τα εντομα αυτα τις έβγαλε η Ελισάβετ που και στο παρελθον μας κατέπληξε με τα close up της.) Μικρές σαύρες που παρατηρουν κάθε κίνηση και ψάχνουν για μια στάλα νερό και δροσιάς στα ποτισμένα χώματα.

Και φυσικα μέλισσες.

Πολλές μέλισσες αφού στην γύρω περιοχή υπάρχουν αρκετά μελισσοκομεία. Βόσκουν μαζικα και μεθοδικα απο άνθος σε άνθος. Παίρνουν την ελάχιστη τροφή που δίνουν οι βασιλικοι και επιστρέφουν για άλλη. Ξανα και ξανα και ξανα. Η ζαρτινιέρα σφίζει απο ζωή και κίνηση.

Τοσο που κυριολεκτικα την ακούς. Η βοή απο τα φτερουγίσματα των εντόμων ειναι εντονότατη.

Ξαφνικα περναει κατι που δεν ταιριαζει με τα αλλα. Κάτι σαν πολεμικο ελικοπτερο που κανει περιπολιες (?)

Ενα έντομο της τάξεως των 3 εκάτοστών, τρεις φορές μεγαλύτεροα απο μια μέλισσα, 4 - 5 φορες πιο μεγάλο απο τους διάφορους τζιτζιφιόγκους που "ανέμελα" τραβάνε νέκαταρ απο τα λουλουδάκια. Ενα έντομο για το οποίο εχω γράψει επανειλημμένα και θα ξαναγράψω την Τετάρτη... (...συνεχίζεται λοιπόν)

Στο post αυτο έχω χρησημοποιήσει flash 8 πράγμα που μπορεί να μη φαίνετε σε χρήστες που δεν έχουν το κατάλληλο plugin (να το κατεβάσουν απο εδω :-P )

Eπιστροφή

Eπέστρεψα απο τις διακοπές, επέστρεψε πάλι και αυτό το σερσένι και άρχισε να κλέβει μέλισσες. Του λέω λοιπον:

Aν μου χαρίσεις μια ωραια φωτογραφία, αν κάτσεις να σε βγάλω την ώρα που παίρνεις τη μέλισσα θα σε αφήσω να ζήσεις τουλάχιστον για σήμερα. Παρε μετα όσες μπορεις. Για αυριο δεν υπόσχομαι ομως τίποτα.

Το σερσενι δεν απάντησε. Ξερω οτι ήταν μια προσφορα απο αυτες που δεν μπορεις να αρνηθεις. Η κανεις αυτο που λεω η σε σκοτώνω.

Τελικα δεν τα βρήκαμε... "αναγκάστηκα" να το "αναγκασω" εγω να ποζάρει στο φακο μου.

Κανω upload τη φωτογραφία με αφορμή το πολύ ωραίο post που βρήκα στο Rosebud

Το συγκεκριμένο σερσέρνι δεν μου έκανε τη χαρη να ποζάρει... Παρόλα αυτα, στις διακοπές ειχα την τύχη και την ευκαιρία να μαζέψω κάποιο σχετικο υλικό, απο άλλα, πιο συνεργάσιμα σερσενια και μόλις ανασυγκροτηθώ θα τις δημοσιευσω.

Προς το παρόν θέλω να διαβάσω τα νέα άρθα του Σπύρου στο BeeHappy

Παγίδα

Tα σερσενια και οι σφηκες υπήρξαν απο τα προσφιλη θέματα σε αυτό το blog.

Επειδή ειναι η εποχή που κάνουν σιγά σιγά πιο έντονη την εμφάνιση τους και στα παλιότερα post δεν έκανα ιδιαιτερες αναφορές στην καταπολέμιση τους, παραθέτω σήμερα την πιο κλασική και εύκολη παγίδα. Με τη χρήση της διασφαλίζεις σε ένα σεβαστό βαθμό την ακεραιότητα των μελισσιών σου.

Η λογική ειναι η ιδια με τον "κιούρτο" που χρησιμοιουν οι ψαράδες. Ενας χώρος παγίδευσης (κλουβί),απο τον οποίο περνάει το φώς, το απαραίτητο δόλωμα, μια είσοδος στο χαμηλότερο μέρος και είναι έτοιμη. Ακόμα και τυχαία την δημιουργουμε αφήνοντας ενα μπουκάλι με ανψυκτικό σε ανοιχτό χώρο.

Τα έντομα μπαίνουν απο το άνοιγμα στην παγίδα για να πάρουν την τροφή. Οταν αποφασίσουν να φύγουν, η διαφάνεια της παγίδας τα κανει να πιστέυουν οτι η έξοδος ειναι προς τα πάνω. Σε καμια περίπτωση δεν βρίσκουν το πργματικό άνοιγμα και πάντα επιχειρούν να διαφύγουν προς τα πάνω και εγκλωβίζονται. Μαλιστα στο κάτω μέρος της παγίδας τοποθετούν νερό, ώστε οταν κάποια στιγμη το έντομο αναγκαστεί να ξεκουραστει μεχρι να βρει τη λύση, να πεσει μέσα και να πνιγεί.

Ο παπούς μου τις χρησιμοποιούσε στο καφενειο που είχε για να μην ενοχλούν τους θαμώνες και εφάρμοζε μια ακόμα πιο σκληροπυρινική λύση, βάζονας οινόπνευμα στον πυθμένα... Δεν μπόρεσα να διασώσω κάποιες απο αυτές τις παγίδες γιατι ήταν γυάλινες. Η λογική του μηχανισμου ειναι αυτή που φαίνεται στο σχεδιαγραμμα που ακολουθει:

Tα αποτελέσματα πολύ καλά, όσο ανανεώνει κανείς το δόλωμα.

Η μέλισσα όπως έχει αναφερθεί και παλιότερα,(διαφορές μέλισσας και σφήκας) δεν έχει τις ιδιες διατροφικές συνήθειες με τη σφήκα, οπότε ειναι έυκολο να αποκλείσουμε απο την πιθανότητα να πέσει η ίδια θύμα της παγίδας, βάζοντας για δόλωμα μια τροφή πλούσια σε πρωτείνες με έντονη μυρωδιά. Ιδανικά ένα κομάτι κρέας ή ψάρι.

Σε παλιότερο τεύχος της μελισσοκομικής επιθεώρησης ειχα επίσης διαβάσει την εξής ευφάνταστη λύση:
To δόλωμα τοποθετουνταν σε χαρτία με κόλα κοντά στις κυψέλες των μελισσιών με τρομέρη επιτυχία.

Φωτογραφίες.

Αυτές είναι κάποιες απο τις φωτογραφίες απο τις κερήθρες που περιέγραφα στο προηγoύμενο post
Aτελής μέλισσες σε κατεστραμένα κελιά(κομένα κατα το ύψος), περιμένουν (μάταια) να συνεχίσουν να εξελίσονται.

Γυρη αποθηκευμένη σε κελια επίσης κομένα κατα το ύψος, για να φωτογραφηθουν:

Varroa destructor. Αυτός ειναι ίσως ο μεγαλύτερος εχθρός της μέλισσας, και ειναι αρκετά μεγάλο κεφάλαιο. Ελπίζω να κάνω κάποιες αναφορές συντομα.

Άλλα τα μάτια του λαγού...

Παρά το γεγονός οτι η σφήκες είναι κατά τη γνώμη μου απο τα πιο όμορφα έντομα, θα έλεγα μάλιστα και πολύ ομορφότερο και εντυπωσιακότερο απο τη μέλισσα, μπορώ να πώ οτι προσβάλομαι και εκνευρίζομαι όταν τις μπερδεύουν με αυτές.

Θεωρώ υβριστικό για μια μέλισσα να την πείς σφήκα!

Μπορεί να είναι λίγο υπεραπλουστευμένο, λαικό (και ίσως και λάθος, βιολογικά), και το έχω ξαναναφέρει σε αυτό το blog, αλλά η γνώμη μου είναι οτι η μέλισσα απέχει απο τη σφήκα όσο ο λύκος απο το πρόβατο... Και τα δυο είναι θηλαστικά, ζουν σε αγέλες, έχουν παρόμοιες διαστάσεις ειναι τετράποδα, αλλα ως εκεί! Ο λύκος τρώει φυτοφάγα πρόβατα!

Σφήκα και μέλισσα ειναι έντομα, υμενόπτερα, απόκριτα και κεντροφόρα. Οι αισθητικές διαφορές ειναι εντονότατες και δεν θέλουν απαραίτητα πολύ κοντινή παρατήρηση για να γίνουν αντιληπτές. Οι σφήκες έχουν ελάχιστο τρίχωμα και ειναι πολύ έντονα χρωματισμένες. Μοιάζουν πάνοπλες μπροστα στις μέλισσες και είναι κυνηγοί άλλων εντόμων, μεταξύ αυτών και μελισσών.

_______________________
Σφήκα παραμονεύει έξω απο την κυψέλη. Για να βγάλω αυτή τη φωτογραφία, η σφήκα μου ξέφυγε και σίγουρα κάποια ζημια θα έκανε... χαλάλι της
_______________________
Κάνουν κι αυτές κοινωνίες αλλα κατα πολύ μικρότερες. Βέβαια υπάρχουν αναφορές για γιγαντιαίες φωλιές. Οι φωλιές τους μοιάζουν ώς προς τα εξάγωνα κελιά αλλα ειναι γκρίζες και θυμίζουν χαρτόνι.

Χτίζονται σε απίθανες θέσεις ακόμα και εντελώς κατακόρυφα και ανάλογα το είδος των σφηκών διαφέρουν σε σχημα.
Δεν ειναι απαραίτητα επιθετικά έντομα αλλα επειδή οι επαφές τους με τον άνθρωπο ειναι πιο συχνες απο οτι του ανθρώπου με τις μέλισσες (εκτός βέβαια τους μελισσοκόμους) τα τσιμήματα ειναι κια αυτά πιο συχνά. Θα τις βρούμε στην παραλία να τρώνε απ' τα αποφάγια μας. Στις καφετέριες και στα ζαχαροπλαστεία να πέφτουν στις πορτοκαλάδες μας, σε κεραμοσκεπές και τσίγκους να κάνουν φωλιες κάτω απο τον καυτό ήλιο. Με λίγα λόγια θα υπάρχει πολυ πιο ευκολη επαφή και κατα συνέπεια απειλη.

Τρώνε σκουπίδια ψοφήμια και αλλα αηδιαστικα, για αυτο δεν μπρορώ να ακούω να τις μπερδεύουν με μέλισσες, οι οποίες σε καμια περιπτωση δεν τρώνε κατι αν δεν ειναι υπερβολικά γλυκο, μελίτωμα ή νέκταρ. Μάλιστα το αισθητήριο της γεύσης στη μέλισσα ειναι πιο ασθενές απο του ανθρώπου. Δηλαδή κατι που εμεις θεωρούμε γλυκο μπορεί να αφήνει τη μέλισσα παγερά αδιάφορη και να μην το γεύεται.

Ποτέ μια μέλισσα δεν θα έρθει στο τραπέζι μας όταν τρώμε, ποτέ μια μέλισσα δεν θα παει σε κάποιο νεκρό ζώο. Η μέλισσα παίρνει οτι πρωτείνες χρειάζεται απο τη γύρη η οποία ειναι μια απο τις πλήρεις τροφές (όπως το γάλα και το αυγό) και την καλύπτει απόλυτα.

Μια σφήκα ειναι εξαιρετικα δυνατότερη απο μια μέλισσα. Στις επαφές τις με τη μέλισσα ειναι θρασύτατη και όταν τη δεις ειναι σαν "τη μύγα μεσ' το γάλα". Στη φωτογραφία αυτη "ενοχλούσε-περιεργαζόταν" ένα μελίσσι που ετοιμάζοταν για σμηνουργία. Φαινεται και η αδιαφορία - θράσος απένατι στο μελισσοσμήνος, αλλα και η χρωματική της αντίθεση.

Μια σημαντική διαφορα που έχει με τη μέλισσα και μας αφορα :) ειναι οτι κεντρί της, ειναι διαφορετικό κατασκευαστικά και δεν "μαγκώνει" μεσα στο δέρμα. Ετσι η σφήκα δεν πεθαίνει μετά απο ένα τσίμπημα (σε αντίθεση με τη μέλισσα που το αποχωρίζεται μαζι με ζωτικα της όργανα και πεθαίνει). Οπότε μπορει να ξανατσιμπίσει και να φυγει ανενόχλητη ενω θα αποκτάς ενα επώδυνο παράσημο...
Υ.Γ. Άλλο σχετικό έντομο είναι και αυτό...

o Kηρόσκωρος [wax-moth]

Αφου πήρα λοιπόν με τη σειρά δυο εχθρούς των μελισσών, σερσένια και αχερόντια, ας συνεχίσω με εχθρό. Toν κηρόσκωρο...


Είναι ένας σκώρος, που τον συναντούμε σε δυο διαφορετικά είδη τον μικρό και τον μεγάλο κηρόσκωρο. Λεπιδόπτερο όπως και η αχερόντια, galleria mellonella το επιστημονικό όνομα. Λειτουργεί, όπως ακριβώς κι ο μεταξοσκώληκας, έντομο με το οποίο είχα ασχοληθεί παλιότερα..[σχετικές φωτογραφιες: cocoonz].

Η εκτροφή μεταξοσκώληκα με βοήθησε να καταλάβω καλύτερα πως ζει ο κηρόσκωρος.

Και τα δυο έχουν τον ίδιο κύκλο ζωής: Αυγά - προνύμφες, δήλαδη κάμπιες που τρώνε πολύ συγκεκριμένη τροφή σε τρομερές ποσότητες για το μισό περίπου της ζωής τους, δημιουργία κουκουλιού, μεταμόρφωση σε πεταλούδες αρσενικες και θυληκές που ζευγαρώνουν και κλείνουν τον κύκλο κάνοντας αυγά. Οι διαφορές είναι πολλές. Τόσο σε αισθητικό όσο και σε βιολογικό επίπεδο... Σε αισθητικό, είναι πασηφανές οτι ο κηρόσκωρος ειναι αηδιαστικός, συνδυάζεται σαν εικόνα με την παρακμή και την εγκατάληψη, βρώμα κλπ κλπ [είναι αηδία με λιγα λόγια], ενω ο μεταξοσκώληκας με το μετάξι και την καθαρότητα. Νομίζω οι φωτογραφίες το δείχνουν αυτό.

Πεταλουδες μεταξοσκώληκα:


Πεταλουδα κηρόσκωρου:

Κάμπια μεταξοσκώληκα:


Κάμπια κηρόσκωρου


Σε βιολόγικο έχουν διαφορές σε χρόνους επώασης διαστάσεις κλπ που δεν τα γνωρίζω καλά, αλλα κυρίως [και έδω είναι το πρόβλημα] σε διατροφικές συνήθειες. Σε αντίθεση με τον μεταξοσκώληκα που τρώει φύλλα μουριάς, μόνο, ο κηρόσκωρος τρώει κερί αλλα και γύρη και μέλι... Η κάμπια του, φτιάχνει στοές μεσα στις κερύθρες αχρηστεύοντας τους αποθηκευτικούς χωρους της μέλισσας. Πλέκει κουκουλια και αφήνει πίσω της ένα ανθεκτικό νήμα που δυσκολευειτην κίνηση των μελισσών. Γεμίζει τον πυθμένα της κυψέλης με ακαθαρσίες αντίστοιχες με τη στρώμνη του μεταξοσκώληκα δημιουργώντας σταθερή εστία μόλυνσης.



Αλλιώνει την ξύλινη επιφάνεια της κυψέλης κατα την υλοποίηση των κουκουλιών. Ανησυχεί συνολικα και μειώνει το επίπεδο ζωής του σμήνους.

Γιατί δεν ειναι τόσο μεγάλη απειλή για το μελίσσι λοιπόν?
Γιατί για να φτάσει να τα πάθει κάποιος αυτά πρέπει να έχει ένα πολύ αδύναμο μελίσσι και μόνο. Οι εργάτριες ενός δυνατού μελισσιου ειναι σε θέση άνετα να ξεφορτωθουν μια πεταλουδα κηρόσκωρου που θα έρθει να γεννήσει μέσα στην κυψελη και θα αποφύγουν όλα τα προηγούμενα. Ο κηρόσκωρος πλήτει αδύναμα μελισσια που ουτως ή άλλως χαμένα θα ήταν... Ο μελισσοκόμος όμως στην προσπάθεια του να βελτιώνει την παραγωγή του μελιου επεμβαίνει στο μελισσι του και το καθοδηγει με διάφορα μέσα, ώστε να γεννα περισσότερο ή λιγότερο ανάλογα με εξωγενεις παράγοντες που θα επηρεασουν θετικα ή οχι την παραγωγή, αποφασίζει ποτε και πόσο χωρο θα δώσει στο μελίσσι του, σε τι φυτά θα "βοσκήσει" τις μέλισσες και πολλά άλλα.

Ενας τέτοιος χειρισμός ειναι το χειμώνα να βγάζει απο την κυψέλη κυρήθρες που δεν είναιάμεσσα χρήσιμες για το μελίσσι, να τις αποθηκεύει και να τις ξαναχρησημοποίει αργότερα. Σα να λέμε οτι σε μια πολυκατοικία 3 ορόφων στην επαρχία, το χειμώνα θα κατοικεί μονο ένα ζευγάρι ηλικιωμένων, οπότε κάποιος αναλαμβάνει να "παρει" τους δυο οροφους, απαλασσοντας την οικογένεια απο τη συντήρηση και φύλαξη των 2 περισσευούμενων και ταυτόχρονα δημιουργώντας πιο στριμωγμένες και ζεστές συνθήκες στον έναν όροφο... Το καλοκαίρι που θα έρθουν και τα παιδια θα μας βάλει πάλι πίσω τους ορόφους.

Κατα τη φύλαξη, που γίνεται σε αποθήκες, οι συνθήκες ειναι ιδανικες για την πεταλούδα. Οι μέλισσες λείπουν [αρα και η φύλαξη], υγρασία κρυο κλπ λειπουν [λογικα θα έχουν φυλαχθει σε καλες συνθήκες] οπότε η πεταλούδα γεννα τα 450 αυγα που τις αναλογουν κατα μέσω όρο και όταν πας να επαναεγκαταστήσεις τις κερύθρες βρίσκεις αυτό:



Η καταπολέμιση μέχρι σήμερα γινόταν με χημικά μεσα, τα οποία δικαίως απαγορεύτηκαν απο την ευρωπαική ένωση. Ανακινηθηκε μάλιστα ολόκληρο θέμα το οποίο θα μπορούσε [και ίσως γίνει] να ειναι post απο μόνο του.

Η λύση για τον κηρόσκωρο είναι απλή και υγιεινότατη, αλλα ακριβή. Ψύξη. Όπως και στον μεταξοσκώληκα η δραματική αλλαγή της θερμοκρασίας σκοτώνει την λάβρια κατα την μεταμόρωση της. Οταν δηλαδή το εντομο ειναι μεσα στο κουκουλι το... ψήνουμε και πεθαινει, οποτε η αναπαραγωγή του ειναι αδυνατη.

Οι δυσκολίες ειναι οτι ουτε το κερι μπορουμε να ζεστανουμε ούτε και μας βολευει να σκοτώσουμε το κουκούλι γιατι το σκουλικι που προηγήθηκε μας έχει ήδη κανει ζημια. Οπότε παμε στο αναποδο, που αποδείχτηκε και πιο αποτελεσματικο. Ψύχοντας τις κερυθρες πριν την αποθήκευση σκοτώνουμε τον κηρόσκωρο σε ότι σταδιο της ζωής του κι αν βρίσκεται. [αυγό, σκουλικι, κουκουλι, πεταλούδα]

Στον παρακάτω πινακα φαίνονται οι ακριβείς θερμοκρασίες και οι χρονοι εφαρμογης τους που σκοτώνουν τον κηρόσκωρο σε όλα τα στάδια της ζωής του:

-17 κελσίου επι 1.5 ώρες
-7 κελσίου επι 4.5 ώρες
5 κελσίου επι 20 ημέρες

Σε περίπτωση που κάποιος νιώθει οτι μπορεί να είναι απόλυτα ακριβεις και προσεκτικός στις κινήσεις του [το κερί λιώνει ευκολα και καταστρέφεται] μπορεί να εφαρμόσει επιτυχώς και αυξηση θερμοκρασιας


10 βαθμοι κελσίου επι 25 ημέρες
46 κελσίου επι 80 λεπτά
49 κελσίου επι 40 λεπτά

Ο πίνακας αυτός ειναι δανεισμένος απο το βιβλίο "Πρακτική Μελισσοκομία"
του Ανδρεα Θ.Θρασυβούλου, έκδοση Μελισσοκομική επιθεώρηση 2001, σελίδα 128.

Λειτουργεί και σε ενδιάμεσες θερμοκρασίες. Προσωπικά χρησημοποιώ ένα παλιο οικίακο ψυγείο, στο οποίο αφήνω τις κερύθρες [ειναι μικρό αλλα χωράει περίπου 50] στους 0 βαθμούς για περίπου 10 μέρες. Μεχρι τώρα λειτουργεί ικανοποιητικότατα.
____________________________________________________
Καμπια σε δράση


Κουκούλι


Κηρόσκωρος σε κίνηση

Acherontia atropos (Death's Head Hawkmoth) - Αχερόντια

Ο πατέρας και ο παππούς μου ήταν μελισσοκόμοι, αλλα το 1989 - 1990, παράγοντες του τυπου varroa και λοιπά ενδιαφέροντα πλάσματα, ανάγκασαν την οικογένεια να σταματίσει προσωρινά τη μελισσοκομία, για να ξεκινίσω εγώ πάλι αργότερα.

Την 31.05.2003 αγόρασα απο το χωριό Παύλο Βοιωτίας, τα πρωτα μου μελίσσια και το ίδιο βραδυ τα μετέφερα στο σπίτι μας στην Ερέτρια Ευβοίας, οπου κάποια παραμένουν ακόμα και σήμερα.
Το Βραδυ της μετάφοράς στα γεράνiα της αυλής, εμφανίστηκε το εικονιζόμενο έντομο το οποίο και φωτογράφισα με την ηρωική sony DSC S75.


Ηταν εξαιρετικα εντυπωσιακό γιατί έχε διαστάσεις μικρου πουλιού, εντυπωσιακό πέταγμα [στεκόταν ακίνητο μπροστα στα λουλουλόυδια σαν κολίμπρι]


και τρομερά μεγάλα μάτια, υποθέτω γιατι ειναι νυχτόβιο. Οι φωτογραφίες το αδικούν γιατί το δειχνουν λίγο τρομακτικό.


Ειχα ξαναδεί τέτοιο πλάσμα αλλα η συγκεκριμένη βραδιά ήταν ιδανικη για φωτογράφιση, πράγμα που έκανε την συνάντηση ιδιαίτερη και μοναδική.

Τότε δεν φανταζόμουνα οτι το συγκεκριμένο έντομο θα γινόταν αντικείμενο μελέτης απο μένα, αλλά πρόκειται για άλλο ένα έντομο, που δυσκολέυει τη ζωή του μελισσοκόμου.

Ειναι μια Αχερόντια ή Acherontia atropos / Acherontia styx (Death's Head Hawkmoth) και όσες ξαναβρέθηκαν μπροστά μου απο τότε, ήταν κάπως άτυχες... όχι γιατι τις πείραξα εγώ, αλλα επειδή είχαν ήδη γνωρίσει τις μέλισσες μου.

Η αχερόντια ειναι ένας σκώρος [απο τους μεγαλύτερους, αφού μπορεί να φτασει σε μήκος τα 9cm] και ανήκει στα λεπιδόπτερα. Νομίζω είναι άκακο [με την έννοια οτι δεν τσιμπάει, δεν πεφτει στο φαγητό σου όταν τρως, δεν βουιζει τη νύχτα πάνω απο το κεφάλι σου και ότι άλλο θα καταλόγιζε εύκολα κάποιος σε ένα έντομο, ωστε να το χαρακτηρίσει βλαβερό], αντίθετα με τον κλασικό σκώρο, που η κάμπια του τρώει τα ρούχα ή τον κηρόσκωρο που η κάμπια του τρώει τις κερύθρες.

Παρόλα αυτά είναι παραδοσιακα συνδεδεμενη με κατάρες και κακοτυχία γιατι σε κάποια έιδη, στο πίσω μέρος του θώρακα, παρουσιάζεται ένα σχέδιο που μοιάζει με νεκροκεφαλή.

Ακόμα και σε ταινίες εχει πρωταγωνιστίσει, όπως στη σιωπή των αμνών. [ο δολοφόνος τοποθετούσε προνυμφες στο στόμα των θυμάτων του].



Ιστορικός διάλογος απο την ταινία που έκανε την πεταλόυδα διάσημη:
_______________________
Roden: Sphingid ceratonia, maybe.
[cuts open cocoon]
Roden: Agent Starling, meet Mr. Acherontia styx.
Pilcher: Weird.
Roden: Better known to his friends as the Death's-head moth.

[πηγή: http://www.imdb.com/title/tt0102926/quotes]
_______________________

Η αχερόντια λοιπόν, έχει τον κλασικό κύκλο ζωής ενός σκώρου, είναι δηλαδή μια κάμπια που μετρέπεται σε πεταλoύδα. Όπως ο κηρόσκωρος, που επίσης αποτελεί προβλημα για τον μελισσοκόμο και θα τον φιλοξενίσουμε σύντομα σε κάποιο άλλο post και ο πιο δημοφιλής μεταξοσκώληκας.

Αναλυτικά εικόνες και πληροφορίες για τον κύκλο της αχερόντιας μπορεί να βρεί κανεις σε αυτό το site:www.museums.org.za
όπως και σε αυτό http://tpittaway.tripod.com/sphinx/a_atr.htm


Η ενήλικη αχερόντια έχει μια κακή διατροφική συνήθεια. Μπαινει στις κυψέλες με σκοπό να φάει μέλι. Βέβαια αν το καλοσκεφτεί κανεις την ίδια συνήθεια έχω κι εγώ...

Τέλoς πάντων, αν θέλουμε να βρούμε μια φτηνη δικαιολόγία ας πούμε οτι η συνήθεια αυτή της πεταλούδας, είναι μεμπτή γιατι γίνεται ανορθόδοξα....Είναι μια εισβολή.
Η πεταλόυδα μπαίνει απο την είσοδο της κυψέλης και λεηλατεί το μέλι. Στην προσπάθεια της αυτή αναστατώνει το μελίσσι, τόσο γιατι ειναι ενας εισβολέας, όσο και γιατι είναι τεραστίων διαστάσεων. Μια μάχη στο εσωτερικό της κυψέλης ειναι ανεπιθύμητη για πολλούς λόγους. Διάβαζα κάποτε στην Μελισσοκομική επιθεώρηση [τευχος 5ο έτος 17ο άρθρο του ίδιου του Ν.Παππά] ότι είναι δυνατόν το μελίσσι να ενοχληθεί τόσο απο την εισβολή ώστε να εγκαταλήψει την κυψέλη.
Σίγουρα οι βασίλισσες είναι ιδιαίτερα ευάισθητες και δεν πρέπει να είναι μάρτυρες σε τέτοιες περιπέτειες. Ουτε είναι σκόπιμο να απασχολόυνται οι εργάτριες με την υπερασαπιση της κυψέλης σε τέτοιο βαθμό. Σίγουρα επίσης η Αχερόντια θα έχει αναπτύξει κάποιου είδους άμυνα σε βάρος των μελισσών οπότε θα είναι και πρακτικά επικίνδυνη.

Η προήγουμενη αναφορά σε άτυχες αχερόντιες που σύναντησαν τις μέλισσες μου έγινε γιατι οι εργάτριες τελικά παρουσιάζονται ικανοποιητικά ικανες στο να υπερσπίζονται την κυψέλη. Σκοτώνουν τους εισβολείς αλλα εξαιτίας του όγκου τους αδυνατούν να τους απομακύρυνουν απο την κυψέλή.

Για να κρατηθει ο χωρος καθαρός πρέπει το κουφάρι του εισβολέα να αομονωθεί και να βαλσαμωθεί.




Αυτο το επιτυγχάνεται με την επάλειψη του με πρόπολη και κερί. [πάραγωγα της μέλισσας] Φαίνεται καθαρά στις φωτογραφίες οτι το νεκρό έντομο έχει μουμιωποιηθεί σε τέτοιο βαθμό που δεν θα μπορούσε να βλάψει πλέον την κυψέλη.



Οι βαλσαμωμένες αχερόντιες θυμίζουν το allien και εικονογραφίσεις του HR.Gigger και ήταν μέγάλη έκπληξη όταν τις είδα για πρώτη φορά. Ακόμα πιο ενδιαφέρον ειναι να τις πιάσει κανεις με το χέρι και να αντιληφθεί την απίστευτη "επισμάλτωση" που τις κάνουν οι εργάτριες.


Άμυνα:
Τελικά η λύση στο πρόβλημα ειναι ευκολη και κλασική κι έτσι δεν τις βλέπω συχνα στις κυψέλες. Διατήρηση δυνατών μελισσιών που είναι η νούμερο ένα λύση σε κάθε πρόβλημα και μικρές πόρτες το Σεπτέμβρη. Οι είσοδοι των μελισσιών ειναι κρίσιμο σήμειο για την ποιότητα της ζωής ενός μελισιού. Δεν πρέπει να περιορίζει την κίνηση του σμήνους μεσα έξω αλλα ούτε να είναι τόσο μεγάλη ώστε να επιτρέπει την είσοδο λεηλατών και να έχει ελλειπή φύλαξη.

Το άνοιγμα ιδανικά προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε μελισσιού. Για τις αχερόντιες πχ η καλύτερη λύση είναι γύρω στο Σεπτέμβριο που παρουσιάζουν έξαρση, να τοποθετουμε στην είσοδο πλέγμα, τόσο αραιό που επιτρέπει στις μέλισσες να περνουν αλλα τόσο πυκνο, που να απαγορέυει σε μεγαλύτερα έντομα να μπουν. Το χειρότερο όμως απ' όλα είναι να δυσκολέψουμε τρομερα εναν επίδοξο εισβολέα να μπει και μετα κατα τη μάχη του με τις εργάτριες να είναι αδύνατο να βγεί. Οπότε θέλει προσοχή και μελέτη. [πιστευω θα το αναπτύξω σε άλλο post]

____________

Δευτέρα 6 Μαρτίου 2006. Μετά απο σχόλιο στο συγκεκριμένο άρθρο απο τον japetus τον οποίο και ευχαριστώ πολύ, έκανα μια καλύτερη έρευνα και κατέληξα οτι το ζωντανο έντομο που απεικονίζεται στις πρώτες φωτογραφίες μοιάζει με την Αcheronia Death's Head Hawk-moth] αλλα δεν είναι. Είναι κοντινός συγγενής, με την εννοια οτι ειναι κι αυτο στην οικογένεια Sphingidae και ονάζεται Agrius convolvuli [Convolvulus Hawk-moth]. Η ομοιότητα και στις φωτογραφίες στο habitas.org.uk δικαιολογούν το μπέρδεμα :)

Vespa Crabro vs Σαυρα

Τον Αυγουστο του 2005 έβγαλα αυτή
τη φώτο, την οποία βρήκα πάλι σήμερα βάζοντας τάξη στο φωτογραφικό μου αρχείο. Σταδιακά όλα αυτά θα μπουν και στο bees αλλά προς το παρόν όταν βρίσκω κάτι αξιόλογο, θα το ανεβάζω εδω, με κάποια παραπάνω σχόλια.



Η ιστορία έχει ώς εξής:
17 Aυγούστου 2005. Χωριό Κροκύλειο Δωρίδας, το χωριό του πατέρα μου [www.krokili.gr/].
Σχετικά θερμή μέρα, [δεν ξέρω αν παίζει κάποιο ρόλο] υψόμετρο περίπου 1000μ.

Γενικα στο συγκεκριμένο χωριό μπορεί να δει κανείς πολλά κι ενδιαφέροντα έντομα, τεράστια ποικιλία απο σκαραβαίους κλπ. Σφηκες βρίσκεις σχεδόν παντου. Κατω απο σκάλες, σε τσίγκους σε κεραμίδια σε εγκατελειμένα αυτοκίνητα. Το σύνηθες πρόβλημα ειναι οτι έρχονται στο τραπέζι σου, όταν τα μεσημεράκια πινεις το καφεδάκι σου κάτω απο τον πλάτανο και προσπαθουν να βουτήξουν μεσα στο αναψυκτικό του διπλανού σου ή στο λουκούμι του παππου απέναντι σου. Εκει επιστρατεύονται παγίδες μπουκάλια, μετα γνωστα ανοίγματα για να μπαινει το έντομο μέσα αλλα να μη βγαίνει και οι λοιπες ευρεσιτεχνιες. Συνήθως οι ανεπιθύμητοι επισκέπτες ειναι οι κλασικές μικρες κιτρινόμαυρες σφήκες και σπανιότερα οι μεγάλες κόκκινες, [νομίζω ειναι Vespa Crabro] οι οποίες στο συγκεκριμένο χωριό αλλα και στην ευρύτερη περιοχή ακουνε στα εξής ονόματα:

Σερσένι, σερσέγκι, σέρσεγκας, σκούρκος, σκιούρος, σκουρκούμπανος και άλλα που ίσως μου διαφεύγουν.

Τη συγκεκριμένη μέρα λοιπόν ένα σερσένι επισκεύθηκε το τραπέζι μας προκαλώντας πανικό. Οι επίμονοι κύκλοι που έκανε γύρω απο το τραπέζι ανάγκασαν διάφορους να σηκωθούν και να φύγουν. Ενώ το παρατηρουσα με ενδιαφέρον, προσγειώθηκε κάτω απο το τραπέζι, οπου με έκπληξη το βλέπω να αρπάζει μια μικρή σαυρα. Δεν είμαι σε θέση να πώ σε τι κατάσταση ήταν η σαύρα. Ισως ήταν ήδη τραυματισμένη. Παντως σίγουρα δέν ήταν νεκρή. Κατάφερε να τη σηκώσει σε ύψος περίπου 2 μέτρα και ενώ πέταξε σε αποσταση επίσης 2 - 3 μετρα προσγειώθηκε. Προφανώς επιασε το θύμα καλύτερα ή ανέκτησε δυνάμεις και ξανα απογειώθηκε. Σε υψος λιγότερο απο 2 μέτρα πίαστηκε με το ένα πόδι απο ένα φύλλο του πλατάνου και με τα άλλα 5 αγκάλιασε τη σαυρα και άρχισε να την τεμαχίζει. Στο διάστημα αυτο είχα προλάβει να ανοιξω την ψηφιακή φωτογραφική μου και να βγάλω αρκετές φωτογραφίες.

Καμια φόρα όταν απασχολήσε με τη φωτογράφιση χάνεις το θέμα. Εννοώ οτι ειναι σα να μην ήσουν εκει και το έζησες, αλλα εισαι κι εσυ ενας θεατης-αναγνώστης των φωτογραφιών. Λίγο αυτό [ήθελα αν το δώ αυτο, οχι απλα να το φωτογραφίσω, λιγο το άγχος που με επιασε να τα προλάβω όλα, λιγο οι κακές συνθήκες [δύσκολη εστίαση, κόσμος που φώναζε: ελατε να δειτε τι φωτογραφίζει ο Κώστας, μην πηγαινετε κοντα θα σας τσιμπισει κλπ] δεν με βοήθησαν να βγάλω κάτι καλυτερο, παρα το γεγονός οτι μαλλον μπορούσα.

Γένικα το σερσένι είναι ένας πολυ ικανός θηρευτής μελισσών. Πάγιο πρόβλημα στις κυψέλες μου, όπου κι αν τις έχω βάλει, είναι οι τακτικές επιδρομές τους τις μεσημεριανές ώρες, οπου κυριολεκτικά σηκώνουν τις μέλισσες παραμάσχαλα όπως λέει κι ο πατέρας μου, και φεύγουν προς τις φωλίες τους [?]. Η συχνότητα είναι τρομερή. Οι δε μέλισσες σπάνια καταφέρνουν να τα σκοτώσουν.




Η εντυπωσιακότερη εικόνα που είχα μεχρι τον Αυγουστο ήταν σερσένι να σηκώνει μέλισσα, που ήδη σήκωνε άλλη, [ασθενή απο varroa] με σκοπό να την απομακρύνει. Η εικονα του σερσενιου με τις δυο μέλισσες απομυθοποιήθηκε όμως μετά τη σαυρα.

Σε γενικές γραμμές η σφήκα σε όλα τα είδη και τις παραλλαγές της ειναι ενα μάλλον αξιοθαύμαστο έντομο. Ειδικά για το μελισσοκόμο που έχει ουτως ή αλλως μελετήσει τις μέλισσες νομίζω οτι η σύγκριση σε δύναμη ανθεκτικότητα και οι ικανότητες δεν μπορουν παρα να είναι εντυπωσικές. Κορυφαίο είναι μάλλον αυτό το είδος. Giant Hornet. Ειναι η μεγαλύτερη σφήκα στον κόσμο, ζει στην Ιαπωνία και το τσιμπημα της ειναι θανατηφόρο και για τον ανθρωπο. Οι αυτόχθονες μελισσες της Ιαπωνίας έχουν αναπτύξει άμυνες απένατι τους, αλλα οι εισαγώμενες στη χώρα είναι εντελώς αδύναμες μπροστά τους. Στο video αυτο του national geographic μια χουφτα απο αυτές εμφανίζονται να καταστρέφουν κυψέλη με 30,000 ευρωπαικές μέλισσες σε μερικές ώρες! Συνολικα σαν έντομο έχει τρομερό ενδιαφέρον.

Ενα εξαιρετηκα ενδιαφέρον link ειναι το http://www.vespa-crabro.de/. Κακής αισθητικής αλλα τρομερα περιεκτικο, ειναι ένα γερμανικό site για σφήκες που εκτός απο βιολογικες πληροφορίες δίνει και tips εκτορφής [κατασκευη φωλιας κλπ].

Ουτε λίγο ουτε πολύ λένε οτι ειναι κατάλληλο για εκτροφή δίπλα στην κυψέλη γιατι ενώ θα σκοτώσουν ελάχιστες μέλισσες την ημέρα [10 με 15 ανα εργάτη... δεν ξερω πως προκύπτει οτι αυτές ειναι ελάχιστες] τρώνε και τις πεταλούδες κηρόσκωρου... Δεν θα το έκανα σε καμια περίπτωση, πιστεύω οτι χάνω 100 - 200 μέλισσες ημερισίως απο σφηκες οπότε θα προτιμίσω τον κηρόσκωρο. Πάντως οι γερμανοί εκδήλωσαν ιδιαιτερο ενδιαφέρον για τη σφήκα με τη σαύρα και μάλιστα έβαλαν ειδική κατηγορία στο site τους με τις υπόλοιπες φωτογραφίες.

___________________________
04.04.07 Συμπλήρωματικα: Eυχαριστώ πολύ τον Γεωπώνο κ.Αλέξανδρο Παπαχριστοφόρου που μου έστειλε την εξης διόρθωση σήμερα. Το εντομο που απεικονιζεται στη δεύτερη και τρίτη όμως φωτογραφία δεν είναι Vespa Crabro, αλλα Vespa orientalis.